Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Tüketici Mahkemesi

SAYISI: 2018/180 Esas, 2021/451 Karar

ASIL DAVADA DAVACI: Baltacı Dayanıklı Tüketim Malzemeleri Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ...

BİRLEŞEN ANKARA 1. TÜKETİCİ MAHKEMESİNİN 2018/326 SAYILI DOSYASI: **

BİRLEŞEN ANKARA 3. TÜKETİCİ MAHKEMESİNİN 2018/526 SAYILI DOSYASI: **

DAVA TARİHİ: 28.12.2015 (Asıl dava), 14.09.2020( Birleşen 2018/326 E.), 06.12.2018 (Birleşen 2018/526 E.)

HÜKÜM: Kabul, kısmen kabul

Taraflar arasındaki itirazın iptali ve tazminat davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece asıl davanın ve birleşen 2020/326 E. sayılı davaların kısmen kabulüne, birleşen 2018/526 E. sayılı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı,Yargıtayca duruşma istemli olarak ... vekili tarafından, duruşmasız olarak Baltacı Day. Tük. Mal. Taşı. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, asıl dava ve birleşen 2018/326 E. sayılı dava yönünden temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 20.02.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı davalı Baltacı Day. Tük. Mal. Taşı. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat Melih Dost ile davalı birleşen 2018/326 E. sayılı davada davacı LÖSEV vekili Av.Nurhan Şaşmaz Erünal dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (6502 sayılı Kanun) 70 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tüketici hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine tüketici mahkemesinin vereceği kararların kesin olacağı yönündeki hüküm gereği 2018/526 E. sayılı davada davalı LÖSEV vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

1. Asıl davada davacı Baltacı Day. Tük. Mal. Taşı. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında imzalanan 14.08.2015 tarihli sözleşme gereğince davalı Vakfın yönetimindeki okulda okuyan öğrencilerin sabah evlerinden alınarak okula getirilmeleri ve akşam evlerine götürülmeleri hususunda anlaşıldığını, işin yürütülmesine başlandığını; ancak müvekkili tarafından 13.10.2015 tarihli noter ihtarnamesi ile sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, sözleşmenin başlangıcından fesih tarihine kadar ki hizmet için sözleşmede belirtilen ücretlendirme üzerinden 31.10.2015 tarihli fatura düzenlenerek davalıya gönderildiğini, davalının 17.11.2015 tarihli ihtar ile sözleşmenin haksız feshedildiği gerekçesiyle fatura içeriğini kabul etmediğini bildirdiğini, müvekkilince başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline, 50.466,49 TL'nin 09.11.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve %20 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen 2018/326 E. sayılı davada davacı ... vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin feshinin haksız olduğunu, öğrencilerin mağdur olduğunu, davalı şirket tarafından sözleşmenin feshedilmesinden sonra şirketçe müvekkiline öğrenci taşıma hizmeti bedeli olarak 31.10.2015 tarihli 50.169,60 TL tutarlı fatura düzenlendiğini, davalı şirketin 50.169,60 TL ve 3.035,65TL bedelli faturalara dayalı olarak takip başlattığını, her iki icra dosyasına da itiraz edildiğini, davalının haksız feshi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, başka bir firma ile daha yüksek bedele sözleşme imzalamak zorunda kalındığını, davalının yeterli sayıda araçla taşıma yapmaması nedeniyle çocukların serviste geçirdikleri sürenin uzadığını ve okula geliş saatlerinde gecikme yaşandığını, gecikmelerin servis sürücülerinin imzalarını taşıyan tutanak ile tespit ediliğini, sözleşmenin her bir ihlali için sözleşmede öngörülen cezai şartın uygulanması gerektiğini, müvekkilinin zararı 150.540,00 TL ve cezai şart 5.016,99 TL olmak üzere 155.556,99 TL olarak hesaplanmış olup davalının icra takibi yaptığı ana para toplamı 53.205,25 TL (50.169,60 TL ve 3.035,65 TL bedelli faturalar) düşüldüğünde 102.351,74 TL hesaplandığını, alacak tutarına fesih tarihinden itibaren 45.376,87 TL faiz işletildiğinde toplam tutarın 147.728,61 TL olduğunu ileri sürerek müvekkilinin alacağından davalı Baltacı Day. Tük. Mal.Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alacağının mahsubu sonucu toplam 147.728,61 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

