Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/2127 Esas, 2022/1723 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/686 E., 2020/234 K.

Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Türkiye'de ilk vakıf destekli devlet üniversitesi olarak 21.07.2010 tarihinde kurulduğunu, faaliyete geçtiği günden itibaren Üniversitenin "3. Nesil Üniversite" ve "3. Nesil Devlet Üniversitelerin Öncüsü" ibarelerini kullandığını ve yine 2013 yılından itibaren bu yönde yoğun bir kampanya yürüttüğünü, davalının Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde 28.06.2016 tarih ve 2016/56418 numara ile Nişantaşı Üniversitesi 3. Nesil Üniversite ve 30.11.2016 tarih ve 2016/96754 numara ile 3. Nesil Üniversite markalarını kendi adına tescil ettirdiğini, davalı adına tescilli "3. Nesil Üniversite" markası ise genel ve jenerik bir ifade olup ayırt edici özelliğe sahip olmadığını, 3. nesil üniversite kavramının ülkemizde de üniversiteler tarafından artık bir eğitim modeli olarak benimsenip kullanılmaya başlandığını, TÜRKPATENT tarafından markalaştırılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu kavramın sadece müvekkili tarafından değil birçok üniversite tarafından kullanıldığını, jenerik bir kavram ve bir eğitim modeli olduğunu, davalı adına markalaştırılmasının bu olgunun sadece davalı tekelinde olmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek davalı ... adına TÜRKPATENT nezdinde 30.11.2016 tarih ve 2016/96754 numara ile 3. NESİL ÜNİVERSİTE esas unsurlu markanın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (6769 sayılı Kanun) uyarınca hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin mütevelli heyeti başkanı ve kurucularından olduğu Nişantaşı Üniversitesinin Nişantaşı Eğitim ve Kültür Vakfı tarafından Nişantaşı Meslek Yüksekokulu olarak temellerinin atıldığını, müvekkilinin eğitim sektöründe tanınan bir kişi olduğunu ve eğitim sektöründe birçok markası bulunduğunu, 2010 yılından beri müvekkilinin Nişantaşı esas unsurlu seri markaların maliki olup uzun yıllardan beri yoğun ve ciddi surette kullandığını, davacının henüz başvurusunun bulunmadığı tarihte müvekkilinin TÜRKPATENT nezdinde "3. NESİL ÜNİVERSİTE" ibareli markayı tescil ettirdiğini, davacı kurum tarafından herhangi bir tescil veya tescil başvurusu bulunmadan dava konusu 3. nesil üniversite ibareli markanın kullanıldığının tespit edildiğini, davacıya kullanımlarına son vermesi hususunda noter kanalıyla ihtarname gönderdiklerini, davacının ihtarnameye cevap vermeden davayı ikame ettiğini, Ankara 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2016/351 E. sayılı dosyasında düzenlenen kök ve ek bilirkişi raporlarında da Nişantaşı esas unsurlu markaların oldukça bilenen markalar olduğunun tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuyla "3. Nesil Üniversite" ibaresinin eğitim öğretim alanında tanımlayıcı nitelikte olduğu, her ne kadar gerek davacının gerekse davalının bu ibare üzerinde hak sahibi olmasının mümkün olmaması sebebiyle 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında hükümsüzlük şartlarının oluştuğunun kabulü mümkün değil ise de 6769 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri gereği eğitim öğretim alanında tanımlayıcı ibare niteliğindeki "3. Nesil Üniversite" ibaresinin tescilinin mümkün olmadığı, yine davalının tacir sıfatı sebebiyle marka tescilinde kötüniyetli olduğunun kabulü gerektiği, 6769 sayılı Kanun'un 25 inci maddesi atfı gereği 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) ve 6 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası kapsamında davaya konu marka yönünden eğitim öğretim alanıyla bağlantılı ve ilişkili olduğu mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıya ait 2016/96754 tescil nolu "3. Nesil Üniversite + şekil" ibareli markanın tescilli olduğu; 16. sınıfta yer alan; "Kağıt, karton (mukavva); kağıt veya karton malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, karton kutular; kağıttan yapılmış tek seferlik kullanıma mahsus ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç) kağıt havlular, tuvalet kağıtları, kağıt peçeteler, plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri, matbaa ve ciltleme malzemeleri, basılı yayınlar, basılı evrak kitaplar, dergiler, gazeteler, faturalar, irsaliyeler, gelir makbuzları, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, pullar, kırtasiye, büro, eğitim öğretim, yazım, çizim, resim ve sanatçılar için malzemeler (mobilyalar ve cihazlar hariç); kırtasiye tipi kağıt ürünler, yapıştırıcılar, kalemler, silgiler, kırtasiye tipi bantlar, el işi için karton, yazı kağıtları, kopyalama kağıtları, yazarkasa kağıt ruloları, çizim aletleri, kara tahtalar, resim boyaları, büro makineleri.", 41. sınıfta yer alan; "eğitim ve öğretim hizmetleri, sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet sağlama hizmetleri dahil). Dergi, kitap, gazete v.b. gibi yayınların basıma hazır hale, getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil). Film, televizyon ve radyo programlan yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri", 43. sınıfta yer alan; "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri. Geçici konaklama hizmetleri. Gündüz bakımı (kreş) hizmetleri." mal ve hizmetler yönünden kısmen hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin 2010 yılından beri Nişantaşı esas unsurlu seri markaların maliki olup, markasını uzun yıllardan beri yoğun ve ciddi surette kullandığını, müvekkilinin Nişantaşı esas unsurlu markalar üzerinde kazanılmış hakkı bulunduğunu, maliki olduğu markalara kullanımla ayırt edicilik kazandırdığını, müvekkilinin işbu davaya konu "3. NESİL ÜNİVERSİTE" ibaresine ve "NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ 3. NESİL ÜNİVERSİTE" ibareli markalarının da tescillerini gerçekleştirdiğini, davacı kurum tarafından herhangi bir tescil ve/veya tescil başvurusu bulunmadan "3. NESİL ÜNİVERSİTE" ibareli markanın kullanıldığının tespit edildiğini, markanın ilk bakışta ön plana çıkacak şekilde konumlandırılmış olan Nişantaşı şeklinin altında "3. NESİL ÜNİVERSİTE" yazılarak oluşturulduğunu, markada yer alan şekil unsurunun müvekkil adına daha önce tescil edilmiş olan markalarda da kullanıldığını, müvekkili markalarındaki esas unsurun şekil unsuru veya "NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ" olup, markalarda kullanılan diğer ibarelerin tali unsur olarak birçok markada yaygın olarak kullanılan ve nitelik belirten ibareler olduğunu, tek başına değerlendirildiğinde zayıf olan bu kelimelerin müvekkilinin daha önce tescil ettirdiği şekil unsuru ile birlikte kullanıldığında tüketiciler nezdinde farklı bir algı oluşturabildiğini, müvekkilinin özgün ve orijinal şekilde bir bütün olarak tasarladığı markasının parçalara ayrılarak markalar arasında benzerlik yaratılmasının mümkün olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, markanın hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 186, 370 ve 371 inci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri, 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.