Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/122 Esas, 2022/820 Karar

DAVA TARİHİ: **

HÜKÜM: Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/468 E., 2019/276 K.

Taraflar arasındaki tecavüzün tespiti, men'i, ref'i, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...'in "...", "... Devri", "Bozuyorum Yeminimi", "Benim Yerime de Sev", "Sana Değer" isimli eserlerin söz yazarı ve bestecisi olduğunu, müzik eserlerinin, davalının yapımcılığını üstlendiği "O Ses Türkiye" isimli ses yarışması programlarında izinsiz olarak 25 kez seslendirilmesi nedeniyle, müvekkilinin işleme, temsil, çoğaltma, yayma, işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim mali haklarının ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek tecavüzün men ve refi, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 68 ... maddesi uyarınca sözleşme yapılmış olsa idi davalının ödemesi gereken her bir ... üzerinden belirlenecek olan rayiç bedelin tespiti ile tespit edilecek rayiç bedelin üç katının kullanımlar toplamının davacıya ödenmesine, belirlenecek rayiç bedelin 3 katını talep ettiklerinden yargılama sonunda fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıların temerrüde düştüğü yayın tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 30.01.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 56.250,00 TL'ye çıkartmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, söz konusu programların müzik yarışma programları olduğunu, bu tarz müzik yarışması programlarında kullanılan müzik eserlerine ait telif ücretlerinin ilgili meslek birliklerine ödendiğini, meslek birliklerine süresinde gerekli bildirimlerin yapıldığını, davacının yüksek bedeller talep ettiğini, ayrıca yarışma programlarının kısa sürede güncelliğini yitirdiğini ve televizyonlarda defalarca yayınlanmadığını, internet sitelerinde de davacının iddia ettiği videoların yayınlanmadığını, davacı tarafından istenen telif bedellerinin tamamen rekabet bozucu ve müvekkilini maddi anlamda yıkıcı bir hal aldığını, ayrıca davacıyı elem, keder ve üzüntüye sürükleyecek şekilde eserlerin değiştirilmesinin, yanlış, detone, eksik şekilde eserlerin icra edilmesinin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre davacının "...", "... Devri", "Bozuyorum Yeminimi", "Benim Yerime de Sev", "Sana Değer" isimli eserlerin "... sahibi" olduğu, bahse konu eserlerin davalının yapımcılığını üstlendiği yarışma programlarında izinsiz olarak kullanıldığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacıya ait eserlerin davalıya ait muhtelif programlarda izinsiz olarak kullanılmasının davacının ... sahipliğine dayalı mali ve manevi haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, muhtemel tecavüzün önlenmesine, ref talebinin reddine, 56.250,00 TL maddi tazminatın (18.750,00x3) 5.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 23.03.2017 tarihinden, 51.250,00 TL'sinin ıslah tarihi olan 30.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açıldığı tarihte eserlerin izinsiz yayınlandığı ve daha sonra da yayınlanmaya devam ettiği, mahkemenin ref talebinin reddine karar vermesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu, bilirkişilerce tespit edilen rayiç bedelin sektördeki rayiçlerin ve emsal davalarda tespit edilen rakamların oldukça altında kaldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu eserlerin de senkronizasyon olduğunu, bilirkişinin davacı emsallerini dikkate alarak belirlediği rayiçin fahiş olduğunu, davalının 2011 tarihinden itibaren davacıya ait eserlere yer verdiğini, zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, yayından yani "umumi iletimden" kaynaklanan telif hakları bedellerinin meslek birliklerine ödendiğini, aynı yayından dolayı davacının telif hakkı bedeli talebinin haksız bir talep olduğunu, TV 8'in meslek birliği ile yaptığı sözleşmenin, meslek birliğinin tüm repertuvarını kapsadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ref talebi, dava tarihine kadar ki kullanımlar yönünden tecavüzün sonuçlarının ortadan kaldırılmasına yönelik olduğundan ve davacı tarafça eserlerin usulüne uygun olarak kullanılması halinde talep edilebilecek rayiç bedel üzerinden, 5846 sayılı Kanun'un 68 ... maddesi gereğince üç kat tazminat talep edildiğinden, davacı ve davalı arasında, dava tarihine kadar ki kullanım yönünden, sanki sözleşme ilişkisi kurulmuş gibi sonuç doğacağından, ayrıca ref talebinde bulunulamayacağından, mahkemece davacının ıslah ile arttırdığı talebinin kabulüne karar verildiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacının bestecisi olduğu eserlerin 2011 2012 2013 2014 yıllarında seslendirildiği, davanın 23.03.2017 tarihinde açıldığı, ıslah dilekçesinin 30.01.2019 tarihinde ibraz edildiği, davacının 5846 sayılı Kanun'un 68 ... maddesi gereğince tazminat talebinde bulunduğu, yargılama neticesinde anılan Yasa gereğince tazminata hükmedildiği, bu durumda taraflar arasında, varsayımsal sözleşme ilişkisi kurulacağından, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 146 ncı maddesinde düzenlenen, 10 yıllık zamanaşımı süresinin dava ve ıslah tarihinde dolmadığı, davalı tarafça, televizyon kanalı tarafından, meslek birlikleri ile tüm repertuvarın umuma iletim hakları yönünden sözleşme imzalanarak bedelinin ödendiğini ileri sürülmüşse de dosyaya sözleşme örneğinin sunulmadığı, kaldı ki davaya konu beş eserin ses yarışmasında yarışmacılar tarafından seslendirilmesinin 5846 sayılı Kanun'un 25 ... maddesinde düzenlenen umuma iletim hakkı değil, 24 üncü maddesinde düzenlenen temsil hakkının ihlali niteliğinde bulunduğu, televizyon programında müzik eserinin başka bir kişi tarafından seslendirilebilmesi/doğrudan temsili için ... sahibi yada mirasçılarından izin alınması gerektiği, dosya kapsamında bu yönde delil sunulmadığı gibi, izin alındığının da ileri sürülmediği, davacının temsil hakkının ihlal edildiği ve 5846 sayılı Kanun'un 68 ... maddesi gereğince telif tazminatı ödenmesi gerektiğine yönelik mahkeme kararının yerinde olduğu, davacının eserlerinin programda 25 kez seslendirilmesinden popülaritesinin yüksek olduğunun anlaşılması, davalının yapımcısı olduğu programların ... yayınlanması gibi unsurlar gözetilerek her bir kullanım için 750,00 TL bedel takdirinin ve hükmedilen maddi tazminatın yerinde olduğu gerekçesiyle de davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplere ilaveten davaya konu edilen 5 adet ... mevcut olduğunu, davanın eserlerin sadece müzik hak sahibi olduğunu, dava konusu eserlerin tümünün söz yazarlarının ... ... ve ... Tilbe olup davaya dahil olmadığını, dava dışı söz yazarları ile davacı arasında birlikte ... sahipliği söz konusu olduğundan davacı ... başına tazminat talep edemeyeceğinden aktif dava ehliyeti yokluğundan davanın reddi gerektiğini, izinsiz kullanım sebebiyle maddi tazminata hükmedilmişken aynı gerekçeyle manevi tazminata hükmedilemeyeceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı ...'in bestecisi olduğu müzik eserlerinin, davalının yapımcılığını üstlendiği ses yarışması programlarında izinsiz olarak 25 kez seslendirilmesi nedeniyle, tecavüzün men'i, refi, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 ... maddeleri, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 24 üncü, 25 ..., 67 nci ve 68 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.