Yargıtay 11. HD 2023/331 E. 2024/3832 K.

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/2103 Esas, 2022/1831 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/461 E., 2020/59 K.

Taraflar arasındaki markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, giderilmesi, tasarımların kısmi hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin SKECHERS U.S.A, INC. II. Nin A.B.D'de kurulu ve yerleşik bir şirket olup giyim ve ayakkabı sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkilinin en eski markasının 25 ini sınıftaki 149088 sayı ile tescilli "SKECHERS" markası olduğunu, müvekkilinin, davalı...Ayakkabı Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkilinin markalarına tecavüz yaratan "S" ve "S SWİFT" ibareli ürünlerin üretim ve pazarlamasını yaptığından haberdar olduğunu, davalının iş yerinden satın alınan ürünlere ilişkin fatura ve davalı tarafından üretilen ve satışa arz edilen "S" ve "S SWIFT" ibareli ürünlerin görselleri, davalıya ait kartvizit, davalının işyeri görüntüsü dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, müvekkili şirketinin Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescilli müvekkili markaları ile yaratılacak her türlü iltibası ve iltibas suretiyle yol açılacak marka tecavüzü ve haksız rekabet eylemlerinin önlenmesini talep etme hak ve yetkisine sahip olduğunu, müvekkilinin yaptığı incelemeler neticesinde; davalı şirketin TÜRKPATENT nezdinde tescilli 2013/08810 sayılı 1 ve 2 nolu tasarımlarının, müvekkili şirkete ait tescilli S markalarına tecavüz teşkil ettiği ve yine davalı tarafından üretilen ve satışa arz edilen "S " ve "S Swift" ibareli ürünlerin, müvekkilinin markalarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespit edildiğini belirterek, davalı tarafından, işbu dava konusu mütecavüz kullanımları ve tescilli tasarım kullanımlarının müvekkilinin tescilli ve tanınmış markalarına iltibas suretiyle yaratılan marka tecavüzü ve haksız rekabet durumunun tespitine, davalının tespit edilecek marka tecavüzü ve haksız rekabet fiillerinin önlenmesine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davalının, müvekkilinin aleyhine marka tecavüzü ve haksız rekabet yaratan her türlü mal ve ürün, hizmet, tabela, ambalaj, ilan, reklam, yayın, broşür, afiş, kartvizit ve sair her türlü tanıtım malzemesi, basılı kağıt, fatura ve sair her türlü ticari evrak ile alan adları da dahil olmak üzere kullanımlarının önlenmesine, davaya konu mütecaviz kullanımlara ilişkin ürün, tabela, ilan, reklam, broşür, afiş. Kartvizit ve sair her türlü tanıtım malzemesinin; basılı kağıt, fatura ve sair her türlü ticari evrakın ve bu şekilde bastırılmış olan materyal ve benzeri vasıtaların hüküm kesinleştiğinde imhasına, davalıya ait 2013/08810 sayılı tasarım tescilinin 1 ve 2 nolu tasarımlar yönünden kısmen hükümsüzlüğünün tespitine, sicilden terkinine, marka hakkına tecavüz eden ve müvekkili aleyhine haksız rekabete sebebiyet veren davalı aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları davalıya ait olmak üzere Türkiye çapında yayınlanan tiraji en yüksek 3 gazeteden herhangi birinde yayınlanmasına, dava ile ilgili her türlü masraf ve yargılama giderlerinin, ürünlerin imhası ile ilgili masraflar ve imha sürecine kadar olacak süreçte ortaya çıkacak her türlü masrafların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin bu markanın sahibi olmadığını ve müvekkili adına tescilli de olmadığını, müvekkilinin bu markayı sahibinin ya da adına yasal olarak tescil edilenin izni ve onayı ile kullanmakta olduğunu, davanın esası hakkında baştan hüküm vaz ı anlamında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğini, bu husus