Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/1951 Esas, 2022/1862 Karar

HÜKÜM: Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/269 E., 2020/191 K.

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin 1975 yılında özel amaçlı makine üretmek üzere kurulduğunu, 1997 yılında, yedek parça üretimine ek olarak şerit testere makinesi imalatına başladığını, Türkiye şerit testere makinesi sektöründe lider konumunda olduğunu, müvekkili şirketin ilk olarak 2000/15464 no ile “kmt” ibaresini, daha sonra 2007/58720 no ile “kmt karmetal” ve 2014/36800 no ile “kmt craft” ibarelerini tescil ettirdiğini, Ayrıca 2013 yılından bu yana craft markası altında makine üretimi yaptığını, Davalı tarafin ise, haksız bir şekilde 2015/16024 nolu CRAFT ve 2017/56080 nolu CRAFT MACHINES TURKEY markalarını kötü niyetle tescil ettirdiğini, davalı tarafın dava konusu tescil tarihlerinin 2015 ve 2017 olduğunu, aynı sektörde faaliyet gösteren davalının, müvekkili şirketten ve markalarından haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, Davalı şirketin Bakırköy 40. Noterliği’nin 28/06/2017 tarihli ve 17165 yevmiye nolu ihtarnamesi ile; müvekkili şirketin CRAFT ibaresini haksız kullandığı ve markaların benzer olduğunu iddia ettiğini, İltibasın varlığı için kast unsuru aranmadığı gibi karıştırılma tehlikesi için “ortalama tüketici”nin algısının dikkate alındığım, bunun için de ortalama alıcı kitlesinin tamamı karıştırma tehlikesine maruz kalmasa bile bir kısmının bu risk altında bulunması karıştırılma ihtimalinin gerçekleştiğinin kabulü için yeterli olduğunu, Mahkeme tarafından gerçek hak sahipliğinin tespit edilemediğine dair müvekkili şirket aleyhine bir karara hükmedilmesi halinde; işbu dava konusu 2015/16024 nolu CRAFT ve 2017/56080 nolu CRAFT MACHINES TURKEY markalarının tescili mümkün olmayan genel ibare olması nedeniyle hükümsüzlüğünün işbu davada terditli olarak talep edildiğini, müvekkil şirketin CRAFT olarak markasını testere makinalan için 2013 yılında kullanmaya başladığım, ancak geçen süre zarfında bu ibare testere makinalan için kullanılan genel ibare haline geldiğini, makinacılık sektöründe yıllardır faaliyet gösteren davalı firmanın bu hususu bilmemesi hayatın olağan akışına aykın olduğunu, davalının sektörde kullanılan bir genel ibareyi tescil ettirip, üzerinde tekel hakkı yaratmaya çalışarak kötü niyetli hareket ettiğini, dolayısıyla söz konusu markalann tescil durumunun devamının, ilgili sınıflar açısından bir genel ibare üzerinde, marka sahibine tekel hakkı verilmesi anlamına geleceğini beyan ederek davalının 2015/16024 nolu CRAFT ve 2017/56080 nolu CRAFT MACHINES TURKEY markalarının gerçek hak sahipliği ve kötü niyetli tescil nedeniyle hükümsüzlüğüne, aksi bir karar halinde ise 2015/16024 nolu CRAFT ve 2017/56080 nolu CRAFT MACHINES TURKEY markalarının genel ibare olması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin uzun yıllardan beri özel amaçlı çeşitli makine ve aletlerin üretimini yapmakta olduğunu, bu sektörde sağlamış olduğu üstün başarı ile Türkiye’nin öncü firması olduğunu, Davacının terditli olarak ikame ettiği davasında öncelikli olarak gerçek hak sahipliğine dayandığını belirttiğini ve bunun kabul edilmemesi halinde CRAFT ibaresinin genel ifade olması