Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/1166 Esas, 2022/1553 Karar

İHBAR OLUNAN: ...

DAVA TARİHİ: **

HÜKÜM: Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen ipoteğin fekki davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile dava dışı ... arasındaki ticari ilişkiye istinaden, ...'ın davacı şirkete olan borçlarının teminatı için Şekerbank T.A.Ş. Amasya Şubesi tarafından düzenlenen 13.01.2014 tarihli kesin teminat mektubu verdiğini, teminat mektubunun 13.01.2015 tarihine kadar geçerli olduğunu, davacının 07.01.2015 tarihinde teminat mektubunu nakde çevirmek için banka şubesine başvurmasına rağmen davacıya ödeme yapılmadığını, davalının davacıyı haksız yere zarara uğratması nedeniyle davalı hakkında başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 07.01.2015 tarihli tazmin talebi sonrasında, davalı bankanın ödeme de bulunmadan önce tazmin talebini incelemesi gerektiğini, bu inceleme esnasında 09.01.2015 tarihinde Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/25 E. sayılı ihtiyati tedbir kararının bildirildiğini, bu nedenle ödeme yapılmadığını, Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/812 E. sayılı dosyası ile 14.05.2015 tarihli ara karar ile söz konusu ihtiyati tedbirin kaldırıldığını, ancak teminat mektubunun süresinin 13.01.2015 tarihine kadar geçerli olduğundan, süresi dolmuş olmakla davacıya ödeme yapılmadığını savunarak davanın reddine, aksi halde dosyanın Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/812 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.11.2015 tarih, 2015/1122 E. ve 2017/405 K. sayılı kararıyla; davacının teminat mektubunu paraya çevirmesinin mümkün olmadığı, talep tarihi itibariyle davacının dava dışı teminat mektubu lehdarı ... nezdinde Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/812 E. sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre yaklaşık 121.221,56 TL cari hesap alacağının bulunduğu, bu alacak miktarının davacının tahsil edemediği yada tahsilde gecikme yaşadığı teminat mektubu zararı olarak kabul edildiği, bu miktara icra takip tarihine kadar teminat mektubu koşullarına göre yürütülen yasal faizin 6.834,90 TL olacağı, davacının bu zararını Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/812 E. sayılı dosyasında da talep edilebileceği, bu nedenle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla İstanbul 23. İcra Dairesinin 2015/20846 E. sayılı dosysında 121.221,56 TL asıl alacak 6.834,90 TL işlemiş faiz, olmak üzere toplam 128.056,46 TL üzerinden itirazın iptaline, 121.221,56 TL'ye takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine, hüküm altına alınan 128.056,46 TL'nin %20'si oranında icra inkâr tazminatının davacı lehine davalıdan tahsiline fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 26.11.2020 tarih, 2020/114 E. ve 2020/348 K. sayılı kararıyla; teminat mektubu veren banka ile muhatap arasındaki sözleşmenin garanti sözleşmesi niteliğinde olduğu, bankanın sorumluluğunun fer’i olmayıp asıl borçtan bağımsız ve asıl olduğu, Mahkemece, teminat mektubunda yer ... ödeme taahhüdü uyarınca davacının ilk yazılı talebi üzerine davalı bankanın derhal teminat mektubu bedelini nakden ve tamamen ödemesi gerektiği, davacı tarafın 07.01.2015 tarihinde davalıya başvuru yaptığı, ihtiyati tedbir kararının başvurudan sonra alındığı, bankanın başvuru tarihi itibariyle ödeme yükümünün bulunduğu, davalı banka "tazmin talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeyeceğini" garanti etmekte olduğundan, tazminin gecikmesi halinde bankanın ödemeyi taahhüt ettiği faiz türünün kanuni faiz olduğu, o nedenle, davalı vekili yasal faiz yerine TCMB avans faizi üzerinden karar verilmesinin, usul ve yasalara aykırı olduğunu belirtmiş ise de, karar incelendiğinde işlemiş faize mahkemece yasal faiz üzerinden karar verildiği, Mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın da bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin tarih 14.06.2022 tarih, 2021/1151 E. ve 2022/4845 K. sayılı kararıyla; "Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesinin gerekçesinden farklı gerekçelerle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendinin "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verilir." hükmünü haiz olduğu, anılan hüküm doğrultusunda Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerekirken