Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/1506 Esas, 2021/1786 Karar

HÜKÜM: Davanın kısmen kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2017/976 E., 2019/378 K.

Taraflar arasındaki haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... tarafından Yargıtayca duruşma istemli, davalı şirketçe duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava konusu meblağ 117.960,00 TL'nin altında bulunduğundan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ilaç ve göz bakım ürünleri üreten müvekkilinin aynı zamanda www.lenskullan.com adlı internet sitesinin de sahibi olduğunu, davalı ... tarafından Optik Gazete adlı internet sitesinde "İnternet Üzerinden Kontakt Lens Pazarlama ve Satışı Yapan Alcon'a İdari Yaptırım Kararı" başlıklı bir yazı yazıldığını, ...'in yazısında aynen "Türkiye'de kontak lenslerin satış, tanıtım ve reklamının sıkı şartlara ve denetimi tabi olduğu hususu bilinmekle birlikte, bu şartlara uymayarak halk sağlığını tehdit ettiği gibi dürüst ticari faaliyetlere de zarar veren firmalar hakkında T.C. Sağlık Bakanlığı Tıbbi Cihaz Kurumu Başkanlığı, 09.05.2017 tarih ve 26944 sayılı kararı ile idari yaptırım uygulama kararı" alındığını, Eke&Şimşek Law Consultancy olarak, internet üzerinden yapılan ticari faaliyetlerin getirdiği maddi kolaylıkları fırsat olarak görüp, halk sağlığını ve güvenliğini hiçe sayar biçimde internetten tıbbi cihazların satış, reklam ve pazarlamasını yapan firmaların..." ifadelerini kullanarak müvekkili firmanın, internet üzerinden kontakt lens pazarlama ve satışı yaptığını, halk sağlığını ve güvenliğini tehdit ettiğini, dürüst ticari faaliyette bulunmadığını öne sürdüğünü, yazının ekinde ise söz konusu uyarma cezası kararına yer verildiğini, ... vekili olan davalı tarafından yapılan şikayet neticesinde müvekkili aleyhine bir uyarma cezası verildiğini, ancak uyarma cezasına dair kararın iptali için İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 2017/993 E. sayılı dosyasıyla cezanın iptali için dava açıldığını, bu uyarma cezasının gerekçesinin ise yazıda yer aldığı şekilde internet üzerinden ürün satışı yapılması değil, promosyon kodu verilmek suretiyle belirli optisyenlik müesseselerine yönlendirme yapılması olduğunu, müvekkilinin hiçbir zaman internet üzerinden ürün satışı veya pazarlaması yapmadığını, müvekkilinin aldığı uyarı cezasının gerekçesi ile tamamen farklı ve gerçek dışı olan bu haberle, müvekkilinin diğer firmalara ve tüketicilere karşı kötülendiğini, yanıltıcı beyanlarla ticari itibarının zedelendiğini ve kişilik haklarının ihlal edildiğini, Optik Gazete internet sitesinin ve alan adının sahibinin diğer davalı HC Kontakt Lens Deposu Ltd. Şti. olduğunu, şirket ortak ve yetkililerinin aynı zamanda ... ve Cihan Medikal firmalarının ortağı ve yetkilisi olarak müvekkilinin rakibi konumunda olduklarını, söz konusu yazı ve davalıların eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline, ilamın ulusal gazetelerde ilan edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin "optikgazete.com" adlı internet sitesinin sahibi olduğunu, müvekkili şirketin internet sitesinde yer alan dava konusu haberin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 55 inci maddesi vd. hükümlerde tip olarak sayılan dürüstlük kuralına aykırı davranışlara, ticari uygulamalardan hiçbirine uymadığını savunarak haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; avukatlık görevini ifa eden müvekkilinin internet üzerinden tıbbi cihaz satışı yapılmasının hukuka, yürürlükteki mevzuat hükümlerine, daha da mühimi insan ve kamu sağlığına aykırı olduğunu her mecrada söylemekten kaçınmadığını, müvekkili tacir olmadığından mahkemenin görevli olmadığını, ileri sürülen iddia ve talepler ile maddi olayların çeliştiğini, müvekkilinin yazısı art niyetten ari olmakla beraber haksız rekabetin şartlarının gerçekleşmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından davacının promosyon kodu vermek sureti ile belirli optisyenlik müesseselerine yönlendirme yaptığının tespit edildiği, bu nedenle idari yaptırım kararının yazı tarihi itibari ile var olduğu, davalının da bu karara istinaden uyuşmazlık konusu yazıyı kaleme aldığı