Karar Detayı

MAHKEMESİ: ....Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

HÜKÜM: Kısmen kabul, ret

Taraflar arasındaki tecavüzün tespiti, ref'i ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne ve karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak asıl davanın kısmen kabulüne ve karşı davanın reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararına karşı davalı karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş ise de Bölge Adliye Mahkemesince 03.06.2021 tarihli ek karar ile temyiz isteminin temyiz başvurma harcı yatırılmadığından yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin asıl ve ek kararı davalı karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı karşı davalının "Musiki Eseri Sahipleri Grubu Meslek Birliği" üyesi olduğunu, sahibi olduğu müzik eserlerinin MSG Birliği tarafından kayıt altına alındığını ve ayrıca birçok eserin noterde onaylatıldığını, davalı karşı davacı şirketin sahibi olduğu TV EM televizyon kanalında büyük zaman ve emek vererek üretmiş olduğu "Kalbe Değiyor", "TV EM'in Kurumsal Müziği", "Reklam Kapak", "Magazin Jeneriği", "Dizi Kapak", "Sinema Kapak", "Romo Fotball", "Saxo Magazine", "Guitar Coffee" ve "Crystal" isimli eserlerini haksız olarak kullandığını, davalı karşı davacının, davaya konu eserlerin davacı karşı davalıya değil, dava dışı ...'ye ait olduğunu iddia ettiğini, bu iddiasına dayanak olarak tek bir delil göstermediğini, davalı karşı davacının 05.03.2013 tarihinde gönderilen ihtarnameye vermiş olduğu cevap ile cevap dilekçesindeki ifadelerinin birbirinden çok farklı olduğunu, reklam müziği ve tv dizi müziği üreten bestecilerin eserlerine belirleyici isim olarak markaya, diziye vb. konu olan müzikle alakalı isimler koyduklarını, bu yüzden TV EM'de kullanılan müziğin belirleyici isim kısmında, TV EM yazmasının doğal olduğunu ve hak ihlalinden söz edilemeyeceğini, davacı karşı davalıya ait dava konusu müzik eserlerinin 5846 sayılı Fikrî ve Sınai Haklar Kanunu (5846 sayılı Kanun) kapsamında musiki eseri olduğunu ileri sürerek davacı karşı davalının manevi ve mali haklarına vaki tecavüzün ref'ine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla 4.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 5.000,00 TL tazminatın davacıya ödenmesine, karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, sonrasında maddi tazminat talebini 104.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı karşı davalının seslendirme çalışmalarında yer almak üzere dava dışı ...'nin tavsiyesi üzerine davalı karşı davacı şirkette istihdam edildiğini, davacı karşı davalının müvekkili şirket çalışanı dava dışı ...'ye ait olan ve kendisinin istihdam edilmesinden çok daha önce bestelendiğinin ispatı kabil olan eserleri kendi adına tescil ettirdiğini ve akabinde de müvekkili şirkete derdest davayı açtığını, davacı karşı davalının, 24.04.2012 tarihinden 31.12.2012 tarihine kadar "seslendirme" işleri ile ilgili olarak müvekkiline ait şirkette çalıştığını, ayrıca davacının müvekkili şirketin ismi ile müzik eseri tescil ettirmesinin, davalı karşı davacının marka hakkına tecavüz olduğunu, davacı karşı davalının keşide ettiği ihbarnamede, herhangi bir eser ismi ve bilgisi verilmeksizin genel olarak kendisine ait olduğu iddia edilen 14 adet eserin kullanıldığı iddiasının dile getirildiğini, davalı karşı davacı şirketin de keşide edilen cevabi ihtarnamede, davacı karşı davalının istihdam edilme sebebine yer verilerek talebe konu edildiği şekilde bir yayının bulunmadığı bildirimi ile yetinildiğini, davacı karşı davalının, beyanları