Karar Detayı

MAHKEMESİ: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/270 Esas, 2022/1218 Karar

DAVALILAR: 1.... vekili Avukat ...

2....

3....

4.Erkalsit Madencilik Enerji Nakliye Tarım Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti.

DAVA TARİHİ: **

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE

MAHKEMESİ: Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2015/204 E., 2019/459 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... Kalsit Madencilik Enerji Nakliye Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 135 payının hissedarı iken bu hissesini hisse devir sözleşmesi ile davalı ...'a devrettiğini, müvekkilinin kardeşi ... ...'nun da aynı şirketteki 30 pay hissesinden 15 payını davalı ...'ye, 15 payını da davalı ...'a devrettiğini, böylece davalı şirketin toplam 300 paydan 150 pay Rahna Ölçüye, 150 pay da ... 'a ait olduğunu, 17.08.2012 tarihinde "Hisse Devir ve Ortaklığın Sona Erdirilmesi Şartlarını içeren Sözleşmedir" başlığına sahip bir sözleşme tanzim edildiğini, sözleşmeyi ...'nün müteselsil kefil olarak imzaladığını, davalıların bu sözleşmeye uymadıklarını ve müvekkilinin ortak olduğu dönemde şirketin kredi borcuna kefaleti ve ... olduğu ipotek nedeniyle icra takibi tehdidi altında 29.04.2013 tarihinde T.C. ... Bankası Erzurum Şubesi nezdindeki şirket hesaplarına toplam 145.415,00 TL ödeyip şirket borçlarını kapatmak zorunda kaldığını, müvekkilinin kefaleti nedeniyle davalı şirketin Kuveyt ... Bankası'ndan almış olduğu ve T.C. Erzurum Valiliği İl Tarım Müdürlüğü'ne ... olduğu 15.02.2011 tarih ve 269712 sayılı 38.114,44 TL bedelli teminat mektubu nedeniyle her an takibe uğrama riski altında olduğunu ileri sürerek davanın kabulü ile 146.610,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline, 38.114,44 TL bedelli teminat mektubunun bedelinin davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile Kuveyt ... Bankası'na teminat mektubunun karşılığı olarak depo edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin hisse devir ve ortaklığın sona erdirilmesi şartlarını içeren sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, Erkalsit Madencilik Enerji Nakliye Tarım Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı şirketteki %45 hissenin müvekkiline devri hususunda anlaştıklarını, 135.000,00 TL devir bedeli belirlendiğini ve bu bedelin davacıya ödendiğini, Erkalsit Madencilik Enerji Nakliye Tarım Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. için T.C. ... Bankası'ndan çekilen krediye karşılık, mülkiyeti davalılardan ...'nün eniştesi ...'e ait olan taşınmaz ile davacıya ait avukatlık bürosunun bankaya teminat olarak verildiğini, davalılardan ...'nün 17.08.2012 tarihinde 27.500,00 TL ve 17.08.2012 tarihinde 4.615,00 TL çekilen krediye ilişkin T.C. ... Bankası'na ödeme yaptığını, bu tutarların bankaya ödenmesi gereken tutarlardan düşüldüğünü savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporlarına itibar edilerek, davacı ile davalılar arasında 17.08.2012 tarihinde hisse devir ve ortaklığın sona erdirilmesi şartlarını içeren sözleşme akdedildiği, davalıların sözleşme ile yüklendikleri edimleri yerine getirmemeleri üzerine El Kalsit Madencilik Enerji Nakliye Tarım Hayvancılık Ltd. Şti.'nin T.C. ... Bankasından çektiği krediye kefil olan davacı tarafından icra tehdidi altında 29.04.2013 tarihinde sözü edilen rakamın yatırıldığı, yine 06.02.2014 tarihinde davacı tarafından şirketin Kuveyt ... Bankası'ndan kullandığı Gayri Nakdi Kredi Komisyonu (Teminat Mektubu Komisyonu) olarak 1.295,00 TL ödeme yapıldığı, davalı şirketin 2010 2011 2012 2013 yıllarına ait ticari defterlerin incelenmesi sonucunda; T.C. ... Bankası ve Kuveyt ... Bankasına olan kredi borçlarının ticari defterlerde yer almadığı, Bank Asyaya yönelik borca yer verildiği, ticari defterlerde T.C. ... Bankasına ve Kuveyt ... Bankasına yapılan herhangi bir borç ödemesine yer verilmediği, ticari defterlere göre şirket tarafından davacıya yapılan herhangi bir ödemenin bulunmadığı, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 6'ncı maddesine göre T.C. ... Bankası'ndan çekilen kredi borcundan dolayı ..., ... ve ...'