Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2022/109 Esas, 2022/701 Karar

HÜKÜM: Davanın reddi

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili tarafından davalının Anadolu Sofrası isimli işyerine düzenli olarak tüp ve su satışı yapıldığını ve satılan malzemelerin faturalandırıldığını, bu faturaların malın teslimi ile birlikte işyerindeki kişiye imzalatıldığını ancak bedelinin ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine haksız olarak itiraz ederek takibi durdurduğunu ileri sürerek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, söz konusu işyerinin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunu, işyerinin 2011 ve 2012 yıllarında ... ..., ... ve ... tarafından kiralanarak kullanıldığını, icra takibine dayanak yapılan faturaların düzenlendiği tarihlerde bu kişilerin kiracı olarak bulunduklarını ve Anadolu Sofrası isimli işyerini işlettiklerini, bir kısım kira bedelini ödemeden de 2012 yılının sonlarına doğru taşınmazı boşalttıklarını, davacı ile akdi ilişkilerinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 25.06.2015 tarihli, 2014/569 E., 2015/635 K. sayılı kararı ile davalının işyerini dava dışı ... ... ve kardeşlerine kiraladığı, bedeli talep edilen malların kiracısına teslim edilmiş olabileceğini ileri sürerek borca itiraz ettiği, incelenen soruşturma ve ceza dosyası içeriğine göre mülkiyeti davalıya ait işyerinin tanık olarak da dinlenen ..., ... ve ... tarafından kiracı olarak lokanta şeklinde işletildiği, takip dayanağı irsaliyeli faturada teslim ... kısmındaki H. ... isim ve imzasının da tanık olarak dinlenen ...'a ait olması nedeniyle davacının akdi ilişkiyi ve mal teslimini ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay ( kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 11.05.2016 tarihli, 2015/14741 E., 2016/8668 K. sayılı kararı ile " davacının, faturada gösterilen malların davalı çalışanına teslim edildiğine dair irsaliyeler sunduğu, dosyada bulunan belgelerden, malların teslim edildiği işletmenin davalıya ait olduğu ve dava dışı ...'un davalı çalışanı olduğunun anlaşıldığı, bu hale göre, Mahkemece, mal tesliminin davalı ya da çalışanına yapılıp yapılmadığı üzerinde durulup, taraf delilleri değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle hükmün bozulmasına ve dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Direnme Kararı

Mahkemenin 23.02.2017 tarihli, 2016/705 E., 2017/116 K. sayılı kararı ile davalının işyerini, dava dışı ..., ... ve ...'a kiraladığı ve bu kişiler tarafından işletildiği, 26.01.2012 tarihli yoklama fişinde vergi yükümlüsü olarak davalı yer alsa da tutanağın ... ... tarafından imzalandığı, davalının maliki olduğu lokantanın ... tarafından devralınıp kira sözleşmesinin düzenlendiği, işletme ruhsatının devralana devri aşamasında işyerinin bulunduğu taşınmaz mülkiyeti ile ilgili davalı ve kardeşi arasında anlaşmazlık çıkması, taşınmazın hisseli olması ve diğer hissedarın kira sözleşmesini imzalamaktan kaçınması nedeniyle işyeri ruhsatının alınamadığı, işyerinin de ruhsatsız olarak 1 yıl 8 ay kadar diğer iki kardeş ... ve ... ... ile birlikte ortak olarak işletildiği, davacının mal teslimine ilişkin ibraz ettiği irsaliyeli faturalarda teslim ... kısmında yer ... imzaların tanığa ait olduğunun kabul edildiği birlikte değerlendirildiğinde davacının davalıya mal teslim etmediği, irsaliyeli faturalarında teslim ... sıfatı ile imzası bulunan tanık ... ile dava dışı kardeşlerinin işletmecisi olduğu işyerine mal teslim edildiği, bu durumda akdi ilişkinin dava dışı tanık ..., ... ve ... ... ile gerçekleştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay ( kapatılan) 19. Hukuk Dairesince, bozma ilamının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek direnme kararına ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmiştir.

D. Hukuk Genel Kurulunun Bozma Kararı

Hukuk Genel Kurulunun 16.11.2021 tarihli, 2017/ (19) 11 2741 E., 2021/1418 K. sayılı kararı ile "Mahkemece, Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen ... Daire bozma kararına uyulmak gerekirken önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırı olduğu" gerekçesiyle direnme kararının ... Daire bozma kararında gösterilen nedenlerden dolayı bozulmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