3.Birleşen 2018/526 E. sayılı davada davacı Baltacı Day. Tük. Mal.Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili dava dilekçesinde; davalı Vakfın müvekkilinden aldığı hizmet karşılığı olarak düzenlenmiş 3.035,65 TL faturayı ödememesi nedeniyle Keçiören İlçe Tüketici Hakem Heyetine başvurulduğunu, talebin reddedildiğini, müvekkilinin alacağının hüküm altına alınması gerektiğini ileri sürerek 06.11.2018 tarihli Hakem Heyeti kararının iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı LÖSEV vekili cevap dilekçesinde;dava konusu sözleşmenin haksız feshedildiğini, haksız fesih nedeniyle müvekkilinin uğradığı zarar ve sözleşmenin ihlali nedeniyle cezai şart alacağı bakımından takas talepleri olduğu da nazara alınarak asıl davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen 2018/326 E. sayılı davada davalı Baltacı Day. Tük. Mal.Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, birleşen davanın reddini istemiştir.

3. Birleşen 2018/526 E. sayılı davada davalı LÖSEV vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

1.Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.01.2016 tarih, 2015/906 E. ve 2016/2 K. sayılı kararı ile uyuşmazlığa bakmaya Ankara Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle Mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş, bu kararın davacı vekilince temyizi üzerine Dairemizin 28.11.2016 tarih, 2016/8895 E. ve 2016/9164 K. sayılı ilamı ile somut olayda davalı Vakfa ait özel okulun öğrencilerinin taşınması söz konusu olup bu özel okulun gelir sağlamak amacıyla faaliyet gösterip göstermediği dolayısıyla 6502 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin (k) fıkrasında zikredilen taşımanın mesleki ve ticari amaçla yapılıp yapılmadığı hususu değerlendirilmek suretiyle tüketici mahkemesinin mi yoksa ticaret mahkemesinin mi görevli olduğuna karar vermek gerekirken davalı Vakfa ait okulun gelir sağlamak amacıyla işletilip işletilmediği araştırılmadan asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğundan bahisle karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle bozulmuş ve dosya görevli mahkemeye intikal ettirilmiştir.