ın sorumlu olacağının kararlaştırıldığı, sözleşmenin 7'nci maddesinde de davacının ... olduğu ipoteğin 30.01.2013 tarihinde fekedilmesi aksi halde davacının hukuki ve tazmin hakları bulunabileceğinin hüküm altına alındığı, söz konusu sözleşmenin 12'nci maddesine göre garantör ve kefil sıfatıyla imza atan ... ... ve ...'dan da talep hakkı bulunduğu, davacının şirketin borcunu ödemesi nedeniyle genel hükümlere ve halefiyet prensibi uyarınca rücu hakkının mevcut olduğu, davacının Kuveyt ... Bankası'na ödemiş olduğu 1.295,00 TL için de sözleşmenin 10'uncu maddesi gereğince rücu ve talep hakkı bulunduğu, davalılardan ..., ...'in iki adet bağımsız bölümünü davacıya devretmiş olması nedeniyle borcun sonlandığını iddia etmekle birlikte, tapudan gelen yazı cevabına göre 24.03.2013 tarihinde ... adına kayıtlı iki adet bağımsız bölümün üzerlerindeki ipotekleri ile birlikte 3448 yevmiye nolu senet ile birlikte ...'na satışının yapıldığı, söz konusu resmi senette bedelin nakden ve tamamen ödendiğinin belirtilmiş olduğu, taşınmazın mülkiyetinin bir borca karşılık devredildiği konusunda herhangi bir ibare belirtilmediği, ayrıca bu satışların sözleşmeden ... borçlara karşılık yapıldığına ilişkin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100 sayılı Kanun)'nun 200'üncü maddesi gereğince aynı nitelikte bir belge sunulmadığından ve davalılar bu iddialarını ispat edemediğinden davacının ödediği bedeli talep etme hakkı olduğu, yine davacı taraf, Kuveyt ... Bankası'ndan kullanılan 38.114,44 TL teminat mektubu bedelinin davalılar tarafından depo edilmesi talebinde bulunmuş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği davacının depo talebini haklı kılacak bir hüküm mevcut bulunmadığı, sözleşmede davacının zararının oluşması durumunda rücu talebinde bulunacağının hüküm altına alındığı, bu durumda depo kararı talebinin yerinde olmadığından reddi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, depo kararı talebinin reddine, 146.610,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların müvekkiline karşı söz konusu teminat mektubunu bankaya iade etme borcu altına girmiş olduklarını, teminat mektubunu bankaya iade etme borcunu yerine getirmemiş olmasının hukuki yaptırımının ise teminat mektubu bedelinin davalılardan tahsili ile bankaya depo edilmesi olduğunu, davalıların teminat mektubunu bankaya iade etmemeleri nedeniyle süresiz olarak bu teminat mektubunun paraya çevrilmesi ve bankanın takibine muhatap olması riski altında bırakıldığını, depo kararının icra dairesi tarafından paranın borçlulardan tahsili ile bankaya depo edilmesi şekinde infaz edilebileceğini, borçlar hukukundaki sözleşme serbestisi prensibi gereğince düzenlenen atipik sözleşmeye aykırılıkta talebin dayanabileceği hukuk kuralının olmadığının söylenemeyeceğini belirterek mahkemece verilen kısmen red kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin hisse devir ve ortaklığın sona erdirilmesi şartlarını içeren sözleşmeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu, davacı ile müvekkili, Erkalsit Madencilik Enerji Nakliye Tarım Hay.San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı şirketteki % 45 hissenin müvekkiline devri hususunda anlaştıklarını ve 135.000,00 TL devir bedelinin belirlenerek davacı tarafa ödendiğini, Erkalsit Madencilik Enerji Nakliye Tarım Hay.San. Tic. Ltd. Şti. için ... Bankası'ndan çekilen krediye karşılık, mülkiyeti davalılardan ...'nün eniştesi ...'e ait olan taşınmaz ile davacıya ait avukatlık bürosu bankaya teminat olarak verilmiş olduğunu, davalılardan ... 17.08.2012 tarihinde 27.500,00 TL ve 17.08.2012 tarihinde 4.615,00 TL çekilen krediye ilişkin ... Bankası'na ödeme yapmış olduğunu, bu hususların mahkemece dikkate alınmadığını, davacı kalan kısımlara karşılık mülkiyeti ...'e ait taşınmazların kendisine verilmiş olduğunu, Tanık ...'in 28.06.2019 tarihli duruşmada beyanının bu durumları doğrulamış olduğunu, ancak mahkemece bu beyanların değerlendirilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden; taraflar arasında düzenlenen hisse devir ve ortaklığının sona erdirilmesi şartlarını içeren sözleşmedir başlıklı sözleşmenin 10. maddesinde; "Tarım İl Müdürlüğü'ne teminat olarak verilen Kuveyt ... Bankası teminat mektubu için, gerekli teminatların verilmesi, veya alınıp iadesi edilmesi işlemi ile bulunan borçların ödenmesini ..., ... ve ... ... yapacaklardır." düzenlemesi bulunmakta olup, bu düzenlemede davalılara teminat mektubu bedelini dava dışı bankaya depo etmeye yönelik bir yükümlülük getirilmediğinden mahkemece davacı vekilinin depo talebinin reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı ... vekilinin istinaf başvurusu yönünden ise; bu davalı vekili davacının alacağına karşılık davacıya iki adet daire verildiğini ileri sürmekte ise de, bu hususa ilişkin sunabildiği yazılı bir delil bulunmadığı, taraflar arasındaki işlemlerin yazılı olarak yapıldığı, borç miktarı gözetildiğinde tanıkla ispatın mümkün olmadığı anlaşıldığı, bu nedenle mahkemece davalı tanığı ...'in beyanının hükme esas alınmamasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçeleriyle davacı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dilekçelerindeki ve istinaf başvurusundaki nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, icra takibi tehditi altında ödenen davalı şirketin kredi borcunun iadesi ve teminat mektubu karşılığı depo talebinin yerinde olup olmadığı noktasındadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.