başvurunun esastan reddine dair karar verilmesi yerinde görülmediğinden, Bölge Adliye Mahkemesi kararının re'sen bozulmasına karar verilmiş, bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı banka tarafından düzenlenen teminat mektubunun, ilk yazılı talepte ödeme kaydını havi nitelikte bir mektup olduğu, ilk yazılı talepte ödeme kaydını havi banka teminat mektuplarında bankanın, muhatabın yazılı talebi üzerine herhangi bir itiraza mahal vermeden ve muhataptan teminat mektubuna dayanarak talepte bulunma hakkının olduğunu ispat etmesine gerek kalmadan ödeme yapmayı taahhüt ettiğinden yalnızca şekli manada inceleme yapma yetkisini haiz olup, esasa ilişkin bir inceleme yapamayacağı, bu sebeple mahkemece, teminat mektubunda yer ... ödeme taahhüdü uyarınca davacının ilk yazılı talebi üzerine davalı bankanın derhal teminat mektubu bedelini nakden ve tamamen ödemesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun gerekçe yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne, Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/812 E. sayılı dosyası ile dava dışı ...’ın davacıya olan cari hesap açığına karşılık olarak tahsilde tekerrür olmamak üzere İstanbul 23. İcra Dairesinin 2015/20846 E. sayılı dosyasında 121.221,56 TL asıl alacak ve 6.834,90 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 128.056,46 TL alacak üzerinden davalının yapmış olduğu itirazın iptaline, 121.221,56 TL alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan asıl alacak olan 128.056,46 TL’nin %20'si oranında icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Amasya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/812 E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiği hususunun gözden kaçırıldığını, ilk talepte ödeme kaydını içeren teminat mektuplarında dahi muhatabın tazmin talebinin hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde olduğunu gösterir likit deliller bulunması halinde bankanın tazmin işleminden kaçınabileceğini, ihtiyati tedbir kararının başlı başına tazmin talebinin hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde likit bir delil niteliğinde olduğunu, mektubun ilk talepte ödeme kaydını içerse dahi bankanın mektuba konu riski araştırması gerektiğini, söz konusu kaydın mevcudiyetinin sadece ispat yükünü değiştirdiğini, davacının usulüne uygun bir tazmin talebinin bulunmadığını, davacının risk kapsamında tazmin talebini belirtmesi gerektiğini, oysaki ilk tazmin talebinde açık hesabını kapatmama 121.221,56 TL'lik kısmı için yazdığını bu ibareden anlaşılabilir olmadığını, tedbirin 14.05.2015 tarihinde kalktığını, davacının en geç 20.05.2015 tarihinde usulüne uygun tazmin talebini bankaya iletmesi gerektiğini, faiz hesaplamasının hem tarih hem de ... yönünden hatalı olduğunu, tedbir süresince faiz işletilmesinin mümkün olmadığını, teminat mektubunda davalı bankanın yasal faizden sorumlu tutulabileceğinin belirtildiğini ancak avans faizi işletildiğini, icra inkâr tazminatına hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, teminat mektubunun süresinde tazmin edilmemesinden kaynaklanan alacağa yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi.

3. Değerlendirme

4. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

5. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

6. Dava konusu teminat mektubunun lehtarın ilk talep üzerine nakden veya tamamen ve talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi ibaresinde de belirtildiği gibi banka tarafından ödeme halinde yasal faiz belirtilmiş olmasına rağmen Mahkemece avans faizi üzerinden hüküm verilmiş olması ve asıl alacak üzerinden % 20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerekirken toplam alacak üzerinden hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davalı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3/b) numaralı bendinde yer ... “121.221,56 TL alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesine” ibaresinin çıkartılarak yerine “121.221,56 TL alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine” ibaresinin, hüküm fıkrasının (3/c) numaralı bendinde yer ... "... 128.056,46 TL'nin .." ibaresinin çıkartılarak yerine "21.221,56 TL'nin" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davalıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.