Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 3. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili ve duruşma istemi olmaksızın davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 10.10.2023 günü hazır bulunan Davacı vekili Avukat Büşra Türköz ile Davalı vekili Av ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, yayım hakkı müvekkiline ait olan 2002 2012 yılları arasında yapılan KPSS Lisans, 2012 yılı KPSS Önlisans, 2009 2012 Sonbahar ALES, 2009 2013 İlkbahar ALES, 2013 İlkbahar YDS, 2009 2013 Astsubay Temel JANA Giriş, 2004 2007 Uzman Jandarma JANU ile 2012 yılı ÖMSS sınavlarında kullanılan test sorularının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) 21 ve 25 inci maddelerine aykırı şekilde davalı yayınevince yayımlanarak umuma arz edildiğini ileri sürerek, 5846 sayılı Kanun 70'inci maddesi uyarınca 100,00 TL maddi tazminatın ve temin edilen karın iadesini, ancak karın telif sözleşmesi tutarının üç katından az olması halinde ise farazi sözleşme yapılması halinde talep edilecek rayiç bedelinin üç katının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 20.03.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile telif tazminatı miktarını 482.370,00 TL'na yükseltmiş ve anılan meblağın basım tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı kuruluşun aktif husumet ehliyetinin olmadığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, talebin haksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yayım hakkı davacıya ait olan ve Türkiye genelinde değişik tarihlerde gerçekleştirilen KPSS. ALES, JANA (Askeri Okul Sınavları), ÖMSS. (Özürlü Memur Seçme Sınavları) ile YDS Sınavlarında kullanılan test sorularının, davalı yayınevi tarafından “intihal” yöntemiyle toplam (11) eserde yayımlandığı gerekçesi ile yapılan tecavüzün men'ine, 482.370,00 TL telif tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemlerin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, 5846 sayılı Kanun uyarınca telif ücretlerinin hangi sürelerle alınacağına dair hükmün bulunmadığını, bu nedenle 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (6098 sayılı Kanun) 146'ıncı maddesi hükmü gereğince, geriye dönük 10 yılın telif ücretinin alınabileceğini, söz konusu talepten vazgeçmediklerinden işbu davayı açtıklarını, tazminat alacaklarının zamanaşımına uğramadığını, tazminat için belirlenen kesin sürenin uygulanmasının gerektiğini, yine 5846 sayılı Kanun 66 ıncı maddesi gereğince manevi ve mali hakları tecavüze uğrayan kimsenin tecavüz edene karşı tecavüzün ref’ini, 69 uncu maddesi gereği muhtemel tecavüzün önlenmesini isteyebileceğini, müvekkilinin tüm taleplerinin kabulünün gerektiğini ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacının mali haklarına sahip olduğu davaya konu sınavlardan bir kısmının 2005 2012 yıllarına ait sınavlar olduğunu ve bu sınav soruları için telif ücreti ödenmesinin söz konusu olmadığını, müvekkiline ait yayınlarda ÖSYM tarafından yapılan protokoller karşılığında mali hakları süreli olarak devredilen bu sınav sorularının tamamının blok halinde kullanılmadığını, buna rağmen bilirkişi heyetince ÖSYM tarifesindeki rakamın olduğu gibi alınarak hesaplama yapıldığını, müvekkilinin iyi niyetle anlaşma çabalarına karşın faizin dava tarihinden başlatılarak davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açıldığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilk derece mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz başvuru dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı vekili temyiz başvuru dilekçesinde, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 5846 sayılı Kanuna dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 5846 sayılı Kanun 66 ıncı madde ve devamı.

5. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan alınarak yekdiğerine verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.