ve diğer davalının ise yazının yayımlandığı internet sitesinin sahibi olduğu, davalı yazısının haksız rekabet teşkil edebilmesi için davacının faaliyetlerinin veya ticari işlerinin yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemesi gerektiği, davalı ... tarafından kaleme alınan yazının mahkemelerince irdelendiğinde, davalı ... tarafından yazının Sağlık Bakanlığının mezkur kararına dayalı olarak kalem alındığı ve yazının başlığında dahi Sağlık Bakanlığının yaptırım kararından esinlendiğinin görüldüğü, davalı tarafından kaleme alınan köşe yazısında Sağlık Bakanlığı idari yaptırım kararı kapsamında somut uyuşmazlığın değerlendirilmesinin yapıldığı, davacının doğrudan doğruya faaliyetlerinin ve ticari işinin hedef alınmadığı, davalının avukat olması ve bu sıfatı ile köşe yazısını kaleme aldığı, kamuoyunu aydınlatma saikinin ön planda olduğu, davalının yanlış ve yanıltıcı bilgi verme kastı ile hareket etttiğinin sabit olmadığı, yazının Sağlık Bakanlığının kararına neticesi itibari ile uyumluluk gösterdiği, bu nedenle yazının yanıltıcı olarak addedilemeyeceği, davalının davacı şirketin değerini küçümsetme ve düşürme amacı ile hareket ettiğinin yazının bütünü itibari ile değerlendirilemeyeceği, kötülemenin oluşabilmesi için salt incitici ve küçük düşürücü açıklamaların olması gerektiği, davalı ...'in kaleme aldığı yazının bu kapsamda haksız rekabet oluşturur nitelikte olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı tespitler içerdiğini, itirazların giderilmediğini, savcılık tarafından suçun unsurlarının oluşup oluşmadığının tespitine yönelik hazırlatılan bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm verilemeyeceğini, müvekkilinin internet üzerinden lens satışı yaptığına ilişkin bir tespit veya idari yaptırım kararı bulunmadığını, uyarı cezasının belirli optisyenlere yönlendirme yapıldığı gerekçesiyle verildiğini, ancak bu kararın idare mahkemesince iptal edilerek kesinleştiğini, davalının, müvekkilini promosyon kodu vermek suretiyle belirli optisyenlik müesseselerine yönlendirme yaptığı için verilen hukuka aykırı cezayı, kamuoyuna yanıltıcı ve gerçeğe aykırı şekilde duyurarak müvekkilini internet üzerinden satış yapmakla suçladığını, davalının söz konusu uyarı cezasına neden olan şikayeti ... vekili olarak yaptığını, davalı ...'in yazısında, Alcon tarafından internet üzerinden satış yapıldığının iddia edildiği, kamu sağlığı ile oynandığı, yönetmelik hükümlerinin ihlal edildiği gibi iddiaların bulunduğunu, kötüleyici beyan olması bir yana, esasen kamu sağlığına zarar verme şeklinde suç isnadının dahi yapıldığını, yazıda internet üzerinden lens satışı yapılmasının suç olduğunu, müvekkilinin ise bu nedenle ceza aldığını ileri sürdüğünü, oysa müvekkiline verilen tek ceza 30.12.2016 tarihli uyarı cezası olup, gerekçesinin ise optisyenlik müesseselerine yönlendirme yapılması olduğunu, halk sağlığını tehdit ettiği iddia olunan eylemin, en yakın optisyenlik müessesesinin arama motorunda gösterilmesi olduğunu, İstanbul 2. İdare Mahkemesince verilen gerekçeli kararda, www.lenskullan.com adlı sitede kullanıcılara kolaylık sağlamak amacıyla kullanıcıların bulundukları adrese en yakın optikleri gösteren bir bölüme yer verilerek kullanıcıların arama motoruna girerek bulundukları yeri belirtmelerinin ardından en yakın optiklerin dökümünün yapıldığı, böylelikle kullanıcılara kolay ve hızlı şekilde en yakın optisyenin nerede olduğunu adresleri ile birlikte görme imkanı sağlandığı, arama motorunun google tabanlı olup seçimin kullanıcıların inisiyatifine bırakıldığı, kayıtlı tüm alternatiflerin sitede kullanıcılara sunulduğu, Türkiye’de bulunan tüm optisyenlik müesseselerinin bir şart aranmadan siteye kayıt olabildiği, bu haliyle davacı şirketin kullanıcıları herhangi bir sağlık kurumuna, kuruluşuna veya tabibe yönlendirdiğinden bahsetmenin mümkün olmadığının tespit edildiğini, kararda bir satış eyleminden bahsedilmediğini, kötüleme yoluyla davalıların haksız rekabet fiili ika ettiğinin açık olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... tarafından yazılan dava konusu yazının başlığında aynen "İnternet Üzerinden Kontakt Lens Pazarlama ve Satışı Yapan Alcon'a