arasında çelişki bulunduğu yönündeki iddiasının hukuken kabul edilebilir olmadığını, ayrıca davacı karşı davalının, müvekkili şirkette çalıştığı dönemde kullanılan müzikler üzerinde hiç bir hak talebi olmamasına ve kullanıma herhangi bir itirazı bulunmamasına rağmen, daha sonra derdest davadaki iddialar ile ortaya çıkmış olmasının 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 2 nci maddesi uyarınca hukuken himaye göremeyeceğini belirterek dava konusu eserler ...'ye ait olmasına rağmen davacı karşı davalı tarafından usulsüz olarak ve davalı karşı davacı şirkete ait markayı kullanarak kendi adına tescil ettirildiğinden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak şartıyla 1.000,00 TL tazminata hükmedilmesini, asıl davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı karşı davalının, davalı karşı davacıya ait TV kanalında, bir süre seslendirme ve müzik direktörü olarak çalıştığı, davacı karşı davalıya ait jenerik müziklerin daha sonra kendisinin haberi ve rızası olmadan ve bedel ödenmeden televizyonda yayınlandığı, bu şekilde davacı karşı davalının 5846 sayılı Kanun'un 25 inci maddesinde belirtilen umuma iletim hakkının ve buna bağlı olarak mali ve manevi haklarının ihlal edildiği, her ne kadar davalı karşı davacı, dava konusu müzik eserlerinin, dava dışı ... tarafından meydana getirildiğini iddia etmişse de, tanık olarak dinlenen ...'nin, kendisine ait olduğunu iddia ettiği "Kalbe Değiyor" isimli müzik eserinin bir mısrasını dahi okuyamadığı, bu nedenle davalı karşı davacı tanığı ...'nin beyanlarına itibar edilemeyeceği, davalı karşı davacının bu iddiasını ispatlayabileceği başkaca bir delil sunmadığı, davacı karşı davalının görevleri arasında jenerik müzik besteleme işi bulunmadığından 5846 sayılı Kanun'un 18 inci maddesinin ikinci fıkrasının uygulanamayacağı, davaya konu eserlerin toplam değerinin yaklaşık 25.000,00 TL 35.000,00 TL olduğu, davacı karşı davalının, davalı karşı davacıya ait TV EM kanalında kurumsal olarak kullanılan müzik eserini "TV EM Kurumsal Müziği" olarak adlandırmasının markanın amacına uygun bir kullanım olduğu ve marka hakkına tecavüz teşkil etmeyeceği anlaşılmakla, eserlerin niteliği, sayısı, taraflar arasındaki ilişki ve dosya kapsamına göre dava konusu eserlerin toplam bedellerinin 25.000,00 TL olarak kabul edilmesi gerektiği, buna göre davacı karşı davalının 5846 sayılı Kanun'un 68 inci maddesi uyarınca bu bedelin üç katı olarak 75.000,00 TL bedel talep edebileceği gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulüne, davalının davacıya ait müzik eserlerini izinsiz olarak kullanmak suretiyle yaptığı tecavüzün ref'ine, 75.000,00 TL maddi tazminat ile 1.000,00 TL manevi tazminatın davalı karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya verilmesine, 4.000,00 TL maddi tazminat ile 1.000,00 TL manevi tazminata dava tarihinden itibaren, 71.000,00 TL maddi tazminata ise 15.11.2016 ıslah tarihinden itibaren mevduata uygulanacak en yüksek faiz oranında faiz uygulanmasına, davacının fazlaya ilişkin 29.000,00 TL'lik maddi tazminat talebinin reddine ve karşı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin 18.04.2019 tarihli kararının gereklerinin yerine getirilmediğini, davaya konu eserlerin TV Em markasını taşıyıp taşımadığının değerlendirilmediğini, eserlerin CD kaydı ve notalarının dosya içerisine celbi gerektiğini, gerektiğinde edisyon şirketlerinden emsal araştırması yapılması gerekirken yapılmadığını, Mahkemenin davacının müvekkili ile iş ilişkisini sonlandırdıktan sonra açılan Bakırköy 9. İş Mahkemesinin 2014/540 E., 