Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2019/376 Esas, 2019/1091 Karar

BİRLEŞEN DOSYA

DAVACISI: Opet Petrolcülük A.Ş. vekili Avukat ...

DAVALILARI: 1.As Servis Petrol İstasyonu ve Turizm Yatı İşletmesi A.Ş.

2....

3....

4....

5.... vekilleri Avukat ...

HÜKÜM: Asıl dava ret, birleşen dava kısmen kabul

KARAR DÜZELTME

İSTEYEN: Asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekili

BİRLEŞEN DAVA: İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/254 E.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen alacak davalarının yapılan yargılaması sonucunda, mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın asıl davada davacı, birleşen davada davalılar vekili ile asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin Rekabet Kurulu kararıyla 18.09.2010 tarihinde sona erdiğini, bu sözleşme nedeniyle davalının elinde bulunan 400.000,00 TL ve 300.000,00 TL bedelli iki adet teminat mektubunu haksız olarak nakde dönüştürdüğünü ileri sürerek tahsil edilen teminat mektupları tutarı toplamından şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Asıl davada davacı vekili ıslah ile talebini 451.382,53 TL’ye yükseltmiştir.

3.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalılardan ..., ..., ... ve ...'a ait taşınmaz üzerinde davacı lehine on iki yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, davalılardan As Servis Petrol A.Ş. ile davacı arasında on iki yıllık bayilik sözleşmesi kurulduğunu, Rekabet Kurulu kararı uyarınca sona eren sözleşmenin kullanılmayan kısmına yönelik borcun ödenmesi için çektiği ihtara davalının itiraz ettiğini, bu nedenle davalı şirkete ait teminat mektuplarının nakde çevrilerek 700.000,00 TL'lik kısmının tahsil edildiğini, bu miktarın tenzili ile işletme yardım bedeli ile sabit yatırım bedeli olarak bakiye 510.527,22 TL'nin avans faiziyle davalı şirketten, taşınmaz maliklerine ödenen ve intifa süresi bakiyesi olarak 29.646,80 TL'nin gerçek kişi diğer davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili asıl davada cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin ve intifa hakkının süresinden önce sona ermesi nedeniyle müvekkilinin kullanılmayan sürelere ilişkin olarak davacıdan intifa bedeli, yatırım bedeli ve işletme yardım bedeli ile sair ödemelerin kullanılmayan kısmının iadesini talep etme hakkı bulunduğunu, çekilen ihtara davacı taraf itiraz ettiğinden davacıya ait teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin hukuka uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalılar vekili birleşen davada cevap dilekçesinde; davaya konu taşınmazın ... ve ...'a ait olduğunu, diğer davalıların malik olmadığını, Şişli Büyükdere Caddesindeki bir taşınmaz için on iki yıllığına 20.000,00 USD üzerinden intifa kurulmayacağının belli olduğunu, bayilik sözleşmesinin 11 inci maddesine göre sözleşmenin sona ermesi hâlinde davalının OPET bayisi olarak faaliyet gösterdiği her ay için 3.000,00 USD'nin davacı tarafından ödenen 450.000,00 USD'den mahsup edileceğinin yazılı olduğunu, on iki yıllık intifa bedelinin ise 450.000,00 USD olduğunu, davacının 430.000,00 USD'den başka ödediği bir bedel bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile önceki karar gerekçesi yanında, Mahkeme kararının Özel Daire bozma ilamında belirtilen ve bozma gerekçesi yapılan hususları karşılamakta olduğu, başka bir deyişle bozma kararında ifade olunan doğrultuda tahkikat gerçekleştirilerek işlem tesis edildiği, Mahkemece bu kapsamda mahallinde sabit yatırımlar ve sebepsiz zenginleşme noktasında inceleme yapıldığı, faiz hesabının bilirkişi raporundan istifade edilerek hesaplamanın re’sen yapılarak toplam alacak miktarından nakde tahvil edilen teminat mektubu mahsup edilmek suretiyle teminat mektuplarının asıl dosya davalısı, birleşen dosya davacısı Opet alacağını karşılamaya yetmediğinden asıl