Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/758 Esas, 2021/1666 Karar

HÜKÜM/KARAR: Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2015/90 E., 2018/2 K.

Taraflar arasındaki maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; “Barfı Aşkın Dile İhtiyacı Yoktur” isimli Hint filminin Türkiye'deki yayın hakkının Kültür ve Turizm Bakanlığı İthal Sinema Eserlerine İlişkin Kayıt Tescil Belgesine göre 1 Mart 2018 tarihine kadar müvekkiline ait olduğu ve filmin dünya dağıtım haklarına sahip olan UTV Software Communications Limited Şirketi'nin (UTV) Türkiye yayın ve dağıtım haklarını Ocak 2013 tarihinde imzalanan sözleşmeyle, davacı şirkete lisans verdiğini, filmin ilk gösterimi için Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) ile görüşme aşamasında iken davalı şirketin TV EM logolu televizyon kanalında 22.11.2014 tarihinde saat 20.20 ve 23.11.2014 tarihinde saat 02.00'de toplam iki kez izinsiz olarak yayımlandığını, davalı kanalın web sitesinde film yayımını duyurduğunu, davalı kanalı telefon ve fax ile uyarı yapıldığını, bu yayımlara ilişkin ihtarname çektiklerini, ihtarnameye verilen cevapta filmin yayımlandığını kabul etmekle birlikte, filmin yayın haklarını devralındığı iddiasında bulunduğunu, TV EM kanalının filmi ancak ya sahte bandrollü ya da bandrolsüz yayınlayabileceği ve bunun da kanuna aykırı olduğunu, davaya konu yayınlar nedeniyle filmin televizyonda ilk olma özelliğinden kaynaklanan talep görme özelliğini ve TRT ile muhtemel anlaşma ile elde edilecek 100.000,00 dolarlık ''TV'de ilk" lisans bedelini yitirdiğini ileri sürerek hak ihlalinin tespiti, men'i ve şimdilik 20.000,00 TL tazminatın filmin yayın tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline hükmedilmesini ve anılan tazminatın kanun gereği üç katının hesaplanmasını talep etmiş, 12.12.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 300.000,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; Lowly Intemational Inc. ile Meteor Ajans Prodüksiyon Cast Film San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 21.05.2014 tarihinde imzalanan Lisans Anlaşması ile 3 yıl süreyle lisans almış olan Meteor Ajans Prodüksiyon Cast Film San. ve Tic. Ltd. Şirketi'nin, içinde Barfi filminin de bulunduğu listede yer alan 10 filmin mali haklarını devrettiği Düet Film Müzik Dağıtım Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ile imzalanan ikinci bir lisans sözleşmesi ile 08.11.2014 tarihinden itibaren bir yıl süreyle filmin yayın hakkını devraldıklarını, tüm filmlerin gösterim hakkı karşılığı KDV dahil 47.790,00 TL bedel belirlendiğini, bu sözleşmeye dayanarak Barfi adlı filmin TV EM televizyon kanalında 22.11.2014 tarihinde saat 20.20 ve 23.11.2014 tarihinde saat 02.00'de toplam iki kez yayımlandığını, iyi niyet çerçevesinde başka yayım yapılmadığını, davacının filme ilişkin lisans hakkının tek sahibi olduğunu kanıtlayamadığını, filmin yapımcısının dünyada birkaç şirkete lisans verebileceğini, gerçek lisans sahibinin araştırılıp sonucuna göre davaya devam edilmesini, filmin haklarının davacı şirkete ait olduğunun kabul edilmesi durumunda bile 24 saat içinde yalnızca iki kez gösterildiğini, başkalarının hatası ve hilesi sonucu müvekkilinin yanıltılması neticesinde oluşan eylemle sorumlu tutulmasının hak ve nefaset kurallarıyla bağdaşmadığını, ayrıca filmin home video için DVD formatında çoğaltılmış ve satışa sunulmuş olması nedeniyle büyük ölçüde halka arz edildiğini, TRT ile 100.000,00 Amerikan doları ilk gösterim hakkı anlaşması yapılmasının mümkün olamayacağını, Lowly International Inc. ile Meteor Ajans Prodüksiyon Cast Film San. ve Tic. Ltd. Şirketi arasında