2012/202 K. sayılı dosyasını getirtmemesinin büyük eksiklik olduğunu, raporun kendi içerisinde çelişkilerle dolu olduğunu, kanun hükmüne aykırı yorumlar yapıldığını, yargılamanın başından beri karşı davalının müvekkilinin marka haklarını ihlal ettiklerini beyan ettiklerini ve dosyaya sunulan delillerle bu hususu kanıtladıklarını, bilirkişiler bu yöntemin yaygın olarak kullanıldığını beyan etmişlerse de, yöntemin yaygın kullanılmasının marka hakkına tecavüz olmadığı şeklinde yorumlanamayacağını, yasak olmasına rağmen bölgesel yada sektörel faktörlerle bir uygulamanın yaygınlaşmış olmasının hukuken korunabilmesinin meşru kabul edilmesinin mümkün olmadığını, Musiki Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) ve Musiki Eseri Sahipleri Grubu Meslek Birliği'nden gelen cevaplarda CD kaydı ve notaların bulunmayışının da davanın temelden yoksun ve dayanaksız olduğunu gösterdiğini, istinaf kararında emsal ücret araştırması yapılması gerektiğini belirtmesine rağmen bilirkişi raporunda verilen aralık uyarınca karar tesisinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda maaşlı çalışan besteci/müzik direktörü olmasının alışılagelmiş bir durum olmadığı belirtilmişse de, SGK kayıtları celp edilmeksizin, kurum ve kuruluşlardan meslek birliklerinden bu hususun sorulmadan karar verilmesinin eksik inceleme olduğunu, İş Mahkemesindeki davada işçilik alacaklarının karara bağlandığını, bir kimsenin hem düzenli maaş alması, hem de müzik direktörlüğü sebebiyle telif hakkı sebebiyle ayrı ücret talep etmesinin kanun ve nizamlara aykırı olduğunu, davanın ref talepli açıldığını, mali ve manevi haklara tecavüzün devam etmesi halinde ref talep edilebileceğini, iş akdinin sonlandırılmasından sonra yayın yapılıp yapılmadığı, hangi sıklıkta yapıldığının araştırılmadığını, hükme esas alınan raporda da bu hususa değinilmediğini, izinsiz kullanım varmış gibi ref talebinin kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, sonradan programla özdeşleşmiş eserleri kullananın davacının kendisi olduğunu, karşı davaya yönelik taleplerinin, hukuka aykırı bilirkişi raporuna dayanarak reddinin ağır bir hukuka aykırılık olduğunu, davacı karşı davalının marka hakkı ihlalinin gerçekleştiğini, markaların tescilli olduğu sınıfların değerlendirilmesi durumunda davanın kabulü gerektiğini, sektörde yaygın bir uygulama olmasının davacının müvekkilinin markasını izinsiz kullanımını haklı göstermeyeceğini beyanla Mahkeme kararının kaldırılmasını, asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

2.Davacı karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin müvekkiline ait 10 adet müzik eserinin bedelinin hesabında, bilirkişi raporunun alt sınırı olan 25.000,00 TL'yi esas almasının hukuka, hakkaniyete ve sektör rayicine aykırı olduğunu, eserlerin TV EM isimli televizyon kanalının jenerik müziği olarak kullanılmasının senkronizasyon niteliği taşıdığını, niteliği ve sayısı ve kullanıldığı yer göz önüne alındığında, alt sınır 25.000,00 TL'nin sektör rayicinin çok altında olduğunu, emsal faturalarda yazılı bedeller (13.865,00 TL, 9.735,00 TL ve 5.900,00 TL) dikkate alındığında, 10 adet eser için esas alınan 25.000,00 TL bedelin çok düşük olduğunu, bu tip bir ticari kullanımda bir adet müzik eserinin 2.500,00 TL olamayacağının açık olduğunu, davanın çok uzamaması için talebi 104.000,00 TL'ye yükselttiklerini, hükmedilen 75.000,00 TL'nin caydırıcı olmadığını beyanla rayiç bedelin 35.000,00 TL olarak belirlenerek 105.000,00 TL üç katı tazminata hükmedilmesini talep ettiklerini, Mahkemenin takdir hakkını kullanarak