Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen tazminat davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda, Mahkemece asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili, davalı ... vekili ile fer'i müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların Mavikent Konut İnşaat Tüketim Enerji ve Nakliye Yatırımları İthalat ve İhracat Anonim Şirketi yönetim kurulu üyesi oldukları dönemde, ilgili mevzuat ve şirket ana sözleşmesine aykırı olarak yaptıkları harcamalarla şirkete zarar verdiklerini iddia ederek davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde işbu dava açılmadan Van Belediyesinden, Van Belediye Spor Kulübünden herhangi bir talepte bulunulmadığı, bu kapsamda karşılıksız kalan bir zararın varlığı belirlenmeden işbu davanın açıldığı, sorumluluk davasının koşullarının oluşmadığı, asıl ve birleşen davaların erken açıldığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ile fer'i müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 30.10.2022 tarih, ..... sayılı kararıyla "...1 Kural olarak yönetim kurulu üyeleri şirket adına yaptıkları işlemlerden dolayı kişisel olarak sorumlu tutulamazlarsa da, TTK 336. maddesinde belirtilen hallerde ortaklığa ve ortaklık alacaklarına karşı kusursuz olduklarını ispat edemedikçe tüm yöneticiler oluşan zarardan müteselsil sorumlu olurlar. Yani yönetim kurulu üyelerinin görevlerini ifaları sırasında bir zarar oluşmuşsa, bu zararın üyelerin kusurlu eylemi sonucunda meydana geldiğinin kabulü gerekmektedir. Başka bir deyişle, Türk Ticaret Kanunu yönetim kurulu üyeleri için ispat yükü ters çevrilmiş, kusur esasına dayanan bir sorumluluk öngörmüş ve yönetim kurulu üyeleri aleyhine kusur karinesini kabul etmiştir.(Gönen Eriş,Ticari İşletme ve Şirketler, s:1941, 1942,1999). Nitekim TTK’nın 338. maddesinde, yönetim kurulu üyelerinin kusur ve sorumluluklarının bulunmadığını ispat edemedikleri takdirde zarardan sorumlu oldukları düzenlenmiştir. Yine TTK’nın 337. maddesinde, yeni seçilen veya tayin olunan yönetim kurulu üyelerinin, seleflerinin belli olan yolsuz muamelelerini murakıplara bildirmeğe mecbur oldukları, aksi halde seleflerinin sorumluluklarına iştirak edecekleri belirtilmiştir. Denetim kurulu üyelerinin de kusursuz oldukları ispat etmedikçe zarardan sorumlu bulundukları, TTK’nun 359. maddesinde düzenlenmiştir. Anonim şirketin ekonomik olmayan bir amaç ile kurulması mümkün değildir. Anonim şirketin amacının ekonomik olması, şirketin ortakları lehine ekonomik bir yararın hedeflenmesini zorunlu kılar. Ekonomik amacın iki unsuru vardır. İlk olarak ekonomik amaçtan söz edilebilmesi için para ile ölçülebilir bir yarar elde edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla manevi amaçlar bu kapsamda yer almaz. Ekonomik yarar kavramı geniş kapsamlı olup, kazanç veya kâr elde etme ile eş anlamlı değildir. İkinci olarak elde elde edilmesi amaçlanan para ile ölçülebilir getiri ortaklar yararına sağlanmalıdır. Bu nedenle para ile ölçülebilir olsa da üçüncü kişiler lehine olan getirilerin varlığı durumunda amaç ekonomik sayılmaz. Dava konusu işlemlerin davacı şirket kayıtlarında, ortaklardan alacaklar ve genel yönetim giderleri ve sair adlar altında muhasebeleştirildiği anlaşılmaktadır. Ortaklardan alacaklar olarak kaydedilen işlemlerin şirketin kuruluş amacına, faaliyet alanına uygun olmadığı ve bu borcun verildiği tarihten dava tarihine kadar uzun süre geçmesine rağmen bu alacakların tahsili yönünde bir işlem yapılmadığından şirket zararının doğduğunun kabulü gerekmektedir. Bunun yanında genel yönetim giderleri olarak muhasebeleştirilen kayıtların bağış, yemek yardımı gibi 3. kişilere yapılmış olan ve yine şirketin ekonomik amacıyla bağdaşmayacağından, aşırı nitelikteki bu nevi giderlerde şirket zararını oluşturur. Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, yukarıda açıklanan ilkeler uyarınca yönetim kurulu üyelerinin sorumlu olup olmayacağı ve sorumlu ise miktarının belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yerinde olmayan davaların erken açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir. 2 Davalı ...’