Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1214 Esas, 2022/1299 Karar

HÜKÜM: Başvurunun esastan reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2014/253 E., 2018/169 K.

Taraflar arasındaki faydalı model hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait "Bir Gizli Emniyet Kelepçesi" isimli buluşun tescili için 25.11.2013 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT ) 2013/13660 numara ile patent başvurusu yapıldığını, davalının ise davacının başvurusu ile birebir aynı buluş için 13.12.2013 tarihinde TÜRKPATENT'e faydalı model başvurusu yaptığını, faydalı modelin davalılar adına 21.08.2014 tarihinde tescil olduğunu, TÜRKPATENT nezdinde davalılar ... ve ... adına 2013/14654 numara ile tescilli olan, “Kilit Sisteminde Yenilik” adlı faydalı model üzerinde davalıların hak sahibi olmadığını, buluşun müvekkiline ait olduğunu, davalıların aynı buluş için faydalı model başvurusunun davacının patent başvuru tarihinden 18 gün sonra yapıldığını, 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 6 ncı maddesi gereğince TÜRKPATENT'e yapılan başvuruların tarih, saat ve dakika itibariyle kesinleştiğini, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fikrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen unsurların Enstitüye veya onun yetkili kıldığı makama verildiği tarih, saat ve dakika itibarıyla kesinleşir hükmünün mevcut olduğunu, davacının patent başvurusunun davalıların faydalı model başvurusundan 18 gün önce olması sebebi ile Kanun gereğince davacının patent başvurusunun 23.11.2013 tarihinde kesinleştiğini, buluş üzerinde davacının hak sahipliğinin kabul edildiğini, aynı buluş için davalıların 13.12.2013 tarihli faydalı model başvurusunun müvekkilince öğrenilemediği için itiraz edilemediğini ve tescil edildiğini, buluşun gerçek hak sahibinin davacı olduğunu, davacı şirket adına başvurulan patentin buluşçusunun “Rami Kurtuldu" olduğunu, Rami Kurtuldu'nun 30 yıllık kalıpçı torna freze ustası olduğunu, yılların tecrübesi ile geliştirdiği çelik kapılarda kullanılan emniyet kelepçesi ürünün mukavemet yönünden geliştirdiğini, yenilik özelliği taşıyan bu buluş için davacı şirket adına 25.11.2013 tarihinde patent başvurusu yapıldığını, davalıların davacıya ait buluş için faydalı model belgesine başvurmalarının kötü niyetli olduğunu, kötü niyetli tescilin hükümsüzlük sebebi olduğunu, davalıların aynı piyasada benzer ürün satışları gerçekleştirdiğini, davalı ...'nun davacı şirketi tanıdığını, ... Çelik Kapı Şirketi ortağı iken de davacı şirketten emtia aldığını, davalının davacının satış hacmindeki cazibe sebebiyle patent gasbını gerçekleştirdiğini, nitekim davalılardan ...'nun 09 Ekim 2014 tarihinde davacı şirkete gönderdiği cevabi ihtarnamesinde, açıkça bu durumu ikrar ettiğini, davalıların faydalı model başvuruları ile davacının patent başvurusunun aynı olduğunu ileri sürerek davalılar adına tescilli 2013/14654 tescil numaralı faydalı modelin hükümsüz kılınarak sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; müvekkilleri adına tescilli olan faydalı modelin davacıya ait patentten farklı olup yeni olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 'mutlak yenilik koşulu denetimine uygun şekilde tarifleme ve resimleme yöntemi ile alınan raporlar gereğince, TR201314654Y sayılı faydalı model belgesi ile TR201313660 sayılı patent belgesinin tarifname, istemler ve resimler açısından karşılaştırılması sonucunda buluşlara ait mekanizma elemanlarında ve montajlarında anonim çözümleri aşan, ayrıntılarda eşdeğer olmayacak farklılıklar bulunduğu, davaya konu faydalı model belgesinin hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; buluşun gerçek sahibinin müvekkili olduğunu, bu konuda dava dosyasına sunulan uzman görüşü değerlendirilmeden ve çelişkiler giderilmeden rapor verilmesinin ve hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, davalının açıkça buluşun aynı olduğunu ikrar ettiğini, bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya elverişli olmadığını, davaya konu ürünün bilirkişi raporlarında yeni olarak değerlendirilmediğini, ayrıntılarda farklı olarak değerlendirildiğini, hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı değerlendirmesinin hatalı olduğunu, hükümsüzlük talebi sebeplerinden