Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili aleyhine kambiyo takibine dayalı icra takibi başlatıldığını, takibe konu çekler nedeniyle müvekkilinin borcu bulunmadığını, davalı ve adamları tarafından müvekkilinin tehdit edilerek ve zor kullanılarak iki adet çeki müvekkiline zorla imzalattırıldığını ileri sürerek müvekkilinin çekler nedeniyle borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamış, yargılama aşamasında taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, çeklerin zorla alınmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça icra takibine konu çeklerin tehdit edilerek, zor kullanılarak alındığı iddia edilmiş ise de Mahkemelerince davacı tanığı olarak dinlenilen davacının eşi Şule Güler'in beyanında; davacı eşinin ithalat ihracat işleri olduğunu, gümrükten malları çekemediklerini, bu sebeple dava dışı Erol Baytok ve İsmail Burçin ile Ankara'da buluştuklarını, bu kişilerin kendilerine mallarını gümrükten çekecekleri konusunda yardımcı olacaklarını söyledikleri, karşılığında 250.000,00 dolar bedelli 3 tane çek verdiklerini, ancak çeklerin karşılığının bir kısmını ödemeyince kendilerini tehdit etmeye başladıklarını beyan ettiği davacı tanığının beyanından anlaşıldığı üzere takibe konusu çeklerin rıza ile verildiği ancak çeklerin tahsilatı aşamasında taraflar arasında anlaşmazlık çıktığı, tehdit var ise tehditin tahsilat aşamasında olduğu, davacının çeklerin elinden zorla ve tehditle alındığına dair dosyaya herhangi bir somut delil sunmadığı, Yargıtayca bozulan İzmir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/101 E., 2015/2 K. sayılı dosyasında da çeklerin zorla ve tehditle alındığına dair herhangi bir delil bulunmadığı, davalının bu dosyada sanık sıfatının dahi olmadığı, davacı tarafça ileri sürülmemekle birlikte çeklerin hile ile alındığına dahi delil bulunmadığı, davacının gümrükteki mallarını almak için kanunen zorunlu olmadığını bildiği halde davalıya kendi rızasıyla çekleri verdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu çeklerin cebir ve tehdit ile alındığını ve bu eylemlerin bir süre devam ettiğini, mahkemece ceza dava dosyası ile yetinilmeyip davacının borcu olup olmadığının da araştırılması gerektiğini, icra dosyasında 6 aylık zaman aşımı süresi dolduğundan icranın geri bırakılmasına karar verildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça icra takibine konu çeklerin tehdit edilerek, zor kullanılarak alındığı iddia edilmiş ise de davacı tanığınca Erol Baytok ve İsmail Burçin'in gümrükteki mallarını çekmelerine yardım edeceklerini söylemeleri üzerine çeklerin verildiği, çek bedellerinden bir kısmı ödenmeyince tehdit etmeye başladıklarını beyan ettiği, çeklerin tehdit ve zorla alındığının davacı tarafça ispat edilemediği, davalının tarafların yetkilisi oldukları şirketler arasında ticari ilişki bulunduğu ve kesilen fatura karşılığı çek verildiği iddiasının ise davacı tarafça defter ve belgeler sunulmadığından incelenemediği, Yargıtayca bozulan İzmir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/101 E., 2015/2 K. sayılı dosyasında davalının sanık sıfatı bulunmadığı, çeklerin zorla ve tehditle alındığına dair herhangi bir delil bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya borcu bulunmadığını, bahse konu çeklerin müvekkilinden cebir ve tehdit ile alındığını, yerel mahkemece yalnızca ceza mahkemesi dosyası dikkate alınmayıp, müvekkilinin borcu olup olmadığı hususunda da inceleme yapılması gerektiğini, icra dosyasında icranın geri bırakılmasına karar verildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

4. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.