2.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada taraflar arasında 14.08.2015 tarihli taşıma sözleşmesi ile davacının, davalı Vakfa ait okulda okuyan öğrencilerin sabah evlerinden alınarak okula getirilmeleri ve akşam evlerine götürülmeleri konusunda anlaşma yapıldığı, davacı şirketin üstlendiği edimleri bir süre yerine getirdiği, daha sonra 13.10.2015 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiği, davacının sözleşmeyi feshinin haksız olduğu, davacının fesih tarihine kadar davalıdan sözleşme hükümleri uyarınca ücret talep edebilme hakkı bulunduğu, takip tarihi itibarıyla toplam 50.417,01 TL’yi davalı LÖSEV’den talep edebileceği, davalının yasal şartları oluşmayan takas talebinin reddine karar vermek gerektiği, birleşen 2018/526 E. sayılı dava bakımından davacı şirketin taşıma edimini yerine getirdiği, öğrenciler dışında ayrıca (sözleşme dışında) öğretmenlerin de taşındığı ve bu hizmet karşılığı 30.09.2015 tarihli 3.035,65 TL tutarlı fatura düzenlendiği, davalı Vakfın bu alacağı davacıya ödemekle yükümlü olduğu; söz konusu talebin alacak talebi olarak (itirazın iptali olarak değil) kabulüne karar verilmesi gerekirken buna aykırı olarak verilen Keçiören İlçe Tüketici Hakem Heyetinin 06.11.2018 tarihli kararının iptaline, 3.035,65 TL alacağın 16.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının yasal şartları oluşmayan takas talebinin reddine karar verilmesi gerektiği, birleşen 2018/326 E. sayılı dava bakımından, taraflar arasında bağıtlanan öğrenci servis hizmeti sözleşmesinin davalı şirket tarafından haksız olarak feshedildiği, bu fesih nedeniyle davacı LÖSEV'in başka bir şirket ile sözleşme yapmak zorunda kaldığı, feshedilen sözleşmedeki ücretin her bir araç için günlük KDV dahil 183,60 TL iken, yeni imzalanan sözleşme hükümleri uyarınca 250,00 TL bedel üzerinden anlaşma yapılmak zorunda kalındığı, söz konusu 250,00 TL bedelin Esnaf Odasınca yayınlanan tarifeye uyumlu olduğu, LÖSEV'in davalıdan 150.540,00 TL maddi zarar talep hakkının doğduğu, dava dilekçesinde asıl alacak olarak 102.351,74 TL talep edildiği, taleple bağlılık ilkesi gereğince bu tutar alacağın temerrüt tarihi olan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerektiği, davacı LÖSEV işlemiş faiz olarak 45.376,87 TL talep etmiş ise de taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin yargılamayı gerektirdiği, dava açılmadan önce 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 117 maddesi uyarınca temerrüt oluşmadığından davacının işlemiş faiz talebinin yasal koşullarının gerçekleşmediği, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca sözleşmenin haksız feshi nedeniyle davacı LÖSEV'in 5.016,99 TL cezai şart talep hakkının doğduğu gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile asıl alacak 50.169,60 TL, işlemiş faiz 247,41 TL olmak üzere toplam 50.417,01 TL'ye yönelik davalının itirazının iptaline, takibin belirtilen miktar üzerinden devamına, asıl alacak olan 50.169,60 TL'ye takip tarihinden tahsil tarihine kadar temerrüt faizi işletilmesine, asıl alacak 50.169,60 TL'nin %20'si oranında icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının yasal koşulları gerçekleşmeyen kötü niyet tazminatı isteminin reddine, davalının yasal şartları oluşmayan takas talebinin reddine, birleşen 2018/526 E. sayılı davanın kabulü ile Keçiören İlçe Tüketici Hakem Heyetinin 06.11.2018 tarihli kararının iptaline, 3.035,65 TL alacağın yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalının yasal şartları oluşmayan takas talebinin reddine, birleşen 2018/326 E. sayılı davada davanın kısmen kabulü ile asıl alacak olarak 102.351,74 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, asıl alacağa ilişkin davacı tarafın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, cezai şart bedeli olarak davacının talebinin kabulü ile 5.016,99 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının işlemiş faize yönelik (45.376,87 TL) talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı birleşen 2018/326 E. sayılı davada davalı Baltacı Day. Tük. Mal.Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, LÖSEV dava konusu taşımayı müvekkile 13 araç ile yaptırırken fesihten sonraki şirkete 14 araçla yaptırdığını, buna göre müvekkilinin haklı olduğunun anlaşıldığını, hükme esas alınan bilirkişi raporları ile müvekkili ile 13 araçlık sözleşme imzalanmış olmasına rağmen 14 araç üzerinden zarar hesabı yapıldığını, ilgili mevzuat gereği Ankara Ticaret Odasının belirttiği tarife dikkate alındığında LÖSEV'in zararı bulunmadığını, cezai şartın koşulları bulunmadığını, sözleşmenin 11. maddesinde öngörülen yazılı uyarı yapılmadığını, Ankara 1. Tüketici Mahkemesinin 2018/326 E. sayılı dosyası yönünden 45.376,87 TL'lik talebin reddine karar verilmiş ise de ret edilen miktar yönünden müvekkili lehine karşı vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, 2018/326 E. sayılı davanın reddi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı birleşen 2018/326 E. sayılı davada davacı LÖSEV vekili temyiz dilekçesinde özetle; sözleşmenin haksız feshedildiğini, takas definin kabulü gerektiğini, takas için gerekli şartların oluştuğunu, Mahkemece takas talebinin reddinin gerekçelerinin açıklanmadığını, müvekkilinin davalının mali ve hukuki durumu nedeniyle alacağını tahsil edememe tehlikesi bulunduğu için takas talebinin kabulü gerektiğini, takas defi gereğince Baltacı Day. Tük. Mal. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alacakları takas şartlarının oluştuğu 13.10.2015 tarihi itibarıyla sona ereceğinden, haksız yapılan takip nedeniyle LÖSEV'in, %20 icra inkâr tazminatı ve icra takip giderleri ile vekâlet ücreti ödemek zorunda kalmayacağını, Baltacı Day. Tük. Mal.Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin alacağına takip tarihinden itibaren faiz hesaplanırken, LÖSEV'in alacağına dava tarihinden itibaren faiz hesaplanması suretiyle Vakfın zararının arttığını, takas defi gereğince karar verilseydi, 13.10.2015 tarihi itibarıyla şirketin alacağı kalmayacağı için herhangi bir faiz hesaplaması da gerekmeyeceğini, müvekkili lehine dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, sözleşmenin haksız feshediliğinin ve her türlü zarar ve haklarının talep edileceğinin 21.10.2015 tarihli ihtar ile şirkete bildirildiğinini, davalı şirketin söz konusu ihtarla temerrüte düşürüldüğünü, zararın doğduğu andan itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen davalar, taşıma sözleşmesinin feshine dayalı itirazın iptali ve tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi, 6098 sayılı Kanun'un 117, 179 uncu vd. maddeleri