birinin davalı tescilinin "yeni" olmadığı yönünde olduğunu, bilirkişi raporunda faydalı modelin yeni olduğunun söylenmediğini, ayrıntılarda farklılığın yenilik olmadığını, ilk alınan bilirkişi raporu ve uzman görüşü karşılaştırıldığında ve değerlendirme yapıldığında faydalı model belgesinin yenilik özelliği taşımadığının açıkça ortaya koyulduğunu, modellerin kıyaslandığında aynı arz ettiğini, rapora itirazlarının değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, davacının başvurusunun özü itibariyle 2013/14654 nolu faydalı model dosyası kapsamında yer alan istemlerdeki tüm parçalardan oluşacak şekilde bir bütün olarak kilit sistemini koruduğu düşünüldüğünde faydalı model belgesinin yenilik kriterini taşımadığının açık olduğunu, bu bilgiler ışığında bilirkişi raporunda müvekkilinin ilk defa bularak geliştirdiği kilit sistemine ölçüsel, şekilsel ve yapısal olmayan değişiklikler eklemiş olan davalının sonraki tarihli faydalı model başvurusuna "yeni" değerlendirmesi yapılmamış olduğunu ve ayrıntılarda farklılıklar olduğu değerlendirilmesinin yapıldığını, hükümsüzlüğünü talep ettikleri faydalı model korumasında olan ürünün bütün olarak müvekkillinin patent konusu üründen farklı olmadığını, salt parçaların üzerinde kaynak ve montaj açısından farklılar yapılarak değiştirilmeye çalışıldığını, fakat özü itibariyle ürünün 2013/14654 nolu faydalı model dosyası kapsamında yer alan istemlerdeki tüm parçalardan oluşacak şekilde bir bütün olarak kilit sistemini koruduğu düşünüldüğünde faydalı model belgesinin yenilik kriterini taşımadığını, davalının tescilinin kötü niyetli olduğu yolundaki itirazların değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, kötü niyetin mevzuata göre tek başına hükümsüzlük sebebi olduğunu, bilirkişi raporunda bu hususun değerlendirilmediğini, kötü niyetin takdirinin mahkemeye ait olduğunu, davacının başvurusundaki tüm yenilikler için yeni olduğu gerekçesi ile alelacele, tek bir istem ile 4 unsurun korunmasının talep edilmesinin davalının kötü niyetli olduğunu kanıtladığını, nitekim, müvekkilinin patent başvurusunun hemen ardından alelacele başvurusu yapılarak koruma alınan faydalı modelin tamamen itinasız şekilde istem detaylarına dikkat edilmeksizin tanzim edildiğini, sadece tek bir isim ile başvurusu yapılan dosyada 4 adet unsur için koruma talep edildiğini, oysa faydalı modelin korumasını oluşturan bu unsurların açıklamasının yapılmadığını ve detaylarına da değinilmediğini, davalı ait faydalı model tescil sürecinde Türk Patent Enstitüsü veya herhangi bir araştırma otoritesi tarafından araştırma ve inceleme unsurları olmadığından başvurusu yapılan her bir dosyanın şekli açıdan incelenmekte ve yayınlanarak tescil edilmekte olduğunu, yayın aşamasında itiraz edilse bile herhangi bir savunma yapılmaksızın dahi belgenin verilmesinin talep edilebildiğini, daha önce davacı tarafından yapılmış patent başvurusuna yer alan tüm unsurların bir bütün olarak faydalı model ile korunmasının hukuka aykırı olduğunu, başvurusu yapılmış bir ürün için yapılması gereken yeni bulunmuş bir iyileştirme varsa, bu iyileştirme için ve sadece o bölümü için faydalı model koruması talep edilmesi gerektiğini aksi halde patent başvurusunda bulunulan teknolojik yenilikler için ondan daha önce tescil edileceği aşikar olan faydalı modeli korumanın başvuranın kötü niyetini koruyucu nitelikte olacağını, aynı zamanda patent iddiası ile gerçek yenilik yapılmasının da önünü kesmek anlamına geleceğini, bu durumun hukuka, kanunlara ve insan haklarına aykırı olacağını, davalının faydalı modeline yeni demenin tüm gerçeklerin inkarı anlamına geleceğini, sebeple raporun kabulünün mümkün olmadığını, davacı ve davalıya ait ürünlerin muadil ürünler olduğunu, sektör bilirkişinin bu konuda görüş beyan etmediğini, eksik incelemeye dayanan bilirkişi raporuna itibar ile hüküm kurulduğunu, patent ve faydalı model için istemlerinde yer alan unsurların işlevlerinin karşılaştırılmış olması gerektiğini, bilirkişi raporunda işlev karşılaştırılması yapılmadığını, aynı işlevi sağlayan buluşların yenilik özelliği taşımadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, faydalı model hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 165 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.