Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/1181 Esas, 2022/655 Karar

DAVALILAR: 1. ... vekili Avukat ...

2. ... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ: **

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2016/159 E., 2020/60 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Şirketin Kahramanmaraş Devlet Su İşleri (DSİ) 20. Bölge Müdürlüğü tarafından ihalesi yapılmış olan Adıyaman 203. Şube Tesisleri Proje Yapımı ve İhaleye Esas Dökümanların Hazırlanması İşi ihalesine katıldığını ve söz konusu işin müvekkilinin uhdesinde kaldığını, 23.12.2013 tarihli hizmet sözleşmesi imzalandığını, müvekkili tarafından söz konusu işin tamamlanarak muayene kabulünün yapılması için dilekçe ve ekleri ile müracaat edildiğini, henüz muayene kabul işlemleri yapılmadan, müvekkiline ait olan bu mimari projelerin birebir aynısının müvekkiline bilgi verilmeden ve muvafakati olmadan diğer davalı tarafından 17.03.2015 tarihinde yapılan ihale ile Kahramanmaraş DSİ 20. Bölge Müdürlüğü İdari ve Lojman İnşaatı Yapım İşi’nde kullanıldığını, mimari projenin kopyalanarak izinsiz ve bedeli ödenmeden uygulanmasının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na (5846 sayılı Kanun) aykırı olup bu hukuka aykırı eylem nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını ileri sürerek yalnızca mimari proje bedelleri olarak lojman binası için fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 55.417,00 TL (1418,65 M2), idari bina için ise fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 20.332,00 TL (1002,68m2) olmak üzere toplam 75.749,00 TL rayiç proje bedelinin üç katı 227.247,00 TL’nin ihlal tarihinden itibaren işleyen ve işleyecek en yüksek ticari faizi ile beraber müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...'ne izafeten DSİ 20. Bölge Müdürlğü vekili cevap dilekçesinde; yetki ve görev itirazında bulunup, davacının davayı yönelttiği bölge müdürlüğünün tüzel kişiliği bulunmadığını, dava şartının eksik olduğunu, davacı tarafla idare arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, hizmet alımı olarak ihale edilen işin ihale bedelinin 71.500,00 TL olduğunu, projelerin kopya edildiği iddia edilen DSİ 20. Bölge Müdürlüğü Lojman Tesisleri ve 201. Şube Binasının yaptırılması hakkındaki protokolün 23.12.2014 tarihinde imzalandığını, ancak projelerin tamamlandığından bahisle davacının kabul talebinin bundan yaklaşık bir yıl sonra yapıldığını, bahse konu projeler ile igili ayrı bir ihale yapılmadığını, 24.09.2013 tarihinde yayımlanan hizmet işleri genel şartnamesi, ikinci bölüm genel yükümlülükler 14. madde gereğince danışman firmanın bedeli karşılığında hazırladığı projelerin haklarının idareye ait olduğunu, bu şartnamenin amacının Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre sözleşmeye bağlanan hizmet işlerinin yürütülmesinde uygulanacak genel esas ve usulleri belirtmek olduğunu, tabela hususunda davacının bahsettiği bir projenin taraflarınca onaylanan bir proje olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilleri aleyhine yöneltilen davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, dava konusu projenin DSİ 20. Bölge Müdürlüğü tarafından kendilerine verildiğini, diğer davalının müvekkillerince uygulanmasını talep ettiği projenin dava konusu projeden farklı olduğunu ve yaptıkları işlere ait projenin Tuğçe Çelik tarafından yapılıp çizildiğini, davacı tarafın proje üzerindeki fikri hakları idareye devretmiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5846 sayılı Kanun'un 66 ncı maddesinin son fıkrası, 68 inci maddesi ve 76 ncı maddesi gereği davalının yetki görev ve süre itirazlarının reddedileceği, davalı ...'nün Bölge Müdürlüğüne ilişkin itirazının tarafta hata olduğu ve davacı tarafça düzeltildiği, davalı ...'nin projeyi uygulayan olması nedeniyle husumet itirazının reddi gerekeceği, davacının 5846 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendi