Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/538 Esas, 2022/14 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2015/960 E., 2018/965 K.

Taraflar arasındaki limited şirket ortaklığından çıkma, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı ... Temizlik ve Sosyal Hizmetler Dekorasyon Tic. San. Ltd. Şti'ye yönelik ortaklıktan çıkma davasının kabulüne, bu şirkete yönelik kâr pay alacağı ve maddi tazminat taleplerinin reddine, davalılar .... Ltd. Şti. ve ... ...'e yönelik maddi tazminat davasının aktif husumetten reddine, ...'e yönelik maddi ve manevi tazminat davasının aktif husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Temz. ve Sosy. Hizm. Deko. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.nin (... şirketi) ortaklarından olduğunu, davalı ...'in bu şirketin ortağı ve temsile münferid yetkili müdürü olduğunu, şirketin 2010 yılından beri kâr dağıtımı yapmadığını, şirket müdürü ve eşini giderlerinin şirket kazancından ödendiğini, şirkette çalışmadığı halde ...'in eşinin kardeşinin şirkette sigortalı göstererek primlerinin ödendiğini, davalı ...'in yetkili mesul müdür sıfatıyla şirket kazançlarını kendi çıkarına kullandığını, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ve vergi dairesine karşı ağır borç altında olan şirketin iyi yönetilemediğini, diğer davalı ... ...'in tek ortağı olduğu davalı ... Grup Temz. Gıda Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin (... şirketi) 2015 yılında ... şirketinin ortaklarından ve alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla kurulduğunu, her iki şirketin faaliyet adresinin aynı olduğunu, ... şirketinin faaliyetleri yönünden davacının ortağı olduğu şirketin telefonlarının, arabasının, ekipmalarının ve işçilerinin kullanıldığını, davacı şirket işçilerinin ... tarafından kıdem tazminatları ödenmek için ... şirketinde işe alındıklarını, bu sebeple davacının ortağı olduğu şirketin müşterilerinin de ... şirketi ile çalışmaya başladıklarını, ortağı olduğu şirketin aleyhinde haksız rekabette bulunmak suretiyle zarara uğratıldığını, davalı ... şirketi müdürü ...'in gerçekleştirdiği haksız eylemler nedeniyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 632 nci maddesi uyarınca ... şirketinin müvekkiline karşı sorumlu, ayrıca müdürü olduğu şirket aleyhine haksız rekabet oluşturacak eylemlerde bulunduğundan davalı ...'in de sorumluluğunun bulunduğunu, davalı ... şirketinin de haksız rekabet teşkil eden eylemler sebebiyle davalı ... ...'in ise ... şirketinin tek ortağı olup, eşi davalı ... ile birlikte ... şirketinin varlıklarının eksiltilmesi ve bu şirketin elemanları ve iletişim vasıtalarının kullanılması nedeniyle haksız rekabet suretiyle davacıyı zarara uğrattıklarından bu zarardan müştereken sorumlu olduklarını ileri sürerek 6102 sayılı Kanun'un 638 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca müvekkilinin haklı sebeplerinin bulunması nedeniyle ... şirketi ortaklığından çıkmasına, 2010 yılından bu yana kâr payı alacağının ödenmemesi ve şirket müdürünün haksız eylemlerinden dolayı ... şirketinin sorumluluğundan dolayı 3.000,00 TL maddi tazminatın ... şirketinden tahsiline, ...'in şirket müdürü olarak kötü yönetim ve haksız rekabeti nedeniyle 5.000,00 TL maddi tazminatın ve 100.000,00 TL manevi tazminatın bu davalıdan tahsiline, davalı ... ...'in haksız rekabet oluşturan eylemleri nedeniyle 2.000,00 maddi tazminatın ... ... ve ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 25.09.2018 tarihli dilekçesiyle, belirsiz alacak davası olarak ikame ettiği davasında 10.000,00 TL'lik maddi tazminat talebini 250.