Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/2362 Esas 2022/569 Karar

Avukat ...

DAVA TARİHİ: **

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/473 Esas, 2019/141 Karar

Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirketin kurucusu ...'in aynı zamanda ... saat endüstrisinin kurtarıcısı konumunda olduğunu, 2010 yılında vefat eden; girişimci ... adına Swatch Group firmaları tarafından üretilen saatlerin ve mücevherlerin korunması için tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de 2006/25405 sayılı HAYEK¸ ve 2012/65268 sayılı HOMMAGE NICOLAS G HAYEK markalarının sahibi olduğunu, müvekkilinin dünyaca tanınmış smart arabalarının fikir babası ve yaratıcısı olduğunu, davalı yanın 2015/96468 kod numaralı HAYEK ibareli markasının, müvekkiline ait markalar ile; 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında aynı ve ayırt edilemeyecek derecede benzer nitelikte olduğunu, taraf markalarının yazılış ve okunuşunun aynı olduğunu, davalının özellikle 35. sınıfa dahil emtialardan: “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için “Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar. Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” başta olmak üzere 14. sınıf ile gerek müşteri kitlesi, gerek üreticisi gerekse de dağıtım kanalları aynı ve benzer nitelikte olduğunu, 35. sınıfa dahil: “Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil); Gözlükler, ... gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları. İşlenmiş veya işlenmemiş deriler ve postlar, yapay deriler, köseleler, astarlık deriler. Derilerden, deri taklitlerinden veya diğer malzemelerden mamul taşıma amaçlı başka sınıflarda yer almayan eşyalar: çantalar, cüzdanlar, deri veya kösele kutular ve sandıklar, anahtar muhafazaları, bavullar, valizler; Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, .... Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. ... giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” Emtialarının müvekkilinin 14. sınıfta tescilli olduğu saatler ve mücevherler değerli madenler için doğrudan aynı ve benzer nitelikte olduğunu, müvekkilinin markalarının tanınmış marka olduğunu, müvekkilinin kurucusu Nicholas G. Hayek’in özellikle saatçilik ve otomotiv sektöründe yaptığı atılım ve yenilikler ile dünyada tanınmış bir hale geldiğini, Smart arabalarının yaratıcısı olduğunu, dava konusu markanın, başkasına ait kişi ismini kullanarak kişilik haklarını ihlal ettiğinden hükümsüzlüğünün gerektiğini, “Hayek” isminin otomotiv sektörünü kapsayan 12. sınıf emtialar bakımından ve aynı şekilde 35. sınıftaki “malların satılması için bir araya getirilmesi hizmetlerine dahil 12. sınıf emtialar” bakımından korunması gerektiğini, davalının müvekkilini bilmemesinin mümkün olmadığını, davalının sayısız seçeneğin içinden kendisi için hiçbir anlam ifade etmeyen “HAYEK” ibaresini marka olarak tescil ettirmesinin kötüniyetli olduğunu beyanla; davalı yanın 2015/96468 kod numaralı HAYEK ibareli markasının tüm sınıflar yönünden hükümsüzlüğünü talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, davalı yanın ... yıllar otomotiv sektöründe yer aldığını, müvekkillerinin sektör tecrübesi ile otomotiv sektöründe HAYEK ibareli herhangi bir markanın tescilli olmadığı, herhangi bir teknoloji üretilmediği bilgilerine gayet iyi bir şekilde haiz olduğunu, davacı yanın otomotiv sektöründe SMART markası ile faaliyet gösterdiğini, karşılaştırmaya tabi markaların görüntü açısından benzerlik ihtiva etmediklerini, davacının HAYEK markası ile herhangi bir ürününün bulunmadığını, müvekkillerinin dava konusu Hayek markasını kendisini, eşinin, kızının ve oğlunun isimlerinin ilk harflerini kullanmak sureti ile oluşturduğunu, karşılaştırmaya tabi markaların alanlarının farklı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, her iki markanın tescilli olduğu mal ve hizmetler ayrı ayrı incelendiğinde; hükümsüzlüğü talep edilen markanın tescilli olduğu 35. sınıftaki hizmetlerden "müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması İçin malların bir araya getirilmesi hizmetleri" bakımından ilk 34 sınıfta yer ... emtiaların tamamının bir araya getirilmesi tercih edildiği ve bu şekilde tescilin gerçekleştiği, davacı yana ait markanın 14. sınıfta tescilli olduğu ürünlerin de bîr araya getirilerek satışa sunulmasının söz konusu olacağı, örtüşen ürünler bakımından {Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetti taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar, saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) dava konusu markanın ilgili hizmetlerde kullanılması durumunda; iltibas tehlikesi söz konusu olabileceği, alınan her iki rapor kapsamı, davacı markanın tanınmış marka olmadığı, davalının marka başvurusunu kötüniyetli olarak yaptığının ispat edilemediği, davalının savunmasında geçen nüfus kaydınında bu savunmayı doğruladığı, bu durumda markanın ancak kısmi olarak hükümsüz kılınması gerektiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacı markasında yer ... 