eser bedellerini alt sınırdan hesap etmesi nedeniyle reddettiği müddeabih üzerinden aleyhe vekâlet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesinin de hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrıca tecavüzün tespiti davası yönünden takdir edilmesi gereken ücrete hükmedilmediğini beyanla kararın kaldırılarak taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı karşı davalı vekilinin asıl davada tazminat talebine yönelik istinaf başvurusunun haklı olduğu, ancak ref talebi yönünden vekâlet ücreti talebinin haklı olmadığı, ayrıca davalı karşı davacı vekilinin asıl davada ref talebine yönelik istinaf başvurusunun haklı olduğu, ancak asıl davada diğer istinaf sebeplerinin haklı olmadığı, yine birleşen davada istinaf sebeplerinin haklı olmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın kısmen kabulüne ve karşı davanın reddine karar verilmiş, davalı karşı davacı vekilinin bu karara ilişkin olarak yaptığı temyiz başvurusunun ise davalı karşı davacı vekilinin verilen yasal süre içerisinde tamamlanması gereken temyiz karar harcı ve posta giderini yatırdığı, ancak temyiz başvurma harcını yatırmadığı gerekçesi ile 03.06.2021 tarihli ek kararı ile temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen asıl ve ek kararlarına karşı süresi içinde davalı karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı karşı davacı vekili asıl ve ek karara yönelik temyiz dilekçelerinde özetle; asıl dava yönünden, davacı karşı davalının ref talebinin reddi kararının doğru olduğunu, ancak davaya konu eserlerin TV markası olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, eserlerin CD kaydı ve notalarının dosya içerisine celp edilerek gerektiğinde edisyon şirketlerinden emsal ücret araştırması yapılması gerektiği hususlarının değerlendirilmediğini, her ne kadar CD kaydı ve notaları MESAM ve MSG'ye sorulmuşsa da, meslek birlikleri tarafından sadece bildirim formlarının gönderildiğini ve CD kaydı notalarının bulunmadığının bildirildiğini, bu durumun asıl davayı dayanaksız kıldığını, zira davacı karşı davalının davaya konu eserlerin kendisine ait olduğunu ispat edemediğini, davacı karşı davalının müvekkil şirket ile olan iş ilişkisinin sonlandırılması neticesinde görülen Bakırköy 9. İş Mahkemesinin 2014/540 E. ve 2016/202 E. sayılı dosyasında tarafların iddia ve savunmalarının incelenmediğini, davacı karşı davalı tarafça müvekkili şirketin marka hakkına yaptığı tecavüzün uygulamada sık rastlanılan bir olay olması sebebi ile hukuka uygunmuş gibi kabul edilmiş olmasının kabul edilemeyeceğini, 10 adet müzik eserinin gerçek değerinin ne olduğu belli değilken, bilirkişilerce neye göre asgari ve azami bir bedel tespiti yapılmış olduğu dahi belli değilken, Mahkeme tarafından davacı karşı davalının talebi doğrultusunda oldukça fahiş miktarda tazminata hükmedildiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda maaşlı çalışan besteci/müzik direktörü olmasının alışılagelmiş bir durum olmadığı belirtilmiş ise de, davacıya ait SGK kayıtları celp edilmeksizin bu hususta kurum ve kuruluşlardan, meslek birliklerinden bu husus sorulmadan karar tesis edilmiş olmasının hatalı olduğunu, zira bir kimsenin hem düzenli maaş alması hem de bunun yanı sıra müzik direktörlüğü sebebi ile telif hakkı sebebi ile ayrıca ücret talep etmesinin kanunlara ve nizamlara aykırı olduğu gibi hakkaniyete de aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte eserler davacıya ait olsa dahi programlarda kullanılacak müziğe kendisinin karar verdiğini ve icra ettiği için eserlerin kullanımına rızası olmadığından