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar ... şirketi ve ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ...' yönünden davanın pasif husumetten reddi gerektiğini, müvekkili şirketin hiçbir zaman kâra geçmediğini, müvekkili ...'in de şirket kazancını harcamalarında kullanmadığını, şirketin SGK ve vergi borcu dışında başka borcunun olmadığını, davacının şirket ortaklığından çıkma talebinin şartlarının oluşmadığını, manevi tazminatın şartlarının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalılar ... şirketi ve ... ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin diğer davalının eşi olmakla birlikte 2015 yılı Mayıs ayına kadar ... şirketinde çalıştığını 2013 yılında emekliye ayrılmasına rağmen 2015 yılı Nisan ayına kadar çalışmaya devam ettiğini, bu tarihten sonra eşiyle problemleri olduğundan ayrı yaşamaya başladıklarını ve 2015 yılı Mayıs ayında ... şirketini kurduğunu, davacının ... şirketinin işçileri ve müşterilerinin ... şirketine aktarıldığı, iletişim araçlarının ve teçhizatlarının kullanıldığı iddiasının doğru olmadığını, davacının kendisinin fiilen ... şirketinden ayrıldığını, müvekkillerince davacının ortağı olduğu ... şirketine karşı haksız rekabet oluşturacak eylemlerinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ...'in hem şirket ortağı hem de şirket müdürü olarak üzerine düşen görevleri yerine getirmemesi sebebiyle davacının ortağı olduğu şirketin borca batık hale geldiği, büyük borç yükünün olduğu iki ortaklı şirkette ortakların artık bir araya gelmesi kabul edilemeyeceğinden 6102 sayılı Kanun'un 638 inci maddesinin ikinci fıkrası anlamında davacının şirket ortaklığından çıkması talebine ilişkin olarak haklı sebebin gerçekleştiği, ancak, mezkur Kanun'un 632 nci maddesine göre şirket müdürünün haksız eylemleri sebebi ile 3 üncü kişilerin zarara uğraması halinde bu zarardan şirketin sorumlu olduğu, somut olayda davacının 3 üncü kişi değil şirket ortağı olduğu dikkate alındığında şirket müdürünün eylemleri sebebi ile davalı ... şirketinin sorumlu tutulamayacağı, davacı tarafça ayrılma akçesi talep edilmişse de, mali incelemeye göre davacının ortağı olduğu şirketin hiçbir mal varlığının bulunmadığı, borca batık olduğu tespit edildiğinden davacının talebinin reddi gerektiği, davacının, davalı ... şirketinden kar payı alacağını talep ettiği ancak, kar payı dağıtımı konusunda ortaklar kurulunca alınmış bir karar bulunmadığı, davacının ortağı olduğu şirketin müdürü davalı ...'in kötü yönetimi ve haksız rekabet teşkil eden eylemleri sebebi ile talep ettiği maddi ve manevi zararın, esasen 6102 sayılı Kanun'un 553 üncü maddesi gereği şirkete ödenebilecek zarar niteliğinde olduğu, ancak davacının bu tazminatı kendisine ödenmesini talep ettiğinden, bu talebi bakımından aktif husumetinin bulunmadığı, davalı ... ...'in davacı şirket çalışanı olduğu, davalı ... şirketi ile aynı konuda faaliyet göstermek üzere 05.05.2005 yılında davalı ... şirketini kurduğu, davalı ... şirketinin çalışanlarını ve müşteri portföyünün davalı ... şirketine aktarılması ile 6102 sayılı Kanun'un 54 üncü maddesinde tanımlanan haksız rekabet koşullarının gerçekleştiği, ancak davacının ortağı olduğu şirketin bu haksız rekabet nedeniyle uğradığı zararın davacı tarafından talep edildiği, haksız rekabet nedeniyle zarara uğrayan dava açabileceğinden davacı, ortağı olduğu şirketin zararın tazminini talep edemeyeceğinden davalılar ... ... ve davalı ... şirketine karşı açılan davanın aktif husumetten reddi gerektiği gerekçesiyle davanın davalı ... Temizlik ve Sosyal Hizmetler Dekorasyon Tic. San. Ltd. Şti.ye karşı açtığı ortaklıktan çıkma davasının kabulü ile davacının davalı ... Temizlik ve Sosyal Hizmetler Dekorasyon Tic. San. Ltd. Şti. ortaklığından çıkmasına, davacıya ayrılma akçesi takdirine yer olmadığına, davacının davalı ... Temizlik ve Sosyal Hizmetler Dekorasyon Tic. San. Ltd. Şti'ye karşı kar payı alacağı ve maddi tazminat taleplerinin reddine, davacının davalılar .... Ltd. Şti. ve ... ...'e karşı haksız rekabet nedeniyle açtığı maddi tazminat davasının aktif husumetten reddine, davacının davalı ...'e karşı açtığı haksız rekabet nedeniyle uğranılan zarar ve kötü yönetim nedeniyle uğranılan zarara ilişkin maddi ve manevi tazminat davasının da aktif husumetten reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ayrılma akçesi talebinin reddinin doğru olmadığını, zira 6102 sayılı Kanun'un 642 nci maddesinin birinci fıkrasının koşulları gerçekleşmemiş olsa dahi bunun davacının ayrılma akçesi alamayacağı anlamına gelmediğini, doktrine göre bu alacağın müdürlerin yıllık raporlarında kullanılabilir özkaynak tutarının tespiti ile muaccel hale gelip, ayrılma akçesinin bağlandığı geciktirici koşulun sağlandığını, ayrılma akçesi verilmemesine dair hukuki alt yapının davalıların kötü niyetli eylemleri ile meydana geldiğini, kaldı ki 2018 yılında kişi ve şirketlerin kamuya borçlarının yapılandırılarak iyileştirildiğini, davalıların haksız eylemleri ile şirketin zarara sokulduğu kabul edilmesine rağmen müvekkilinin ayrılma akçesinin şirketin öncelikli alacaklılarından sonra kaydedilmesi hakkı göz ardı edilerek talebinin reddedildiğini, bilirkişi raporunda müvekkilinin hisse değerinin 27.711,18 TL tespit edilmesi ve bu pay değerinin şirketin vergi borçlarından sonra alacak olarak kaydedilmesi isteklerinin değerlendirilmediğini, ...'in şirketi temsile yetkili tek başına müdür ve hakim ortak olduğunu, 6102 sayılı Kanun'un 623 ve devamı maddeleri gereği, ... şirketi adına dava açma yetkisinin de davalıda olduğunu, ancak adı geçenin haksız fiil niteliğindeki eylemleri sebebiyle kendi aleyhine dava açmasının hayat gerçekleri ile bağdaşmayacağını, müvekkilinin hukuki menfaati için dava açmasının olağan olduğunu, sadece şirkette ortaklık payı bulunan ve şirketi temsil yetkisi olmayan müvekkilinin mahkemede zararını talep etmesinin dışında başkaca bir talep yolunun olmadığını, kaldı ki dava dilekçesinde münhasıran, tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebinin bulunduğunu, müvekkiline verilmesi talebi olmadığı halde 6102 sayılı Kanun'un 553 üncü maddesi dar yorumlanarak ağır kusurlu davalılara karşı tazminat davasının külliyen reddinin isabetli olmadığını, şirketin hakim ortağı ...in, rakip şirket sahibi olan eşi ... ile açık seçik muvazaa döngüsü içinde müvekkillinin kişisel haklarını da ihlal ettikleri sabit olduğu halde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 49 ve 50 nci maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine göre müvekkili lehine maddi tazminat, müvekkilinin kişilik haklarına ağır saldırı sebebiyle 58 inci maddesi hükmüne göre manevi tazminat taleplerinin kabulü gerektiğini, müvekkilinin ortağı olduğu şirketin kamu ve SGK borçları ile sorumlu tutularak borç altına sokulduğunu, 6102 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre şirket ortağının da dava açma hakkının varlığının kabulü gerektiğini, bilirkişilerce haksız rekabet kapsamında hesaplanan tazminatın muvazaalı hareket eden tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili gerekirken husumet nedeniyle reddinin doğru olmadığını, manevi tazminat taleplerinin kabulü gerektiğini, zira müvekkilinin, ortağı olduğu şirketin borca batık hale getirilmesi ile kişisel hakları zarar görerek yardıma muhtaç hale geldiğini, gelir elde edememesine rağmen 2013 yılına kadar çalıştığını ancak çalışmalarının karşılığını alamadığı gibi kamu borçları sebebiyle ağır bir vergi borcu altına sokulduğunu, davalıların eylemlerinin müvekkilinin hayatına olumsuz etkilerinin olduğunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 326 ve 327 nci maddelerinin lafzı ve ruhuna aykırı olarak haksız eylem içinde olan davalılar lehine avukatlık ücretine hükmolunmayacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı Kanun'un 641 inci maddesinin birinci fıkrasına göre ortak şirketten ayrıldığı takdirde, esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini istem hakkını haiz