Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)

SAYISI: 2019/565 E., 2023/468 K.

HÜKÜM: Kısmen kabul

Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı arasında 22.11.2005 tarihli ürün satış sözleşmesinin yapıldığını, anılan sözleşmenin 2. maddesinin üretime konu malları ve miktarlarını belirlediğini, buna göre davacı şirketin toplam 1.540.000 adet üretim yapmakla yükümlendiğini, sözleşmenin 4. maddesi uyarınca anılan ürünlerin davalı Retcom tarafından iletilecek sipariş üzerine ve sipariş tarihinden itibaren 15 gün içinde teslim edileceğini, sipariş olmaması halinde davacının kendiliğinden üretim yapamayacağının bu madde ile belirlenmiş olduğunu, davalı tarafın davacıdan almayı taahhüt ettiği malları aradan geçen çok uzun zamana ve davacının müteaddit defalar uyarılarına rağmen almadığını, davalı tarafın anılan malların paketlenmesi ve ambalaj malzemeleri olarak çok ciddi bir alım yaptığını ve davalının sipariş vermemesi neticesi bu kâğıt, karton ve benzeri malzemelerin de uhdesinde kaldığını ileri sürerek, malzemelerin toplam tutarı olan 80.583,89 euronun dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan fiilen ödeme günündeki (döviz kuru üzerinden) rayice göre Türk lirası tutarının, tahsili ile ödemeyi müteakip 80.583,89 euro karşılığı tespit ile belirli ambalaj malzemesinin davalı tarafından teslim alınmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, 22.11.2005 tarihli sözleşmede, dava dilekçesinde iddia edilenin aksine, davalının belirtilen ürünlerin tamamını satın alacağına veya tamamı için sipariş vereceğine dair hiçbir taahhüdü veya yükümlülüğünün bulunmadığını, davacının sözleşmenin 2. maddesi uyarınca 1.540.000 adet üretim yapmakla yükümlenmiş olduğunu, sipariş olmaması halinde davacı üreticinin kendiliğinden üretim yapamayacağını, davacının ürünleri ancak davalı tarafından sipariş verilmesi üzerine üreterek 15 gün içinde davalıya teslim etmekle yükümlü olduğunu, davacının, davalı tarafın alım taahhüdünü yerine getirmediği yönündeki iddialarının mesnetsiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 12.11.2012 tarih ve 2007/163 E., 2012/342 K. sayılı kararı ile, dava konusu olayda "talep üzerine satım" şeklinde akdedilmiş bir "ard arda teslimli satım sözleşmesi"olduğu, her ne kadar davalı vekili müvekkilinin belirlenen ürünlerin tamamını satın alacağı ve tamamı için sipariş vereceği yönündeki hiçbir taahhüdünün bulunmadığını iddia etse de sözleşmenin ikinci maddesi davalının satın almayı taahhüt ettiği meyve suyu miktarını ve birim fiyatını "belirli" bir şekilde tespit etmiş olup; sadece toplam ürünün hangi tarihlerde ve ne kadarlık kısmi edimlerle davalıya sunulacağını bir değiştirici yenilik doğrudan hakkı kullanarak belirleme yetkisinin davalının iradesine bırakıldığı, davalının davacıya karşı sözleşmenin 2.maddesinde yer alan tutar ve miktarda içecek satın alma taahhüdü olduğu, davalının bu taahhüdünü yerine getirmediği, davacının yaptığı ambalajlara ilişkin bedeli talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 130.547,51 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi oranı üzerinden ticari temerrüt faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiş, davalı vekili temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay Kapatılan 19. Hukuk Dairesinin 11.04.2018 tarih ve 2017/1070 E., 2018/2028 K. sayılı kararıyla, yeni bir bilirkişi kurulundan tarafların ticari defterleri incelenerek sözleşmenin 2. maddesinde bahsedilen ürün miktarından ne kadarının satıldığı ve dolayısıyla ne kadarının da satılmamış olduğunu tespit ettirdikten sonra satılmayan miktar için gerekli kağıt karton gibi ambalaj malzemelerinin bedelinin tespit edilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taraflar arasındaki sözleşmenin uygulanması sırasında sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen satış miktarına ulaşılmadığının anlaşıldığı, davacının satış işlemlerinin durmasından sonra belirli bir süre (yaklaşık bir yıl) satış isteği gelmeyince sözleşmenin 12. maddesinde belirtilen seçimlik haklardan kağıt karton gibi ambalaj malzemelerinin bedelini noter ihtarıyla davalıdan talep ettiği, davalının bu ihtara cevap vererek sözleşmenin 12. maddesinde yer alan satılmayan ürünleri Carrefour’a kontrat şartlarına göre satın alma hakkını kullanacağını davacıya bildirdiği, bu nedenle 12. maddede belirtilen kağıt karton gibi ambalaj malzemelerinin bedeliyle davalının sorumlu olduğu, bu kapsamda 24.04.2023 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda belirlenen değer üzerinden davanın kısmen kabulü ile 130.153,65 TL'nin Tokat 2. İcra Müdürlüğünün 2012/7638 E. sayılı dosyasında yapılan ödeme dikkate alınarak tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın tam kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabul kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçesinde 80.583,89 euronun davalıdan fiilen ödeme günündeki döviz kuru üzerinden rayice göre Türk Lirası tutarının tahsiline karar verilmesinin istendiğini, Yerel Mahkemenin ilk kararında belirlenen 130.153,65 TL'nin 80.583,89 euronun karşılığına denk gelen bedel olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamaların hatalı olduğunu, eksik inceleme ile verilen kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece alınan raporların birbiri ile çelişkili olduğunu, bu çelişkinin giderilmeden, itirazları da dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, ek rapor alınmasına ilişkin ara karardan dönülmeden yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verildiğini, kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan ürün satış sözleşmesinden kaynaklanan davacı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 19 uncu maddesi

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Aşağıda yazılı harcın istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.