bahsetmesi mümkün olmayıp böyle bir iddianın hayatın olağan akışına ve mantık kurallarına aykırı olduğunu, karşı dava yönünden ise, müvekkiline ait TVEM markasının tescilli olup olmadığı, marka üzerinde hak sahibi olup olmadığı, davacı karşı davalının marka ihlalinde bulunup bulunmadığı ve tecavüz fiilinin tüm deliller ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunda belirtilen gerekçeler ve sektörde yaygın bir uygulama olmasının, davacı karşı davalının müvekkiline ait tescilli TVEM markasının izinsiz kullanılmasını haklı ve meşru kılmayacağını, davacı karşı davalının haksız kazanç elde ettiğini, TVEM markasına tecavüz şartlarının oluştuğunu, ek karara yönelik temyiz dilekçesinde ise, temyiz harç ve masraflarının yatırılmasına dair muhtıranın taraflarına tebliğinden evvel 26.04.2021 tarihinde 1.176,06 TL nispi temyiz harcı yatırılarak eksik harcın tamamlandığını, ek kararın temyiz başvurma harcı yatırılmadığı gerekçesi ile verildiğini, muhtıranın tebliğinden sonra ise temyiz başvuru harcının zaten yatırıldığı düşünülerek harç yatırıldığını, muhtırada sanki tek bir harç yatırılması gerekiyormuş gibi gösterildiğini, birleşen dosya açısından eksik harcın bulunduğunun açıkça belirtilmediğini, masraf konusunda yeterli açıklama yapılmadığını, Mahkeme kaleminden şifahen öğrenilen ancak muhtırada açıkça belirtilmeyen temyiz karar ve başvuru harcı tamamlanmış olduğundan ek kararın bozulması gerektiğini belirterek asıl ve ek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, 5846 sayılı Kanun'dan kaynaklanan tecavüzün ref'i, maddi ve manevi tazminat, karşı dava ise marka hakkına tecavüzün tespiti ve maddi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.5846 sayılı Kanun'un 25 ve 68 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararının istinaf edilmesi üzerine kararın kaldırılması suretiyle asıl davanın kısmen kabulü ve karşı davanın reddine yönelik verilen hükme karşı davalı karşı davacı vekili tarafından 21.04.2021 tarihinde temyiz başvurusunda bulunulduğu, kararın asıl ve karşı dava yönünden temyiz edilmesi nedeni ile asıl dava yönünden yatırılmayan temyiz başvurma harcı, temyiz karar harcı ve posta masraflarının yatırılmadığı, bu nedenle davalı karşı davacı vekiline 6100 sayılı Kanun'un 344 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince gerekli ihtarat yapılmak suretiyle harç ve posta masrafını yatırması için 21.04.2021 tarihinde muhtıra çıkartıldığı, muhtıranın usulüne uygun şekilde 01.05.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalı karşı davacı vekilinin verilen yasal süre içerisinde tamamlanması gereken temyiz karar harcı ve posta giderini yatırdığı, ancak temyiz başvurma harcını yatırmadığı gerekçesiyle 03.06.2021 tarihli ek karar ile davalı karşı davacı vekilinin temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş ise de, dosyadaki harç makbuzlarının incelenmesinde, 21.04.2021 tarihinde temyiz yoluna başvuru harcı yatırıldığı, 26.04.2021 tarihinde ilam harcının yatırıldığı, ayrıca temyiz posta giderlerinin de yatırıldığı anlaşılmıştır. Bu sebeple Bölge Adliye Mahkemesinin 03.06.2021 tarihli ek kararının bozularak kaldırılıp davalı karşı davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine geçilmiştir.

2.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı karşı davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesinin ek kararına yönelik davalı karşı davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile 03.06.2021 tarihli ek kararın BOZULARAK KALDIRILMASINA,

2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.