sebebiyle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ettiğini, ancak davacı bu terditli talebi ile kendisi ile çeliştiğini, CRAFT kelimesinin genel ifade olduğunu söyleyerek tescilinin mümkün olmadığını söyleyen davacı KMT CRAFT olarak tescil talebinde bulunduğunu ve bu markayı adına tescillediğini, CRAFT ifadesi genel bir ibare ise başta davacı olmak üzere aynı emtia grubunda dahi diğer birçok firmanın CRAFT ifadesinin yer aldığı marka tescilinde bulunamaması gerektiğini, Oysaki ayırt edicilik katmak suretiyle birçok firma tarafından CRAFT ifadesi çeşitli markalar olarak tescillendiğini, Müvekkili markalan ile davacı markası arasında da ayırt edicilik bulunmakta olduğundan, davacının üstün hak sahipliğine dayanarak müvekkilinin markalannın hükümsüzlüğüne karar verilmesi şeklindeki talebinin kabulünün mümkün olmadığını, Davacı adına tescilli olan marka KMT CRAFT olup, uzun yıllardır CRAFT ifadesini kullandığını ifade etmesi bizatihi bu kelime üzerinde gerçek hak sahipliğini sağlamamaktadır. “KMT CRAFT” ile “CRAFT” ve “CRAFT MACHINE TURKEY” arasında sınai mülkiyet kanunu uyannca aranan ayırt edicilik unsuru gerçekleşmiş bulunduğunu, Markalar arasında iltibas olup olmadığı değerlendirilirken sadece kelimeler değerlendirilmeyip şekil ve renk gibi diğer ayırt edici unsurlara da bakılması gerektiğinin çeşitli Yargıtay kararlan ile de hüküm altma alındığını, Müvekkilinin markasındaki yazı tipi ve siyah renk ile davacının markasındaki mavi kırmızı renkten oluşan farklı yazı tipi içeren ifadeler ortalama tüketici tarafından ayırt edilebilecek nitelikte olduğunu, davacı dava dilekçesinde müvekkilim tarafından keşide edilen Bakırköy 40. Noterliği’ nin 28.06.2017 tarih ve 17165 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacı markası ile müvekkilimin markası arasında iltibas olduğunu tarafımızca kabul edildiğini ileri sürmekte ise de konuyu yanlış lanse etmeye çalıştığını, Bahsi geçen ihtarnamede müvekkiline ait olan CRAFT markasının davacının bir ürününde “220 CRAFT” denilmek suretiyle kullanıldığı ve bu şekilde bir kullanımın hukuka aykırı olduğu ileri sürüldüğünü, CRAFT markası müvekkili adına tescilli olduğundan, davacının “KMT CRAFT” ifadesinde olduğu gibi Kar Metal Sanayi Ticaret olan ticaret unvanının kısaltmasını ekleyerek kattığı ayırt edicilik unsurunun “220 CRAFT” ifadesine katılmamış olmasından ötürü bahsi geçen ihtarın keşide edildiğini, burada davacı ürününde kullanılan 220 CRAFT ifadesi ayırt edicilik unsuru taşımamakta ve bu nedenle ortalama tüketici tarafından karıştırılmaya yol açabilecek nitelikte olduğunu, kendilerince de bunun önüne geçilmek amacıyla ihtarın keşide edildiğini, ancak davacının bu ihtardaki farklı durumu sanki müvekkil tarafından davacının tescilli olan KMT CRAFT markası ile iltibas olduğu söylenmiş gibi yansıtmaya çalıştığını, “CRAFT” kelimesinin genel ifade niteliğinde olmadığını, ayırt edici özelliği ile tek başına marka olarak tescilinin mümkün olduğunu, genel ifade kapsamını davacının iddia ettiği şekilde genişletmenin tescilli olan birçok markanın hükümsüzlüğü sonucunu doğurur ki bunun da hukuka aykırı bir durum teşkil edeceğini, Bahsi geçen ifadenin dilimizdeki karşılığı “Zanaat” olduğunu, TPE Marka sorgulama ekranından yapılan sorgulamada “Zanaat” kelimesinin marka olarak dava dışı