Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/790 Esas, 2022/1122 Karar

HÜKÜM: Yeniden hüküm kurularak davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bakırköy 6. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/81 E., 2019/538 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin oğlunun sahip olduğu şirket ile davalı tarafa ait şirket arasında ticari iş ilişkisi bulunduğunu, süregelen bu ticaret nedeniyle güven ilişkisi kurulduğunu, ...'ün müvekkilinin oğlunun şirketinin iş hacmini büyütmesi yönünde teklif yaptığını, taraflar bir araya gelerek davalının, müvekkilinin oğluna 50.000,00 USD vermesi bunun karşılığında, müvekkilinin davalıya senet vermesi hususunda anlaşıldığını, müvekkilinin daha evvel şirketler arasındaki ticari iş nedeniyle davalının ortağı olduğu şirket lehine 19.11.2013 tarihinde İstanbul ilindeki taşınmazını davalı tarafa ipotek verdiğinden, senedi kendi adına verdiğini, ancak davalının taahhüt ettiği ödemeyi yapmadığı gibi senedi takibe koyduğunu, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir alacak borç ilişkisi bulunmadığını ileri sürerek Bakırköy 5. İcra Müdürlüğünün 2015/9695 sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bononun illetten mücerret soyut borç ikrarını içerdiği, senet borçlusu davacının borcu ödediğine dair yazılı delil sunmadığı, davacı tarafın delillerinin toplandığı, davacının iddialarının ispatı için yeterli görülmediği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 200 üncü maddesi uyarınca dava değerine göre tanık dinlenmesinin mümkün olmadığı, davacının yemin deliline de dayandığı, yemin meşruhatını içerir davetiyenin davalı asile tebliğ edildiği, davalı asilin, yemin davetiyesini tebliğ almasına rağmen duruşmaya gelmediği ve yemini eda etmediği, bu şekilde davacı iddialarını kabul ettiği, böylelikle davacının davasını ispat ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, dava dilekçesi, tensip zaptı ve yemin davetiyesinin müvekkiline usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediğini, senet metni ile alakası olmayan konuda müvekkiline yemin teklif edilemeyeceğini, senet metninin aralarındaki anlaşmaya aykırı olarak doldurularak takibe konulduğu yönündeki davanın aleyhine kesinleşmesi nedeniyle davalı müvekkiline yemin teklifinin hukuka aykırı olduğunu, davacı vekilinin dava dilekçesindeki iddiasının, müvekkilinin hataya düşürüldüğüne ilişkin olması nedeniyle 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmaması nedeniyle davanın reddi gerektiğini, senedin anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu ispat edememiş olan davacı tarafın, senedi anlaşmaya aykırı olarak doldurduğunu iddia ettiği tarafa yemin teklif edemeyeceğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içeriğine göre tebligatların geçersiz olduğuna dair istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ancak bonoya dayalı menfi tespit davasında ispat yükünün davacıda olduğu, davacının kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığını yazılı delillerle ispatlaması gerektiği, davaya konu senette "nakten" bedel kaydı bulunduğu, davacının senet bedelinin kendisine ödenmediği iddiasını 6100 sayılı Kanun'un 190, 201 ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 6 ncı maddesi gereği yazılı belge ile ispatlayamadığı, bu hususun karar gerekçesinde de açıklandığı, Mahkemece davacı tarafın yemin deliline dayandığı gerekçesiyle, 6100 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesi gereğince davalıya yemin teklif edildiği, yemin davetiyesinin tebliği üzerine duruşmaya gelerek yemin etmediğinden, davacı iddialarının davalı tarafça kabul edilmiş sayılarak davanın kabulüne karar verilmişse de, ispat külfeti kendisinde olmayan davalı tarafa teklif edilen yeminin, gereksiz yere teklif edilen yemin olup davalı tarafı bağlamayacağı, bu durumda ispat külfeti kendisine düşen davacı tarafça ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken ispat külfeti kendisine düşmeyen davalının teklif ettiği yemin sonucuna göre davanın kabulüne karar vermesinin doğru olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeniden hüküm tesisi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilinin, müvekkili lehine vekâlet ücretine hükmedilmediğinden bahisle 6100 sayılı Kanun'un 304 üncü maddesi uyarınca hükmün tamamlanması talebi 05.07.2022 tarihli ek kararda, davalı tarafa ilişkin vekâletnamenin ilk defa istinaf aşamasında ibraz edildiği, İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeninden hüküm kurulduğu ve ilk derece yagılaması yönünden vekâlet ücretine hükmedilmediği, istinaf aşamasında ise duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdir edilmediği gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; menfi tespit davasının konusu kambiyo senedine dayalı olduğundan ispat yükü kendilerinde olduğundan, yemin teklifinin hukuka uygun olduğunu, bu yönde emsal kararların olduğunu, davalı ile aralarında alacak borç ilişkisi bulunmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf mahkemesince davanın reddine karar verildiği halde, kendisini vekille temsil ettiren müvekkili lehine vekâlet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bu yönü ile bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, kambiyo senedinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Kanun’un 191,200, 221, 223, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3.4721 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden taraflara ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.