anlamında eser sahibi olduğu ve maddi manevi haklarının ihlal edildiği, dava dosyası kapsamında yer alan mimari projelerin karşılaştırılması sonrasında davacı yana ait olan mimari projelerin iç mekânlarında ölçülerde 5 10 cm arasında değişikliklerin yapılarak proje üzerlerinde Mimar ve İnşaat Yüksek Mühendisine ait ıslak imzalar atılarak yeni yapılmış bir proje gibi kullanıldığı, diğer binalarda da aynı projenin kullanıldığı, projenin izinsiz olarak kullanılması suretiyle davacının eser sahipliği haklarının ihlal edildiği, dosyada yer alan taraflar arasında imzalanmış olan 23.12.2013 tarih ve 21854 yevmiye numaralı Adıyaman 203. Şube Tesisleri Proje Yapım Hizmet Alımına ilişkin Sözleşme esaslarına göre bu işin anahtar teslimi götürü bedel ücretinin KDV hariç 71.500,00 TL olarak belirlendiği, davacı yanın talep edebileceği telif tazminatının 71.500,00x3=214.500,00TL olacağı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, mali hakların ihlali ve projenin izinsiz çoğaltılıp uygulanması nedeniyle toplam 214.500,00 TL telif tazminatının davalılardan 14.04.2015 tarihinden itibaren değişir oranlarda ticari faizi ile birlikte davalılardan müşteriken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, telif tazminatı ile ilgili fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... Mdüdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas raporda hesaplanan tazminat miktarının fahiş olduğunu, yüklenicinin projelerin kopyalandığını iddia ettiği işin protokolü ile yüklenicinin yaptığı projelerin onayı arasında yaklaşık bir yıllık zaman farkı olduğunu, bunun gözadı edildiğini, 24.09.2013 tarihinde yayımlanan Hizmet İşleri Genel Şartnamesine istinaden danışman firmanın bedeli karşılığı hazırlamış olduğu projelerin haklarının idareye ait olduğunu, davacının idare nezdinde yükleniciliği onaylanmış bir projesinin bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, talepleri yönünde karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin husumet itirazlarının dikkate alınmadığını, yapıma konu işin projesinin DSİ tarafından müvekkiline verildiğini, müvekkilinin DSİ'nin talimatlarına göre hareket ettiğini, müvekkiline açılan davanın öncelikle husumet nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının proje üzerindeki haklarını idareye devrettiğini, alınan bilirkişi raporunun hükme esas olamayacağını, davalı ile yapılan protokolde proje müellifine ilişkin bir bilgi verilmediğini ve kararda belirtilen isimlerin mevzuat gereği uygunluğunu onaylanan isimler olduğunu, davalı ile imzalanan protokol esnasında davacının onaylanmış bir projesinin bulunmadığını, yapının eser niteliği bulunmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava konusu olan projesinin ilim ve edebiyat eseri olduğu, projenin izinsiz olarak kullanılması suretiyle eser sahipliği hakları ihlal edildiği, davacıya ait olan projenin kullanıldığı inşaatın önündeki tabelaların fotoğrafından işin T.C. Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi ve DSİ 20. Bölge Müdürlüğü’ne ait olduğunun anlaşıldığı, tabela üzerinde proje müellifine ilişkin hiçbir bilginin yer almadığı, her ne kadar DSİ 20. Bölge Müdürlüğü cevabında fikri ve sınai mülkiyete konu hakların İdareye ait olacağı savunmasında bulunmuş ise de, dosya kapsamında 5846 sayılı Kanun'un 52 nci maddesine uygun bir devrin olmadığı, mahkemece hükmolunan maddi tazminatın dosya kapsamı ile uyumlu bulunduğu gerekçesiyle davalı taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı taraf vekilleri temyiz dilekçesinde istinaf dilekçelerindeki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, Fikir ve Sanat Sanat Eserleri Kanunu'ndan kaynaklanan haklara tecavüzün ref'i, önlenmesi ve tazmini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 5846 sayılı Kanunun 2 nci, 52 nci ve 68 nci maddeleri.

5. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.