bir kişi adına 2013/23778 tescil numarası ile tescilli olduğunun görüleceğini, yine bu zanaat ifadesi başına ve sonuna farklı ifadeler eklenmek suretiyle “Zanaat atölye” “Zanaat Şekil” “Zor zanaat” gibi markalar başka firmalar tarafından marka tesciline konu edildiğini, “Craft” ifadesine yönelik sorgulama yapıldığında da yine bu markanın müvekkili adına tescilli olduğu ve içerisinde Craft ifadesinin geçtiği başına ve sonuna farklı ifadeler eklenmek suretiyle ayırt edicilik katılan davacı ve dava dışı farklı firmalara ait olan markalann tescilli olduğunun görüleceğini, bir kelime herhangi bir firma veya şahıs adına marka olarak tescil edildiğinde, bu ifadenin başına ve sonuna farklı kelimeler ve işaretler ekleyerek ayırt edicilik özelliği katılıp çeşitli firma veya kişiler tarafından farklı markalar oluşturulduğunda hepsinin içinde ortak olarak yer almış olan kelimenin genel ifade olduğundan bahsedilerek onun tek başına marka olarak tescilinin mümkün olmadığını ileri sürmenin mümkün olmadığını, bu tür bir uygulamaya yol vermek TPE nezdinde tescilli olan birçok markanın hükümsüzlüğü sonucunu doğurur ki bu da haksız ve hukuka aykırı bir durum oluşturacağını, “CRAFT” kelimesi genel ifade niteliğinde olmayıp, ayırt edici özelliği ile tek başına marka olarak tescili mümkün olup, işbu marka da 2015/16024 tescil numarası ile müvekkili şirket adına tescilli olduğunu, Zanaat anlamına gelen Craft ifadesinin doğrudan davacı ve müvekkili davalı tarafından üretimi yapılan ürünleri çağnştırmadığını, zira zanaatin her sektörde söz konusu olabilecek bir kelime olduğunu, kuyumculuk da bir mesleki zanaatin icrası olduğunu, bu nedenle Yargıtay kararlan ve öğretide de kabul edildiği üzere “Üzerinde konulacağı malın veya hizmetin türünü göstermeye müsait olmayan bir sözcük, bir başka malın ismi de olsa marka olarak tescil edilebilir.” Bu nedenle de davacının “Craft” sözcüğünün müvekkili ve davacı tarafından üretimi yapılan ürünlerin yer aldığı* sektörde genel ifade olduğuna dair iddialannın kabulünün mümkün olmadığını, davacının her ne kadar arama motorlarında “Craft testere” diye arama yapıldığında birçok firmaya ait testerelerin çıktığını ve bu durumun Craft ifadesinin sektörün genel ifadesi olduğunu iddia etmekte ise de davacı tarafından hangi arama motorlarında arama yapıldığı kendilerince anlaşılamadığını, zira en yaygın arama motoru olan www.google.com.tr de “Craft testere”diye arama yapıldığında doğrudan müvekkil şirketin adı çıktığını, bu hususun dahi davacı tarafından müvekkilinin sektörün en önde gelen firmalarından biri olmasını kabullenememe ve bunu zarara uğratma amacı taşıdığını açıkça ortaya koyduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile CRAFT ibaresinin genel ve tanımlayıcı nitelikte olmadığı ancak makine ürünleri yönünden ayırt ediciliğinin düşük olduğu, bu durumun da hükümsüzlüğü gerektirmediği, yine davalının markalarının aldığı ekler ile davacı markaları ile ayırt ediciliğinin sağlandığı, karıştırılma ihtimaline sebebiyet vermediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karara dayanak alınan bilirkişi raporunda bilirkişilerin 2013 2014 2015 yıllarındaki kullanımın kısa olark değerlendirildiğini ancak müvekkilinin CRAFT markasının 7. sınıfta gerçek hak sahibi olduğunun açık