ın davacı şirketin talimatları ve mesaisini belirleme koşulu ile iş yapan daimi çalışanı mı yoksa kendine ait müstakil iş yerinde mesaisini kendisi belirleyen çalışanı mı olduğu saptanarak davacı ile arasındaki ilişkinin, iş sözleşmesi mi vekalet sözleşmesi mi olduğu hususu belirlenerek sonucuna göre görev konusunda karar verilmesi bu husus değerlendirilmeksizin hakkındaki davaların reddine karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir. 3 Bozma sebep ve şekline göre, davalı ... ve fer’i müdahil ... vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir..." gerekçesiyle (1) numaralı bentte ve (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz isteminin kabulüne hükmünün bozulmasına, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle fer’i müdahil ... vekilinin ve davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; Yargıtay ilamında her ne kadar şirket zararının doğduğu kabulüyle hüküm kurulmuşsa da, şirket zararının doğmadığını, doğdu ise müvekkilinin görev süresi bittikten sonra doğduğunu, dolayısıyla doğmayan zarardan dolayı hiç kimsenin sorumlu tutulamayacağının, gerek birleşen davalarda alınan bilirkişi raporları gerekse Mahkemece kurulan hükümler ışığında sabit olduğunu, kaldı ki hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte ortada bir zarar mevcut olsa dahi, bu zararlardan dolayı gidilmesi gereken sorumluluğun yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu değil, müvekkillerden sonra gelen yeni yönetim kurulu ile belediyenin sorumluluğu olduğunu, nitekim gerek konusu ve tarafları aynı dosyalardan alınan bilirkişi raporlarının gerekse verilen kararların şirketin herhangi bir zararının doğmadığını dolayısıyla da zarardan dolayı sorumluluğa gitmenin haksız ve usulsüz olacağını gösterir nitelikte olduğunu, tespit edilen ilkeler değerlendirildiğinde ortada bir zarar olsa dahi bu zarardan sorumlu tutulacak olanın eski yönetim kurulu üyeleri değil, yeni yönetim ve Van Büyükşehir Belediyesi olması gerektiğini, her ne kadar Yargıtay ilamında şirket aleyhine bir zararın varlığı kabul edilerek hüküm kurulmuşsa da, işbu kabulün usule, yasaya ve bağlantılı dosyalardan alınmış olunan bilirkişi raporlarına aykırı olduğunu, bilirkişilerce yapılan incelemelerde, Van Büyükşehir Belediyesine borç kaydedildiğinin, bu nedenle davacı şirketin herhangi bir zarara uğramasının söz konusu olmadığı hususunun tespit edildiğini, davalı müvekkilinin görev yaptığı dönemde şirketin zarara uğramadığını, aksine görev süresi bittikten sonra alacakların tespiti ve zarar varsa giderilmesi için Van Büyükşehir Belediyesine dava açmayan yeni yönetimin sorumlu olduğunu, bozma kararındaki gerekçe ile de bu husus sabit olup gerekçe ile sonucun birbiriyle uyumlu olmadığını, dava konusu aynı olan dosyalarda bilirkişi raporları tanzim edildiğini, işbu raporlar ile davacı şirketin bir zararının bulunmadığının, Van Büyükşehir Belediyesi adına dava açılması gerektiğinin, Van Büyükşehir Belediyesi hesabına yapılan ödemelerin olduğunun, bu ödemelerin ise Van Büyükşehir Belediyesi tarafından sermaye artımı ile ödendiğinin ve borcun kabul edildiğinin tespit edildiğini, davanın öncelikle zamanaşımı ve ibra nedeniyle reddi gerektiğini, Daire kararının açıkça usule ve yasaya aykırı olduğunu, kendi içinde çelişkili bulunduğunu, karar konusu ve tarafları aynı dava dosyalarından alınan bilirkişi raporları ve verilen kararlarla açıkça çelişki içerdiğini belirterek Daire bozma ilamının düzeltilerek Mahkeme kararının onanmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl ve birleşen davalar, anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin ve muhasebecinin sorumluluğuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hâllerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl ve birleşen davalarda davalı ... vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Alınmadığı anlaşılan 562,65 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyen davalı ...'den alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

19.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.