İdari Yaptırım Kararı" denilmek suretiyle yanıltıcı veya gereksiz yere incitici ibarelere yer verildiği, davacı hakkında, internet üzerinden lens satışı yapmadığı halde ortalama tüketici nezdinde lens satışı yapıyor izlenimi yaratıldığı, oysa davacıya internetten lens satışı yaptığı gerekçesiyle verilmiş bir idari yaptırım kararı bulunmadığı, TİTCK tarafından verilen uyarı cezasının ise kullanıcıları yönlendirme eyleminden kaynaklandığı, davacının yönlendirme niteliğinde bulunan bir eyleminin bulunmadığının da kesinleşmiş İdare Mahkemesi kararıyla tespit edildiği, bu yönüyle dava konusu yazının yanıltıcı ve incitici olmanın yanında yanlış bilgi de içerdiği, davalı ...'in davacı hakkında yaptığı şikayetin ... firması adına vekaleten yapıldığı, bu firma ile davalı HC Kontakt Lens firmasının ortaklarının da aynı kişiler olduğu dikkate alındığında, yazının kötüleme amacı taşıdığı sonucuna varıldığı, diğer davalı HC Kontakt Lens ise yazının yayınlandığı internet sitesi ve alan adının sahibi olduğu, herkesin görüşlerini paylaşabildiği kamuya açık bir platform niteliği taşımadığından, haksız rekabet eyleminden her iki davalının birlikte sorumlu tutulması gerektiği, bu durumda haksız rekabet olgusunun gerçekleştiğinin kabulü ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu, dava konusu yazının niteliği, haksız rekabet eyleminin ağırlık derecesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile hakkaniyet kuralları gözetilerek, davacı yararına taleple bağlılık ilkesi gereğince 1.000,00 TL maddi ve takdiren 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına davalı şirkete ait optikgazete.com adresinde 23.05.2017 tarihinde ... imzasıyla yayınlanan "internet üzerinden kontakt lens pazarlama ve satışı yapan Alcon'a idari yaptırım kararı" yazı ve içeriğinin haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine; maddi tazminat isteminin kabulüne, 1.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesinin kanaatinin aksine, dava konusu yazıyla davacının lens satışı yapıyor izlenimi yapılmadığını, davacının doğrudan pazarlama faaliyeti yaptığını, ancak dolaylı yönden satış yaptığının ifade edildiğini, davacının TİTCK hakkında ikame etmiş olduğu idari davanın huzurdaki davaya bir etkisi sözkonusu değilken bu kararı hükme gerekçe olarak gösterilmesinin kabul edilemez olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin diğer davalının dava dışı ... firması ile olan vekalet ilişkisini dava konusu haberin kötüleme maksadı taşıdığına gerekçe yapmasının da ayrı bir hatalı değerlendirme olduğunu, ... Firması ile müvekkili şirketin ortaklarının aynı olmasını ve haberin yayımlandığı internet sitesinin herkesin görüşünün paylaşıldığı bir portal olmadığı yönündeki Bölge Adliye Mahkemesinin gerekçesinin de isabetsiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin istinaf mahkemesinin gerekçesinde de bildirdiği gibi dava konusu yazıyı vekaleten kaleme almış olup müvekkiline avukatlık görevini yapmış olması nedeniyle haksız rekabet eylemi ika ettiğinin tespitinin hukuka açıkça aykırılık teşkil ettiğini, İlk Derece Mahkemesinin kararına esas teşkil eden 04.03.2019 tarihli bilirkişi raporunun istinaf mahkemesinde değerlendirilmediğini, bunun yerine yanlı ve taraflı davacının sunduğu uzman mütalaasına dayalı olarak gerekçe oluşturulduğunu, müvekkili tarafından kaleme alınan yazının malumun ilanı niteliğinde olup ilgili sektörü hukuki açıdan bilgilendirme gayesi taşıdığını, davacı tarafın mahkemeye sunduğu İstanbul 2. İdare Mahkemesinin 2017/993 E. ve 2017/2424 K. sayılı kararda; tarafı müvekkili olmayan idari makamların daha önce verdiği bir cezanın mahkemece kaldırılması amacıyla ikame edilmiş bir dava olduğunu, idari makamın bir yaptırım kararı uyguladığını, sonrasında bu karara karşı ikame edilen dava sonucu işlemin iptaline karar verildiğini, müvekkilinin işlemin tarafı dahi olmadığını, dolayısıyla huzurdaki dosyaya bu kararı sunmanın hiçbir etkisi, ilgisi ve gereği bulunmadığını, müvekkilinin kaleme aldığı yazının hiçbir satırında kötüleme unsuru bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, haksız rekabet nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.