Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/1427 Esas, 2022/1447 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/38 E., 2019/518 K.

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin gazeteci olduğunu, doktor olan davalıların sahibi oldukları ve çalıştıkları klinikte çenesine ve ağız çevresindeki çizgilere dolgu, yan çene kaslarına botoks işlemi şeklinde medikal estetik işlemi yaptırdığını, anılan klinikte her uygulama sırasında işlem öncesi ve sonrasına ait müvekkilinin yüzünün fotograflarının çekildiğini, yetkililerin bunun standart bir uygulama olduğunu, hasta dosyasına konularak arşivlendiğini, gizli kalacağını ve hasta mahrumiyetinin korunacağını taahhüt edildiğini, ancak fotoğraflarının instagramda yayınlandığının öğrenildiğini, müvekkilinin zor durumda kaldığını ve özel hayatına müdahale edildiğini ileri sürerek 35.000,00 TL manevi tazminatın ve şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminatın vekâletsiz işgörme hükümlerine göre davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kişilik haklarına sürmekte olan saldırıya son verilmesine, fotografların sosyal medya hesaplarından kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiş; 30.10.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 5.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu sosyal medya hesabının ... .... Medikal Kozmetik İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli şirkete ait olduğunu ve müvekkili tarafından kullanılmadığını, sosyal medya hesabında müvekkilinin adının, unvanının hiçbir şekilde yer almadığını, davanın şirkete karşı açılması gerektiğini, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davaya konu görüntülerin kişinin tanınmasına yetecek özellikler barındırmadığını, yüzün yalnızca belirli kısmının yayımlanmasının kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilip kullanılması hususunu oluşturmayacağını, davacının adının ve tanıtıcı diğer bilgilerin kullanılmadığını, dava dosyasında yer alan görüntülerin davacıya ait olmadığını, davacının kendisine ait görüntülerin yayımlanmasına açık şekilde rıza gösterdiğini, ekran görüntülerinde uygulama tanıtımının yapıldığını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, dava konusu olayda vekâletsiz iş görme hükümlerinin mevcut olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sözkonusu kliniğinin müşterek ruhsat sahibi olmadığını, kliniğin işletmesinde ve yönetiminde bulunmadığını ve şirket çalışanı da olmadığını, davanın tüzel kişiliğe açılması gerektiğini, müvekkilinin bu adreste kiracı olarak bulunduğunu, şirketle aralarında bir iş sözleşmesi bulunmadığını, bu işletmede herhangi bir Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kaydının da olmadığını, kira sözleşmesinin bir yıllık olduğunu ve sözleşmenin feshi ile klinikten ayrıldığını, kliniğin birçok doktor tarafından kullanılan müşterek bir klinik olduğunu, ücret mukabilince hastaları uzmanlık alanına giren konularda muayene tetkik ve tedavilerini planladıklarını ve yaptıklarını, instagram hesabının müvekkiline ait olmadığını, bu hesaba yüklenen hiçbir içeriğin müvekkili ile bağlantısının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.Davanın açıldığı İstanbul 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.11.2017 tarih, 2017/375 E. ve 2017/308 K. sayılı kararıyla mahkemenin görevsizliğine ve dosyanın görevli İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu fotoğrafların 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) kapsamında eser niteliğinde olmadığı ancak 5846 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 24 üncü maddesi uyarınca korunabileceği, davalı kullanımlarının söz konusu kanun hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, çekim esnasında göstermiş olduğu rızanın varlığı kabul olunsa dahi kullanımın niteliği dikkate alındığında aykırılığı ortadan kaldırmayacağı, davacının maddi ve manevi tazminata yönelik talepleri yönünden yasal şartların oluştuğu gerekçesiyle maddi tazminat talebinin kabulü ile 5.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacıya ait fotoğrafların "clinimed_nişantaşı" instagram hesaplarından ve varsa davalılara ait diğer internet ve sosyal medya hesaplarından kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükmedilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının yetersiz olduğunu, davalıların yaptığı estetik işlemlerinin ücretleri de dikkate alındığında, müvekkilin fotoğrafının haksız olarak yayınlanması nedeniyle davalıların haksız olarak yüksek gelir elde ettiklerini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istenmiştir.

