Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/279 Esas, 2022/979 Karar

vekili Avukat ...

İHBAR OLUNAN: Körfez Belediye Başkanlığı vekili Avukat ...

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Gaziantep 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/410 E., 2020/412 K.

Taraflar arasındaki marka ve coğrafi işaret hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, men'i, durdurulması ve ref'i davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; "Hereke" markasının müvekkili şirket tarafından 10.03.1982 tarihinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı nezdinde tescil ettirildiğini ve 10.03.2022 tarihine tadar tescilli bulunduğunu, Sümer Halı Şirketinin 21.06.1996 tarihinde yapmış olduğu başvuru neticesinde 01.09.1996 tarihinden itibaren "Hereke Yün El Halısı", "Hereke Yün İpek El Halısı" ve "Hereke İpek El Halısı" dahil olmak üzere toplamda 21 adet halı ve 3 adet kilim tipinin coğrafi işaret tescillerinin gerçekleştirildiğini, yasanın verdiği denetim görevi uyarınca denetimlerin gerçekleştirilerek tescilinin devamlılığının sağlandığını, davalı şirketin "Elexus Halı Hereke"ve "Milat Halı Hereke" adları altında "Hereke" ibaresi ile üretimi yapılan makine halılarının satışa arz edilmiş olduğunun tespit edildiğini, aleyhine delil tespiti istenen şirketin "ELEXUS" ve "Sanat Elexus" markalarına sahip olduğunun görüldüğünü, davalı tarafından üretilen söz konusu halıların ülkemizin el dokuma halı kültürünün en önemli parçası olan "Hereke El Halısı" ile ilişki oluşturacak ifade ve görsellerin kullanılmak sureti ile makine halısı ürünleriyle oluşturmaya çalıştığı bağ tüketiciyi yanıltıcı nitelik taşıdığını, "Hereke El Halısı" ile hiçbir şekilde kıyaslanmasının mümkün olmayan söz konusu makine halılarının "Hereke" adı ve markası altında pazarlanmasının gerek markaya ve gerekse coğrafi işaret tescili ile korunan haklara tecavüz fiilini oluşturduğunu, yapılan inceleme ve soruşturma neticesinde davalı tarafından üretim ve pazarlaması yapılan makine halılarının desen, renk ve kompozisyonu açısından tescil konusu ürüne benzediğinin tespit edildiği, internet sitesinde ve halı ürünlerinde "Hereke" markasının açıkça kullanıldığı, potansiyel ortalama tüketicinin ilk görüşte sergilenen ürünleri "Hereke" halısı olarak algılama ve bu sanı ile satın alma olasılığının kuvvetli olduğu sonucuna ulaşıldığını, üretimleri tamamı ile farklı ve basit teknikle üretilen makine halılarının "Hereke El Halısı" desenlerini kopya etmek sureti ile üretilmesinin ve satışı sunulmasının hukuken haksız olduğunu, davalının eyleminin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 55 inci maddesi uyarınca haksız rekabet kapsamında yer aldığını ileri sürerek dava konusu marka ve coğrafi işaret tescil haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile menine, tecavüz sayılan fiillerin men'i ile ortadan kaldırılmasına, tecavüz sureti ile üretilen ve pazarlanan ürünlere ve bunların üretiminde kullanılan araç ve gereçlere el konulmasına, tecavüzün devamını önlemek açısından gerekli tedbirlerin alınmasına, davalıların işyerinde kullandıkları "Hereke" ibaresini taşıyan internet sitesi, tabela, vitrin, pano, fatura, kartvizit, broşür, katalog vb. iş evraklarının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın usul ve esas yönünden yasaya ve hukuka aykırı olup reddi gerektiğini, müvekkili şirketin "Elexis Hereke" adı altında ticaret hizmet markası başvurusunu yaptığını, herekenin kaliteye verilen bir adlandırma olup halı ismi olmadığını, bu nedenle "Hereke" markasını ve hereke el halısını coğrafi işaret ile korunan özelliklerini ihlal eden, zarara uğratan bir durumun söz konusu olmadığını, markasal ve coğrafi işaret tescilinden doğan hakların ihlal edilmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüketiciler nezdinde taraf marka ve kullanımlarının, okunuş, görünüm, anlam ve genel izlenim itibariyle yüksek düzeyde benzer oldukları, davalının