davanın reddedildiği, bakiye Opet alacağının birleşen davada hüküm altına alındığı, Mahkemece kurulan hükmün usul ve yasaya uygun nitelik taşıdığı, bozma ilamında şahıs davalılar yönünden "... ve ... yönünden bayilik sözleşmesinde intifa bedelinin geri ödenmesi açısından bayinin kefaleti söz konusu ise talep edilebileceği, davalılar ... ve ...'in dava ile ilgisinin bulunmadığı" bozma gerekçesi yapılmış ise de, Mahkemenin bozmaya konu kararında şahıs davalılar yönünden intifa bedeli alacağından akit tablosu gereği feragat edildiğinden davanın reddine karar verildiği, bozma kararında Mahkemenin ret gerekçesine değinilmediği, Mahkeme gerekçesi doğrultusunda ... ve ...'den tahsili talebinin yerinde olmadığından tüm şahıs davalılar yönünden davanın reddine karar verildiği, davalılar ... ve ... yönünden aksi düşünülse ve dava ile ilgili olmadıkları kabul edilse dahi Mahkemenin "davanın reddi" kararının sonuç itibariyle doğru bir karar olduğu, salt bu sebeple bozmaya uyulmasının maddi hukuk ve usul hukuku kurallarına uygun olmadığı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı, birleşen davada davalılar vekili ile asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 13.07.2023 tarihli, 2023/2480 E. ve 2023/4454 K. sayılı kararı ile Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; Mahkemece işletme yatırım destek bedeline yönelik taleplerinin bir kısmının, müvekkilinin bu kalem alacağının 238.607,47 TL ve bir miktar faizi kadar olduğu kabul edilerek reddedildiğini, dosyada alınan kök ve ek raporlarda bu kalem alacağa yönelik olarak yapılan hesaplamanın delil durumuna aykırı ve hatalı olduğunu, davalı şirkete borç olarak verilmiş olan 430.000,00 USD karşılığı 693.262,55 TL’nin kalan süreye ait iadesi gereken tutarın hesaplanmasında döviz olarak ödendiğinden ve döviz olarak iadesi gerektiğinden bahisle yapılan hesaplamaya karşı dermeyan ettikleri ödemenin TL olarak yapıldığı, iadesinin de TL olarak yapılacağının kararlaştırılmış olduğu, bu nedenle hesaplamanın TL üzerinden yapılması gerektiği yönündeki itirazlarının bilirkişi görüşünü değiştirici nitelikte görülmediği belirtilerek iadesi gereken tutarın fiili ödeme günündeki kurdan değil, sözleşmenin feshedildiği tarihteki kurdan TL’na çevirim yapılarak hesaplandığını, protokol hükümleri dikkate alınmadan hesaplama yapıldığını, faizsiz borç verildiğinin kabul edilmesinin doğru olmadığını, hesaplamanın kendi içinde tutarsız olduğunu, raporda sözleşme hükmünden hareketle yapıldığı söylenilen hesaplamada, bayilik yapılan her ay için 3.000,00 USD mahsup edilerek müvekkiline geri ödenecek tutar olarak hesaplanan 160.279,08 USD’nin TL karşılığının sözleşme hükmüne aykırı olarak fiili ödeme günündeki, yani mektupların nakde tahvil edildiği tarihindeki TCMB döviz satış kuru esas alınması gerekirken 18.09.2010 tarihindeki kur esas alınarak TL'na çevrilmesinin hatalı olduğunu belirterek onama kararının düzeltilmesine, Mahkeme kararının birleşen davanın davalı şirket yönünden kısmen, diğer davalı gerçek kişiler yönünden tümden reddine dair olan kısmının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, bayilik sözleşmesi gereğince davalıya verilen banka teminat mektubunun haksız nakde çevrildiği iddiasına dayalı istirdat, birleşen dava ise bayilik sözleşmesinin Rekabet Kurulu kararı sebebiyle sona ermesi üzerine yapılan ödemelerden kullanılmayan kısma tekabül eden kısmın iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, Mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hâllerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl davada davalı, birleşen davada davacı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 845,25 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 5.010,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

14.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.