E. Mahkemece Hukuk Genel Kurulunun Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı ile aralarında ticari satım ilişkisinin bulunduğunu ve takip konusu fatura içeriğindeki malları teslim ettiğini ispat ile yükümlü olduğu, dosya içerisinde yer ... söz konusu belgeler değerlendirildiğinde, işyerinin davalıya ait olduğu ve dava dışı ...’un da davalı çalışanı olduğunun anlaşıldığı, hükme esas alınan bilirkişi ... ve ek raporunda, takip ve dava konusu edilen

faturaların 14.02.2011 tarihli 50378 sıra nolu 184,00 TL. bedelli fatura dışındaki yukarıda

belirtilen diğer faturaların ve muhteviyatındaki malların davalı ...’e veya sigortalı

personeline teslim edildiği ile ilgili olarak tevsik edici bir belgenin ibraz edilmediği ve ayrıca ilgili ...'un iddia konusu olan 14.02.2011 tarihli 50378 sıra nolu 184,00 TL bedelli faturanın düzenleme tarihi olan 14.02.2011 tarihinden sonraki 01.04.2011 27.04.2011 tarihleri arasında davalının sigortalı çalışanı olduğunun tespit edildiği, dava dosyası kapsamına göre, dava konusu alacağın dayanağı olarak belirtilen toplam 12.005,50 TL tutarında faturaların ve muhteviyatındaki malların davalıya veya davalı adına başka birine teslim edildiği ile ilgili kesin bir tespit yapılamadığının bildirildiği, davada, akdi ilişkiyi ve mal teslimini ispat yükünün davacıya, teslimin ispatından sonra bedelin ödendiğinin ispat yükünün davalıya ait olduğu, mal tesliminin davalı ya da çalışanına yapıldığının ispat yükü davacıda olup, davacının malın teslim edildiğine ilişkin ispat külfetini yerine getirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira dosya kapsamındaki belgelerle, davaya konu faturalarda yer ... mallarının teslim edildiği iş yerinin davalıya ait olduğunu ve faturalarda teslim ... sıfatıyla imzası bulunan kişilerin davalı çalışanı olduğunu ispatladıklarını, nitekim faturalarda imzası bulunan ve Mahkemece resen tanık olarak ifadelerine başvurulan kişilerin de imzalarını kabul ... malları teslim aldıklarını kabul ettiklerini, ... Daire ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından da, iş yerinin davalıya ait olduğunun ve malları teslim ... kişilerin davalının çalışanı olduğunun kabul edildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 ... maddesi

3. Değerlendirme

4. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir.

5. Dava, faturaya dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, takibe dayanak yapılan irsaliyeli faturalarla, davalıya ait "Anadolu Sofrası" isimli lokantaya tüp ve su satılıp teslim edildiğini ileri sürmüş, davalı ise söz konusu lokantanın kendisine ait olmadığını, lokantanın kurulu olduğu taşınmazı ..., ... ve ... ... isimli kardeşlere kiraya verdiğini, söz konusu lokantanın bu şahıslar tarafından işletildiğini savunmuştur. Takibe dayanak yapılan irsaliyeli faturaların 9 adedinde, teslim ... sıfatıyla, ...'un, 1 tanesinde ise ...'un imzası yer almakta olup kalan faturalarda ise teslim ... kısmında herhangi bir isim ve imza yer almamaktadır.

6. Davacı, davaya konu faturalara konu malların davalıya teslim edildiğini ispat etmekle yükümlü olup Mahkemece, teslim ... kısmı boş olan faturalar bakımından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak ilgili Vergi Dairesi ve Esnaf ve Sanatkarlar Odası kayıtlarından, davaya konu faturaların düzenlendiği tarihte, Anadolu Sofrası isimli lokantanın davalıya ait olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece, bozmadan önceki yargılamada, ... ve ... tanık olarak dinlenilmiş adı geçen kişiler Mahkeme huzurunda verdikleri yeminli beyanlarında, davalının savunmasını doğrulayarak, söz konusu lokantanın davalıdan kiralanmak suretiyle kendileri tarafından işletildiğini ancak taşınmazın paylı mülkiyete konu olması ve davalı dışındaki diğer malikin kira sözleşmesini imzalamak istememesi sebebiyle iş yeri ruhsatını kendi adlarına alamadıklarını belirtmişler ve faturalarda yer ... imzanın kendilerine ait olduğunu kabul etmişlerdir.

7. Mahkemece, SGK kayıtlarına göre adı geçen kişilerin davalı çalışanı olmadığından bahisle bu faturalar hakkındaki davanın da reddine karar verilmiş ise de davalı ile adı geçen kişiler arasındaki sözü edilen gayri resmi ilişki davacıya karşı ileri sürülemez. Nitekim ihtilaf konusu faturalar da adı geçen kişiler adına değil iş yerinin sahibi olan davalı adına düzenlenmiştir. Adı geçen kişilerin faturaların düzenlendiği dönemde fiili olarak lokantada bulunduğu ve lokantanın işletilmesinde görev aldıkları ... olduğuna göre bu dönemde, davalının çalışanı olduklarının ve bu kişilere yapılan mal tesliminin davalıya yapılmış geçerli bir teslim olduğunun kabulü gerekir. Bu hale göre, Mahkemece, ... ve ...'un imzaları bulunan faturalara konu malların davalıya teslim edildiğinin kabulü ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeye dayalı olarak bu faturalar hakkındaki davanın da reddine karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

19.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.