3. Değerlendirme

1.Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, LÖSEV tarafından, Baltacı Day. Tük. Mal.Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne gönderilen 21.10.2015 tarihli ihtarnamenin herhangi bir meblağ içermeyip 6098 sayılı Kanun'un 117 nci maddesi uyarınca temerrüt doğurucu nitelikte olmamasına, asıl ve birleşen 2018/526 E. sayılı davalar bakımından davalı LÖSEV vekili takas definde bulunmuş ise de iddia edilen alacağın birleşen 2018/326. E. sayılı dosyada dava konusu yapılmış olması karşısında takas definin kabulünün mümkün bulunmamasına göre davacı birleşen 2018/326. E. sayılı davada davalı Baltacı Day. Tük. Mal. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm, davalı birleşen 2018/326 E. sayılı davada davacı LÖSEV vekilinin aşağıdaki (2) no.lu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2.Mahkemece, asıl davada davacı Baltacı Day. Tük. Mal. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine icra inkâr tazminatına hükmedilmiş ise de davacının öğrenci taşıma sözleşmesinden kaynaklanan fatura alacağını icra takibine koyduğu tarihte, asıl davada davalı LÖSEV'in, söz konusu tutardan daha fazla mukabil alacağının bulunduğu anlaşıldığından ayrıca usulüne uygun olmasa dahi takas mahsup definde bulunduğu gözetilerek 2004 sayılı Kanun'un 67 nci maddesi kapsamında likit bir alacaktan söz edilemeyeceğinden asıl davada davacı lehine icra inkâr tazminatına hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesi ve 5236 sayılı Kanun’un geçici 2 nci maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 5236 sayılı Kanun’un 16 ncı maddesi ile değiştirilmeden önceki 438 inci maddesinin yedinci fıkrası gereğince asıl davaya ilişkin kararın icra inkâr tazminatı yönünden düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A.Birleşen 2018/526 E. sayılı Davada Davalı LÖSEV'in Temyizi Yönünden

Davalı LÖSEV vekilinin temyiz dilekçesinin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 70 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca REDDİNE,

B. Asıl ve Birleşen 2018/326 Esas sayılı Davalar Bakımından Taraf Vekillerinin Temyizleri Yönünden

1. Davacı birleşen 2018/326. E. sayılı davada davalı Baltacı Day. Tük. Mal.Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm, davalı birleşen 2018/326 E. sayılı davada davacı LÖSEV vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Asıl davada davalı LÖSEV vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının asıl davaya ilişkin hüküm fıkrasında yer alan "...Asıl alacak 50.169,60 TL'nin %20'si oranında icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." ibaresinin çıkarılmak suretiyle asıl davaya ilişkin hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı birleşen davada davalı Baltacı Day. Tük. Mal. Taşı. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin asıl davada davacı birleşen davada davalıdan alınarak, asıl davada davalı birleşen davada davacıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalı birleşen davada davacı ...'na iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.