önemli bir içtihatı ilke olarak benimsendiğini, dava konusu mesele hakkında hüküm ve yargılamanın ve tahkikatın gerekliliği ve önemini baki kılan bir anlaşıla bu sonuca ulaşıldığını, burada esas gözetilecek olanın markanın tescilli olduğu sınıf hizmetinin yararlanıcılarının markalar arasında görsel, sesçil ve anlamsal farklılıklar ile müvekkili şirket malları üzerinde bulunan markanın ayırt edici baskın unsurlarının gözetilmesi olduğunu, bu husus göz önünde alındığında müvekkilinin kullandığı bu markanın davacı markası ile bu anlamda bir karışıklığa ya da bu markalar arasında bir iltibas tehlikesinin de bulunmadığının ortada olduğunu müvekkili kullanımının davacı markasının itibarına ve ayırt ediciliğine bir zarar vermesi söz konusu olmadığını, markalar bakımından ortalama tüketici kitlesi hitap edilen tüketici kitleleri birbirinden farklı olduğunu, davacı markasının yer aldığı ürünler zaten alım gücük yüksek olan bir çevre içinde tüketilen ve bu manada ancak daha üst seviyedeki alışveriş noktalarında yer alabilen ve bu anlamda kendi koruma eşiklerini kendisini belirleyebildiği ve başkaca bir markanın bu anlamda bir etkisini sınırlayabildiği bir marka olduğunu belirtmiş ve işbu talebin niteliği bakımından, bir dava şartı olan öncelikle husumet itirazlarının dinlenerek davanın husumetten reddine, ayrıca sübut delilleri sunulmamış olan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının ürünleri üzerinde kullandığı markanın şekil unsuru olarak davacı markası ile birebir aynı olduğu, bu şekil unsurunun markaların ayırt edici unsuru olduğu, aynı emtialarda kullanılan ve şekil unsurları aynı olan markaların görünüş itibari ile ortalama tüketici nezdinde benzerliğinin ve karıştırılma ihtimalinin bulunduğu ve bu itibarla markaya tecavüzün hukuki koşullarının oluştuğu, hükümsüzlük talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise; her ne kadar davalı adına tescilli 2013/08810 tescil sayılı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olduğu belirlenmiş ise de; tasarım tescilinde yer alan görselde davacı markasının iltibas yaratacak benzerinin bulunması, davalının bu markayı kendi adına tescilinin marka olarak yapılması yasağını delen ve iyi niyetli olamayacak bir tescil olarak nitelendirilmesini zaruri kıldığı, bilirkişilerce de tespit edildiği üzere; tasarımlar üzerindeki markasal kullanımların davacının markalarına yakınlaştırılmak sureti ile iltibas tehlikesine ve haksız yararlanmaya sebep olabileceği ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiğinin anlaşıldığı gerekçesi ile davacının davasının kabulüne, davalının davacıya ait tanınmış "S şekil" esas unsurlu markalardan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespitine, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, tecavüz oluşturduğu belirlenen marka kullanımlarının yer aldığı ürün, tabela, ilan, reklam, broşür, afiş, kartvizit, basılı kağıt, ticari evrak ve her türlü tanıtım malzemesine el konularak imhasına, davacının davalı aleyhine açmış olduğu 2013/08810 tescil numaralı tasarımın kısmi hükümsüzlüğü davasının kabulü ile söz konusu 2013/08810 1 ve 2 nolu tasarımlar yönünden hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, hüküm özetinin masrafı davalı taraftan karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek 3 gazeteden birinde ilanına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece haksız bilirkişi heyet raporu esas alınarak ve ayrıca yasa maddelerinin gereği gibi uygulanmaması neticesinde müvekkil hakkında hukuka aykırı olacak şekilde davacı talepleri ve davasının kabulüne karar verildiğini, sicilin aleniyetine rağmen davacı tarafın kuruma bunca geçen