karıştırılma olasılığı ve beraberinde iltibasın ortaya çıkmasına imkân verecek nitelikte bu işareti internet sitesinde, tanıtım araçlarında marka olarak kullandığı, bu eylemlerin davacının marka hakkına tecavüz oluşturduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, davalının kullanımına konu olan “ELEXUS HEREKE HALI” ve “MİLAT HEREKE HALI” ibarelerin, davacının "HEREKE" markasından doğan marka hakkına tecavüz oluşturduğunun tespitine, bu tecavüzün refine, men'ine, davalının “ELEXUS HEREKE HALI” ve “MİLAT HEREKE HALI” kullanımındaki "HEREKE" ibarelerin silinmesine, silinmesi mümkün olmayanların kaldırılmasına, bu ibareleri taşıyan her türlü iş evrakı, ambalaj, ürün ve reklam materyalinin toplatılarak karar kesinleştikten sonra imhasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde usul ve yasaya aykırı bir şekilde verildiğini, müvekkili şirketin üretmekte olduğu makine halılarının "Sanat Halı", "Kartal Halı", "Elexus Halı" gibi tescilli markaları ile satışa sunduğunu, müvekkili şirket tarafından üretilen halıların Elexus markası ile satışa sunulduğunu, davaya konu "Hereke" ibaresinin koleksiyon adı olarak kullanıldığını, halıların üzerine basılan etiketlerde "Elexus" markasının bulunduğunu, herhangi bir marka ya da ibare kullanarak başkasının marka hakkına tecavüz etme durumunun söz konusu dahi olmadığını, dava konusu her iki kullanımda "Hereke" ibaresi ortak olarak geçmekte ise de müvekkiline ait kullanımda asıl ve baskın unsurun "Elexus" ibaresi olduğunu, benzerlik değerlendirmesi yapılırken bütünsel izlenimin odak alınması ve ortak olmayan unsurların dikkate alınması gerekirken bu hususlar gözardı edilerek hatalı bir şekilde karar verildiğini, bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığını, eksik inceleme ve araştırma sonucunda hazırlandığını, "Hereke" ibaresinin tek bir kimsenin tekelinde kullanılmaya bırakılmasının ilgili yasa ve mevzuata aykırılık teşkil ettiğini, davacının dava açıldığı tarihte tescilli olan herhangi bir coğrafi işaretinin bulunmadığının tespit edildiğini, müvekkili şirketin uyuşmazlık konusu "Hereke" koleksiyonuna ait halıların üretiminden, koleksiyon ve model amacıyla kullanmaktan vazgeçtiğini ve hatta uyuşmazlık konusu halıların satışını da sonlandırdığını davacı tarafa bildirdiğini, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli hareket ettiğini, davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, davanın kabulüne yönelik kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerine ek olarak Bölge Adliye Mahkemesince incelemenin gerekçesiz şekilde yapıldığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, marka ve coğrafi işaret hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, men'i ve ref'i istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6102 sayılı Kanun'un 55 inci maddesi.

2.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 30 uncu maddesi.

3.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesi.

3.Değerlendirme

Davacı vekili dava dilekçesinde marka hakkına dayalı talepleri yanında coğrafi işaret hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, meni ve refi taleplerinde de bulunmuştur. İlk Derece Mahkemesi kısa kararı, karar gerekçesi ve hüküm fıkrasında davanın kabulüne karar verildiği belirtilmiş ise de davacının coğrafi işarete dayandırdığı talepleri yönünden hüküm kurulmadığı görülmüştür. 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesinin ikinci fıkrasında hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Somut olayda davanın kabulüne karar verilmesine rağmen davacının coğrafi işarete ilişkin talepleri yönünden hüküm kurulmaması nedeni ile kısa karar, gerekçe ve hüküm fıkrası arasında çelişki ortaya çıktığı, kararın bu hali ile 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesine aykırı olduğu ve temyizen incelemeye elverişli olmadığı anlaşılmış, denetime elverişli bir karar verilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.