2.Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin görevli olmadığını, davacının davasını 4721 sayılı Kanun'un 25 inci maddesine göre temellendirmiş olmasına rağmen, mahkemece taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak 4721 sayılı Kanun'un 24 ve 5846 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi uyarınca davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkillerin paylaşılan görsellerden kazanç elde ettiğine dair somut bir delil bulunmadığını, davalılara husumet yöneltilemeyeceğini, sosyal medya hesabının dava dışı .... Medical Kozmetik İthalat İhracat ve Ticaret Limited Şirketine ait olduğunu, müvekkillerin bu şirketin hiçbir zaman ortağı ve çalışanı olmadıklarını, bir kişinin sadece ağız kısmının kayda alınmış olmasının kişilik haklarının ihlali olarak kabul edilemeyeceğini, dosyada mevcut hasta rızası ve hasta bilgilendirme ve onam formlarının mahkemece dikkate alınmadığını, davacı hasta hem uygulanan işlemlere ilişkin fotoğraflarının çekilmesine hem de bu içeriklerin uygulama tanıtımı olarak kullanılmasına açık muvafakat verdiğini, onam formunda bu hususlara imza attığını, maddi ve manevi tazminatın yasal koşullarının oluşmadığını, mahkemece hükmedilen miktarların da fahiş olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacının Tabipler Odasına yaptığı şikayet sonucu müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığının tespit edildiğini ve herhagi bir ceza verilmediğini, söz konusu adreste ... Kozmetik İlaç ve Özel Sağlık Hizmetleri İç ve Dış Ticaret Limited Şirketinin faaliyette olduğunu ve müvekkilin şirketle bir bağının bulunmadığını, sadece davalı ... ile kiracılık ilişkisinin bulunduğunu, davacıya estetik müdahaleyi belirtilen şirketin yaptığını, dava açılacak ise bu şirkete yöneltilmesi gerektiğini, müvekkilinin klinikte bulunduğu sürede davalı şirkete yardım ettiğini, gelen hastalarla uzmanlık alanına giren konularda ücret karşılığı ilgilendiğini, klinikte gerçekleşen hasta fotoğraf çekimleri, yayınlanması, çeşitli reklamlara konu edilmesi gibi işlemlerin müvekkilin bilgisi dahilinde olmadığını, ilgili sosyal medya hesabının müvekkile ait olmadığını ve müvekkilin bilgisi ve kontrolünde olmadığını, hükmedilen tazminatın fahiş olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu kliniğin fiilen davalılar Dr....ve Dr. ...'ya ait olduğu, diğer davalı Dr. ...'nun ise alt kiracılık ilişkisi kapsamında kliniği kullandığı ve aynı konuda faaliyette bulunduğu, bu nedenle kliniğe ait sosyal medya hesaplarının davalıların izni ve bilgisi haricinde kullanılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu, açıklanan sebeple davalıların husumet ehliyetinin bulunduğu, dosyada mevcut onam formunda, "Uygulama esnasında fotoğraf veya video görüntülerinin alınabileceğini ve bunların eğitsel ve bilimsel çalışmalarda kullanılabileceğini anladım ve kabul ediyorum" şeklinde bir ifadenin bulunduğu, ancak bu iznin sosyal medya tanıtım ve reklamlarını kapsamayacağı, somut olayda davacı rızasının varlığından bahsedilemeyeceği, davacının kanun maddesini açıkça yazmasa bile iradesinin bu doğrultuda olduğunu yorumlama ve hukuku re'sen uygulama görevinin mahkemeye ait olduğu, bilirkişi heyeti raporunda yapılan tespitler ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50 ve 51 inci maddeleri çerçevesinde mahkemece takdir edilen 5.000,00 TL tutarındaki maddi tazminat miktarı ile, somut olayın özelliklerine ve tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alındığında takdir edilen 10.000,00 TL manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının fotoğraflarının izinsiz kullanımı nedeniyle oluşan tecavüzün men'i, ref'i ve maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.4721 sayılı Kanunun 24 , 25 inci maddeleri, 5846 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.