olduğu, ancak Mahkeme tarafından yaptırılan mali inceleme sonucunda şirketin hiçbir mal varlığının olmadığı, öz varlığını kaybettiği, pasifinin aktifinin üzerinde bulunduğu, başka bir deyişle borca batık durumda olduğu, rapor tarihi itibariyle davacının payına isabet eden bir ayrılma payı bulunmadığı tespit edildiğinden Mahkemece davacının isteyebileceği çıkma payının bulunmadığı kabul edilerek istemin reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığı, davacı tarafta açıklama dilekçesinde davalı ... şirketine yöneltilen talepler bakımından şirketin dolaylı sorumluluğunun bulunduğunun belirtildiği, davacının bu iddiasının davalı şirket müdürünün yönetim yetkisini kötüye kullandığı iddiasına dayalı olduğu, şirketin kötü yönetimine ilişkin iddialar bakımından şirket ortağının üçüncü kişi olarak kabulü ve dolayısıyla 6102 sayılı Kanun'un 632 nci maddesinin uygulanması olanağının olmadığı, söz konusu istem yönünden davalı ... şirketinin pasif husumetinin bulunmadığı, davalı ... şirketi yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, şirket müdürünün kötü yönetimi ve haksız rekabet sebebine dayalı olarak davalı ... hakkında maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, davacı tarafça sunulan "müvekkilime karşı sorumludur" şeklindeki ifadelerden ve istinaf dilekçesindeki "müvekkilim lehine maddi tazminat, müvekkilimizin kişilik haklarına ağır saldırı sebebiyle 6098 sayılı Kanun'un 58 inci maddesine göre manevi tazminat talebimizin" şeklindeki beyandan, tazminatın davacı lehine talep edildiğinin anlaşıldığı, aynı davada hasım gösterilen davalı ... şirketi yararına tazminat talep edildiğinin kabul edilmesi hali ile çelişki yaratacak nitelikte olduğu, davalı ... şirketi hesabına tazminat istemi içermeyen bu davayı davalı müdürün eylemlerinden zarar gören şirket tüzel kişiliğinin açması gerektiği, davacının şirket müdürüne açtığı maddi tazminat davası yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, davalı ...'e karşı açılan maddi tazminat davası yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği, davacı tarafça manevi tazminata esas olarak gösterilen eylemlerin davalı ...'in şirket müdürü olarak gerçekleştirdiği işlemler olduğu, bu işlemler nedeniyle zarar öncelikle şirket uhdesinde doğacağından ve ayrıca doğrudan davacıyı hedef alan bir eyleme dair bir iddia ve ispat bulunmadığından 6098 sayılı Kanun'un 58 inci maddesi uyarınca davalı müdürün iddia edilen eylemleri nedeniyle manevi tazminatın koşullarının oluşmadığı, davacının, davalı ... şirketi ve ortağı davalı ... ... hakkında, davacının ortağı olduğu şirket müdürü ile biliştirak, hileli ve ... şirketine karşı haksız rekabet suretiyle şirketi zarara uğrattığından bahisle haksız rekabete dayalı olarak dava açıldığı, 6102 sayılı Kanun'un 56. maddesinde, haksız rekabetten kaynaklanan davaların, haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin açabileceğinin düzenlendiği, eldeki davada menfaatleri zarar görenin davalı ... şirketi olduğu, bu halde dava açma yetkisinin haksız rekabet sebebiyle ekonomik menfaatleri zarar gören davalı ... şirketine ait olduğu, şirket ortağının şirket yerine bu davayı açamayacağı, Mahkemece bu nedenle davalı ... şirketi ve bu şirketin ortağı davalı ... ...'e karşı açılan maddi tazminat davası yönünden davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde istinaf aşamasındaki itirazlarını yineleyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, limited şirket ortağının ortaklıktan çıkarılması, ayrılma akçesinin ödenmesi, kâr payının verilmesi, haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi zararın tahsili taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 6102 sayılı Kanun'un 54, 553, 632, 641 imci maddesinin ikinci fıkrası ve 638 inci maddesinin ikinci fıkrası.

5. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.