olduğunu, müvekkilinin CRAFT markasını tescilden önce kullandığını, bilirkişilerin 2013 2014 2015 te kullanılan markanın kullanım süresinin kısa olması nedeni ile bilinirlik elde edemeyeceği kanaatine varmışlar ise de Kanun'da ya da Yargıtay kararlarında "kısa süreli kullanım" şeklinde bir ibare olmadığını, sektöre göre değişmekle birlikte bazı markaların birkaç günlük kullanımla dahi maruf hale geldiğini, müvekkilinin 3 yıldır kullandığı markanın bilinir hale gelmediğini iddia etmenin hukuka aykırı olduğunu, kataloglar, faturalar ve beyanlarla eskiye dayalı kullanımın kanıtlandığını, bilirkişilerin KMT CRAFT markasının kullanıldığı şeklinde yorumladığını ancak tüm delillerde CRAFT markasının ya tek başına ya esas unsur olarak kullanıldığını, davalının markalarının 2015 2017 tescilli olduğunu, tarafların aynı sektörde olduğunu, davacının markalarından haberdar olmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, tescilin kötüniyetli olduğunu, Kötüniyetin kararda hiç değerlendirilmediğini, her iki tarafa ait markanın esas unsurunun CRAFT olduğunu, davalının ihtarnamesinde CRAFT markasının müvekkili tarafından kullanıldığını, markaların benzer olduğunu ileri sürdüğünü, iltibas olup olmadığının hatalı değerlendirildiğini, Craft ibaresinin genel bir ibare olmadığına dair kararın hukuka aykırı olduğunu, CRAFT TESTERE yazılınca herhangi bir arama motorunda farklı markalar altında onlarca firmanın aynı tip makinasına ulaşıldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2014 36800 numaralı KMR CRAFT ibareli markasının 7.sınıfta 02.05.2014 başvuru 12.05.2015 tescil tarihli, hükümsüzlüğü istenen; 2015 16024 numaralı CRAFT markası 7.sınıfta 25.02.2015 başvuru, 16.03.2016 tescil tarihli, 2017 56080 numaralı CRAFT MACHINES TURKEY markasının ise 7.sınıfta 16.06.2017 başvuru 07.12.2017 tescil tarihli olup davacının KMR CRAFT markasının başvuru tarihinin dava konusu markalardan önceki tarihli olduğu, bununla birlikte davacının gerçek hak sahipliğine dayalı iddiası yönünden bilirkişi raporuna yansıyan davacının Karmetal Sosyal adlı hesabına ait Youtube sayfasının görselinde KAR METAL 220X250 CRAFT yazan makinenin olduğu, video isminin KMT 220 CRAFT olduğu, videounun 08.01.2014 tarihinde yayınlandığı, davacı tarafça CRAFT ibaresi yer alan ürünlerin bulunduğu fatura örneklerinin sunulduğu, faturaların bir çoğunun davalının markasının başvuru tarihi olan 25.02.2015'ten önce (2013 2014 yıllarına ilişkin) olduğu, davacının 2014 36800 numaralı KMR CRAFT markası ile dava konusu CRAFT VE CRAFT MACHINES TURKEY markalarının esas unsurları olan CRAFT ibaresinin aynı olduğu, her iki tarafın markasının 7 nolu emtia sınıfında kayıtlı olup aynı alanda faaliyet gösterdikleri dikkate alındığında markaların tüketici nezdinde karışıklığa neden olabilecek nitelikte olduğu, davanın bu sebeple kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince Yerel Mahkeme kararı kaldırılırken hiçbir somut gerekçeye yer verilmediği, alınan bilirkişi raporlarının dikkate alınmadığı, uyuşmazlık konusu markalar arasında iltibas bulunmadığı, ''craft'' ibaresinin muhtelif ayırt edicilik unsurları ile firmalarca kullanıldığı, davacının tescilinin de ''craft'' şeklinde değil '' KMT CRAFT'' şeklinde olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.