14. sınıftaki emtialar ile davalı markasının 35. sınıfın alt grubunda yer ... “müşterilerin malları elverişli bir şekilde bir arada görmesi ve satın alması için çeşitli malların bir araya getirilmesi alt sınıfı içerisinde yer ... Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar, saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil) emtia sınıfı arasında karıştırma ihtimali gözetilerek belirtilen emtialarla sınırlı olarak 6769 sayılı Kanun'un 25 ... maddesinin beşinci fıkrası uyarınca dava konusu markanın kısmi olarak hükümsüzlüğüne, kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece alınan bilirkişi raporlarına itirazlarının dikkate alınmadığını, 6769 sayılı Kanun'un 25 ... maddesi atfıyla 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası gereğince davalı markasının hükümsüzlüğü taleplerinin tartışılmadığını, hükümsüzlük kararının dar bir çerçevede değerlendirilerek hüküm kurulduğunu, mahkeme kararı ile dava konusu markanın 6 ncı maddenin birinci fıkrası anlamında aynı ve ayırt edilemeyecek derecede benzer nitelikte bulunduğunu ve davalı markasının karıştırma ihtimaline sebebiyet verdiğini, Hayek isminin otomotiv sektörü için mucit ve ... bir kişilik olduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası gereğince "Hayek" isminin otomobiller için tescil edilemez nitelikte olduğunu, müvekkilinin kurucusu Nicholas G. Hayek’in özellikle saatçilik ve otomotiv sektöründe yaptığı atılım ve yenilikler ile dünyada tanınmış bir hale geldiğini, Smart arabalarının yaratıcısı olduğunu, Hayek isminin 12. sınıf emtialar bakımından ve aynı şekilde 35. sınıftaki "malların satılması için bir araya getirilmesi hizmetlerine dahil 12. sınıf emtialar bakımından" korunması gerektiğini, Hayek ibaresinin müvekkilinin kurucusunun soyadı olduğunu, davalı tescilinin isim hakkının ihlali ve kötüniyet içerdiğini, Hayek'in ülkemizde ve dünyada otomotiv sektöründe mucit ve ... bir kişilik olarak tanındığını, davalının markasını 35. sınıf açısından 1 34'e kadar tüm sınıflarda kapattığını, markasını tüm bu sınıflarda kullanmasının imkansız olduğunu, yedekleme ve spekülatif marka başvurusu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, davalının aile fertlerinin ... harfine ilişkin savunmasının afaki olduğunu, sektör bakımından mucit ve önemli bir kişiliğin adını aynı sektör emtialar bakımından tescil etmek isterken, aile üyelerinin isminden yola çıkıldığını kabul etmenin doğru olmadığını, bilirkişi heyetine otomotiv sektöründen bilirkişi atanmadığını, dosyanın 12. sınıf bakımından yeterli şekilde incelenmediğini belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacı firmanın ilk marka başvurusunu 2005 yılında ve ikinci marka başvurusunu 2016 yılında yapmasına rağmen davalı müvekkilinin sahip olduğu 12 ve 35 nolu Nice sınıflarını kapsama almayı istemediğini, Kaldı ki “Hayek” ismini 2005 yılında sadece 14. sınıfta kaydettirirken tam 11 yıl sonra ama sadece yine 14. sınıfta “Hommage ...” markasını tescil ettirdiğini, davalı müvekkilinin kapsam içindeki “12 ve 35” sınıflarındaki ürünlerin davacının hedefi dışında olduğunu açıkça gösterdiğini, müvekkilinin marka başvurusu ile birlikte www.hayek.com.tr web sitesini aldığını, Hayek ismini çağrıştıracak tüm web sitelerinin sahibi olduğunu, bilirkişi raporunda 12. sınıfta Hayek markası ile davacının herhangi bir iltibasının bulunmadığının belirtildiğini, davacının saatler konusunda alt markaları bulunmakla birlikte bunlardan hiçbirisinde Hayek markalı bir saat bulunmadığını, ilgili kısımda yer ... mücevherler, kıymetli taşlar, kol düğmeleri, kravat iğneleri, heykeller ve biblolar gibi hiçbir ürünün davacının ürün gamında yer almadığını, alsa bile Türkiye pazarında bilinmediğini, kaldı ki bu ürünler varsa bile davacı şirketin cirosunda yok denecek kadar az ciroya sahip olduğu, davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan, yerel mahkeme kararına karşı yerinde olmayan istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının iddialarını ispatlayamadığını, davacı firmanın saatler konusunda alt markaları bulunmakla birlikte bunlardan hiçbirisinde Hayek markalı bir saat olmadığını, mücevherler, kıymetli taşlar, kol düğmeleri, kravat iğneleri, heykeller ve biblolar gibi hiçbir ürünün davacının ürün gamında yer almadığını, alsa bile Türkiye pazarında bilinmediğini, satışının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.