Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2021/169 Esas, 2022/1129 Karar

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ: **

HÜKÜM: Davanın kabulüne

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile ... İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. aralarında 20.06.2012 tarihli iki satış sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme kapsamında satıcı ... İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 27.07.2013 ve 30.07.2012 tarihinde zeytinyağlarını teslim etmeyi taahhüt ettiğini, alıcı davacı şirketçe satış bedelinin tamamına tekabül eden toplam 10 adet çekin satıcı şirkete 28.06.2012 ve 01.07.2012 tarihinde teslim edildiğini, satıcı şirketin emtiaları taahhüt ettiği sürede teslim etmediğini, sözleşmeye göre çeklerin iade edilmesi gerekirken iade de edilmediğini ve bu çeklerin bir kısmının davalı şirkete devredildiğini öğrendiklerini, dava konusu beş adet çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitini ve %20 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu (6361 sayılı Kanun) kapsamında davanın dayanağı bulunmadığını, davacı şirket tarafından davalı şirkete hitaben, çeklerin kendileri tarafından keşide edildiğine, çekleri vadelerinde ödeyeceklerine ve davalı şirkete devir ve temlik edilen alacağın dayanağı faturaya konu malları eksiksiz ve ayıpsız teslim aldıklarına ve ayrıca çeklere ve faturalara konu borca herhangi bir itiraz ve defilerinin bulunmadığına ait teyit yazısı verildiğini savunarak haksız açılan davanın reddine ve davalı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 29.12.2022 tarih, 2021/169 E. ve 2022/1129 K. sayılı karar ile 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası karşısında davacı tarafın dava dışı şirket ile aralarındaki ilişkiden kaynaklanan defileri davalı tarafa ileri süremeyeceği, ancak davalı tarafın kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlu zararına hareket etmiş olması durumunun istisna olduğunu, davacı tarafın açıkça bu yönde bir iddiası olmadığı gibi dosyaya bu yönde bir delil sunulmadığı, davalı faktoring şirketinin kambiyo senetlerini 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak fatura karşılığında iktisap ettiği, ayrıca davacı şirket tarafından iki adet çek hakkında 03.07.2012 tarihli belge verildiği, bu çekler ve faturalar bakımından kabul beyanı ile taahhütte bulunulduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 10.11.2020 tarih, 2020/4605 E. ve 2020/4901 K. sayılı kararıyla davanın keşideci sıfatıyla imza atılan çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, dava konusu çeklere ciro yoluyla hamil olan davalı şirketin, aralarındaki faktoring ilişkisine istinaden çekleri dava dışı ... İthalat İhracat Ltd. Şti.’nden aldığı, dava dışı kişi tarafından faktoring şirketine yapılan cironun alacağın temliki hükümlerine tabi olduğu, bu durumda dava dışı lehdara karşı ileri sürülebilecek her türlü itiraz ve definin faktoring şirketine karşı da ileri sürülmesinin mümkün olduğu, ancak somut olayda menfi tespit davasının aynı anda hem dava dışı lehdara hem de davalı faktoring şirketine karşı yöneltilmemiş olduğu göz önüne alınarak öncelikle lehdara karşı açılan davanın sonucunun beklenmesi ve varılacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken somut olayda uygulama yeri olmayan 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükmü çerçevesinde değerlendirme yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... Zeytinyağları ve Sabun San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... İthalat ihracat ve Tic. Ltd. Şti. arasında 20.06.2012 tarihinde düzenlenen sözleşme gereğince davalı şirketin 214.400 adet naturel zeytin yağının yarısı olan 5360 koli, 107.200 adet naturel zeytin yağını 15.08.2012 tarihinde davacı şirkete teslim edeceğini kabul ederek taahhüt altına aldığı, ancak çekler karşılığında herhangi bir mal teslimi yapılmadığı, davacının dava dışı lehtar aleyhine açtığı davada davacının menfi tespit isteminin kabulüne karar verildiği, sözleşmeye konu ürünlerin teslim tarihlerinin 27.07.2012 ve 30.07.2012 tarihi olduğu davalı vekili tarafından mahkemeye ibraz edilen ... İthalat İhracaat ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturaların 12.06.2012 ve 30.06.2012 tarihli olduğu, faturaların sözleşmede belirtilen tarihlerden önce düzenlendiği, ibraz edilen faturalarda teslim edilen ürünlerin miktarı ile bedellerinin farklı olduğu, hangi çeke karşılık olduğunun belli olmadığı, davacı şirket ile davalı şirket yetkililerinin ortak imzası ile 20.06.2012 tarihinde satış sözleşmesinin satıcının kusuruna binaen fesih ve geçersizliğine ilişkin fesih sözleşmesi düzenlendiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu beş adet çekten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu çeki müşterisi dava dışı ... İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. ile aralarında aktedilmiş olan faktoring sözleşmesine binaen faktoring işlemi sırasında müşterisinin fatura ile tevsik ettiği alacağını temlik aldığını, hangi faturadan ... alacağın hangi çeke ilişkin olduğunun alacak bildirim formu ve çek tevdi formlarında açıkça belirtildiğini, ancak mahkemece bu hususta herhangi bir inceleme yapmaksızın dosyadaki beyanlar üzerinden fatura ve çeklerin uyumsuzluğu sonucuna vardığını, halbuki bilirkişi tayin edilerek yapılacak bir inceleme ile faturalar, ödeme aracı olarak verilen çek, çeklerin davacı tarafından teyidine ilişkin tüm hususlar defter kayıtları ve belgeleri incelenerek ve işlemin sıhhatinin açıkça tespit edilebileceğini, ancak, mahkemece hiçbir inceleme yapmaksızın sadece davacı ile dava dışı çek lehdarı arasındaki dava neticesine göre hüküm verildiğini, müvekkili şirketin dava konusu çekin meşru, haklı ve iyi niyetli hamili olup, davacının davasında haksız olduğu açıkça ortada iken haklılığına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, keşideci sıfatıyla imza atılan çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.