Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1129 Esas, 2022/1195 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/245 E., 2021/327 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının ortağı olduğu ... Eğt. Öğr. Bas. Yay. Dag. Paz. Inş. Tur.ve Tic. A.Ş.’nin (... Eğitim) 23.07.2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı Olağanüstü Hal kapsamında Alınan Tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararname (667 sayılı KHK) ile kapatıldığını, kapatılan kurum ve kuruluşların her türlü mal varlığı, hak ve alacaklarının da Hazineye devredildiğini, bu kapsamda kapatılan kurum ve kuruluşlarla ilgili olarak Amasya Defterdarlığı Bünyesinde KHK İşlemleri İl Bürosu kurulduğunu, uzman kişilerden oluşan İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunca davalının ortağı olduğu şirket ile ilgili olarak inceleme yapıldığını, hazırlanan raporda; kapatılan kurumun defter ve belgelerine ulaşılamadığı, defter ve belgelerin kendisinde olduğu beyan edilen muhasebecinin tutuklu olduğu, Amasya Cumhuriyet Başsavcılığına yazılan yazıya cevaben el konulan ve emanette tutulan bilgisayar kasasının içinde her hangi bir depolama aygıtının olmadığının beyan edildiğinin belirtildiğini, bunun üzerine kurumun faaliyet gösterdiği adreste idarece yapılan tespit çalışmalarında elde edilen 30.06.2016 tarihli Genel Mizan, Gelir İdaresi Yönetim Bilgi Sistemleri Sistemi (GİBTRANET) ve elde edilen donelerle dayanılarak yapılan inceleme neticesinde davalının kapatılan kuruma 183.000,00 TL borcunun belirlendiğini ileri sürerek 189.000,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ortağı olduğu ... Eğitim’in 667 sayılı KHK ile kapatıldığını, müvekkilinin kapatılan şirketteki ortaklığı ve buna ilişkin borcunu devletin muvazaalı kabul ettiği hisse devrinden kaynaklandığını, bu hisse devrinin muvazaalı olduğunu, hisselerin müvekkiline emanet bırakıldığını, aslında gerçekte bir hisse devrinden söz edilemeyeceğini, dolayısıyla müvekkilinin şirket borçlarından sorumlu tutulamayacağını, devri yapan kişilere de husumet yöneltilmesinin gerektiğini, şirket tasfiye edilirken ortakların şirketten alacakları kâr payının şirkete olan borçlarından mahsup edildikten sonra bir belirleme yapıldığını, ancak hiçbir mahsup işlemi yapılmadan bir borç belirlemesinin mevzuata aykırılık taşıdığını, dava konusuna ilişkin olan ve müvekkiline devredilen hisselerin muvazaalı şekilde devredildiği hususunda Amasya Cumhuriyet Başsavcılığı'nda soruşturma yürütüldüğünü, yine aynı konuda başka soruşturmalar sonucu muvazaalı devirlerden dolayı birçok iddianame düzenlendiğini, Amasya Ağır Ceza Mahkemesi'nin birçok kararına gerekçe yapıldığını, yargı erkinin muvazaalı kabul ettiği devirleri davacı idarenin gerçek kabul etmesinin çelişki doğurduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının hisse devrini kabul ettiği, ancak muvazaalı işlem olduğundan bahisle ortada gerçek anlamda bir olmadığı yönünde savunma yaptığı, şirkete ait ticari defter ve kayıtların savcılık soruşturması kapsamında el konulmak suretiyle adli emanette olduğu, alacağın varlığına karine olması bakımından Amasya Vergi Dairesi Müdürlüğünden dava dışı şirkete ait kayıtların istenildiği, ancak verilen cevabi yazıda, 2014 2015 yıllarına ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin verildiği, 2016 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmediği, aynı döneme ait en son vermiş olduğu kurum geçici beyannamesi verdiğinin tespit edildiğinin bildirildiği, Türkiye Finans Bankası tarafından, ... Eğitim’in .... Şubeleri nezdinde .... numaralı hesabının olduğu, 01.12.2015 ila 31.07.2016 tarihleri arasındaki hesap hareketlerinde davalının söz konusu hisse devrine ilişkin ödeme yapmadığı da görülmediğinin bilirkişi incelemelerinden de anlaşıldığı, çeşitli bilirkişi raporlarının alındığı, dava dosyasının yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilerek nihai raporlarını sunmalarının istenildiği, heyet tarafından hazırlanan 12.04.2021 tarihli ek raporlarında; kök raporda nihai görüş bildirilmesi için ihtiyaç duyulan bilgi ve belgelere ulaşıldığından kök raporda belirtildiği üzere ... Eğitim’in davalıdan 189.000,00 TL alacaklı olduğunun tespitinin yapıldığı, hazırlanan raporun usulüne ve denetime uygun olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 189.000,00 TL alacağın 30.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ... Hazinesine verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ticari faiz oranı üzerinden faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın düzeltilmesini/ kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; savcılık ve yargılama dosyalarından da görüleceği üzere hisse devrinin muvazaalı olduğunu, hisselerin emaneten müvekkiline bırakıldığını, davalının sorumlu tutulamayacağını, devri yapan kişilere de husumet yöneltilmesi gerektiğini, mahsup yapılmadan borç belirlendiğini, hisselerin muvazaalı devrine dair yargılamanın devam ettiğini, devirlerin yargı erklerince muvazaalı, davacı tarafından ise gerçek kabul edildiğini, müvekkile ödemenin hangi sebeple yapıldığının anlaşılamadığını, bilirkişi raporlarının hükme esas alınma şartlarını taşımadığını, isnat edilen borcu ispatlar bilgi ve belgenin bulunmadığını, Ağır Ceza Mahkemesince müvekkilinin cezalandırılmasına dair karar verilirken şirketin hisse devirlerinin muvazaalı olduğu ve hiyerarşik yapılanma sonucu hisselerin devredildiğinin kabul edildiğini, bu kabule göre müvekkilinin şirkete borcundan söz edilemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan 12.04.2021 tarihli ek raporun dosya kapsamı ile uyumlu bulunduğu, kapatılan şirketin 2014, 2015 ve 2016 yılı defterlerine ulaşılamamış ise de GİBTRANET'ten alınan 30.06.2016 tarihli genel mizandaki davalı ortağa verilen borca ilişkin kayıtların vergi müfettişlerince hazırlanan rapor ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetleme Kurulu Başkanlığı İnceleme ve Değerlendirme Komisyon Raporu ile örtüştüğü, Kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ticari faiz oranı üzerinden faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın düzeltilerek onanmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde dahi borcun nasıl oluştuğunun ve miktarının belirsiz bulunduğunu, Amasya 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2018/595 E., 2019/43 K. sayılı dosyasının gerekçeli kararı ile ortaya konulduğu üzere müvekkilinin şirketteki ortaklığının ve buna ilişkin borcun muvazaalı kabul edilen hisse devrine ilişkin olduğunu, muvazaalı devir sebebiyle davalının sorumlu tutulamayacağını, tasfiye aşamasına uyulmadan, mahsup yapılıp yapılmayacağı değerlendirilmeden borç belirlenmesinin mevzuata aykırılık taşıdığını, devirden itibaren iki yıl boyunca sorumluluğu bulunan hisse devredene de husumet yöneltilmesi gerektiğini, bilirkişi raporu içeriğinde 189.000,00 TL borca nasıl ulaşıldığına ilişkin tahmine dayalı görüş sunulduğunu, aynı nitelikteki emsal davada davanın reddedildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 667 sayılı KHK'nın 2 nci maddesi.

5. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Davacı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.