sürede itiraz etmediğini, ayrıca yine 25. maddeye göre esasen bir aykırılık tespitinde hükümsüzlük talebinden önce bir değişim veya kullanmadan men ihtarı mahiyetinde bir bildirimin arandığı ve hükümsüzlük talebinde bu tipte bir ihtarın bir nevi hükümsüzlük davasının ön şartı olarak belirlendiği halde bu kuruma itiraz edilmediğini, müvekkilinin de bu anlamda bir ihbar ya da ihtara muhatap kılınmadan bir ihtiyati tedbir ve hükümsüzlüğe muhatap kılınmasının kanuna aykırı olduğunu, müvekkiline ait 2013/08810 numaralı tasarımın dava dışı ... adına kayıtlı 2014/23408 sayılı markanın kullanım hakkından yararlandırılmasına dayandığı ve ilgili tasarım içeriğinin incelenmesi halinde davacı markaları ile benzerlik bulunmadığı açıkça ortada iken aksi yöndeki bilirkişi heyet raporunun ve işbu raporun hükme esas alınmasının kabulünün mümkün olmadığını, müvekkil kullanımının davacı markasının itibarına ve ayırt ediciliğine bir zarar vermesi hususunun söz konusu olmadığını,müvekkiline ait tescilli tasarım incelendiğinde 1 nolu tasarımda bir bot, 2 nolu tasarımda ayakkabı ve 3 nolu tasarımda ayakkabı tabanı olduğunun görüleceğini, ancak davacı tarafça bu tasarımlara benzerlik ya da ayniyet teşkil eden bir tasarım örneğinin sunulmadığını, kaldı ki davacı taraf ile müvekkiline ait ayakkabıların birbirinden oldukça farklı olduğunu, bu kapsamda davacının somut delillerle ispatlayamadığı hükümsüzlük talebinin de reddi gerektiğini, gerek swift ibaresinin de baş harfinin "S" harfi olması nedeni ile müvekkili şirketçe kullanılan şeklin davacıya ait şekil ile aynı veya benzer olduğunun ve bu hususların haksız rekabette bulunulduğunun kabulünün mümkün olmadığını, davacının S harfi ve buna bağlı seri bir tescil yapıp sadece bir şekli kullandığı halde bir harfı tekeli altında alamayacağını, bu tescilin kendisi bakımından kötüniyetli tescili ifade edeceğini bildirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; aşamalar itibariyle sundukları beyan, itiraz ve dilekçeleri ile bilirkişi raporlarına karşılık sunulan beyan ve itirazlarımızı aynen tekrar ettiklerini, bu beyan ve taleplerimiz kanaatimizce yeterince değerlendirilmeden hüküm tesis edildiğini, özellikle müvekkilimin bu markaya sahip olmadığı, müvekkilimin adına tescil olunmadığı yönünde ki beyan ve itirazlar yeterince irdelenmediğini, davada müvekkilinin husumet sıfatı bulunmadığını, bu durumun esasen kamu düzenine ilişkin olup her aşama da ileri sürülebilir nitelikte olduğu gibi yargılama makamlarınca re'sen dikkate alınması gerektiğini, hukuken hasım olmaması gereken bir konuda müvekkil aleyhine karar verildiğini, davacı vekili tarafından nispi red nedenlerine dayanılarak, kendilerine ait markalar ile davalı yana ait markanın görsel, fonetik, anlamsal, mal ve hizmet sınıfları bakımından benzer olmaları nedeni ile hükümsüzlük talep edildiğinin anlaşıldığını, karıştırma ihtimali genel olarak ortalama tüketicilerin her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurması olduğunu, bu bakımdan markalar ve tescile konu mallar arasında halk arasında karıştırılma ihtimaline neden olabilecek bir benzerliğin mevcut olup olmadığının tespit edilmesi, ardından da somut olayın şartları dikkate alınarak markaların halk tarafından karıştırılma tehlikesi olup olmadığı hususunun irdelenmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, giderilmesi, davalıya ait 1 ve 2 nolu tasarımların kısmi hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 6102 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6 ncı maddesinin birinci fıkrası, 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi.

5. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.