imzalanan sözleşme ile aralarında Barfi isimli filmin de bulunduğu 10 filmin 3 yıllık lisans bedelinin 25.000,00 Amerikan doları olduğunu, ayrıca müvekkilinin yeni bir yayın kuruluşu olduğundan reyting oranlarının düşük olduğunun dikkate alınarak, Barfi filminin bu kanalda iki kez gösterilmiş olması ile büyük zararların ortaya çıktığı iddialarının doğru olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hak sahibi yapımcı şirketten almış olduğu lisans kapsamında dava konusu Barfi isimli filmin yayın hakkı sahibi olduğu, davalı şirkette her ne kadar hak sahipliği iddiasında bulunmuşsa da hak devrine yönelik devir zincirinin kopuk olduğu, davalının hak sahibi olmadığının Meteor Ajans Şirketinden gelen cevabi yazı ile anlaşıldığı, davacı tarafından emsal olarak bildirilen Benim Adım Khan isimli filmin emsal olamayacağı, alınan son uzlaştırıcı bilirkişi raporu ile rayiç bedelin 25.000 30.000 dolar aralığında olabileceğinin bildirildiği, somut olayın özelliği, kullanılan süre, kanal, izleyici sayısı değerlendirilerek takdiren 25.000 doların dava tarihi itibarıyla karşılığı olan 68.250,00 TL rayiç bedelin söz konusu gösterim açısından uygun olacağı, fazlaya dair talebin reddi gerektiği gerekçeleriyle davanı kısmen kabulüne, davalının davacının mali haklarına tecavüzünün tespiti ve menine, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (5846 sayılı Kanun) 68 inci maddesi uyarınca takdiren belirlenen 68.250,00 TL rayiç bedelin takdiren 3 katı olan 204.750,00 TL'nin 22/11/2014 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının huzurdaki davayı açma yetkisinin olmadığını, davacı ile UTV arasında yapıldığı iddia edilen günü belli olmayan Ocak 2013 tarihli sözleşme incelendiğinde, UTV'nin davacıya sadece Ticari Sinema Dağıtım Haklarının, karasal ortamdan yayın yapan ücretsiz televizyon yayın haklarının Home Video Haklarının lisansını verdiğini, müvekkili şirkete ait TV EM'in ise karasal ortamdan yayın yapan ücretsiz televizyon kanalı olmadığını, TV EM'in, sadece Kablo Yayın lisansı ve Uydu Yayın Lisansı ile Turksat üzerinden yayın yaptığını, davacının, sahip olmadığı bir hakka dayanarak kötüniyetli olarak müvekkili şirket aleyhine dava açtığını, 20.10.2017 tarihinde dosyaya sunulan ve UTV tarafından verildiği iddia edilen 16.10.2017 tarihli yeni yazıya muvafakatlarının olmadığını, davacının UTV ile yaptığını iddia ettiği, davanın dayanağı olan günü belli olmayan Ocak 2013 tarihli sözleşmenin geçerliliği hususunda bir inceleme yapmadığını, sözleşmede apostil onayının bulunmaması, sadece bir imzanın bulunmasının şüphe oluşturduğunu, sözleşmenin gerçekten Hindistan’da bulunan UTV ile yapılıp yapılmadığının tespiti için gerekli yazışmaların yapılmadığını, müvekkilinin yapmış olduğu yayın sözleşmesinden doğan hakkın kullanıldığını, cevabi 09.09.2015 tarihli yazının, yetkisiz kişiler tarafından düzenlenerek farklı kaşe basılarak mahkeme dosyasına gönderildiğini, bunun da yazının içeriğinin gerçekdışı olduğunun ispatı olduğunu, müvekkili şirketin, dava konusu filmin gösterim lisansını satın aldığı Düet Film Müzik Dağıtım Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. hakkında yapılan şikayetin incelendiği Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/20000 numaralı soruşturma dosyasının sonucunun beklenmesi gerektiğini, bunun lisans hakkı sahibinin tespiti bakımından önem arz ettiğini, izleyici sayısı düşük bir kanal için 25.000,00 dolar bedelin oldukça fahiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının UTV isimli şirket ile yaptığı sözleşmede karasal ortamda yayın yapan ücretsiz televizyon kanallarına tali lisans verme konusunda yetkilendirildiği, bu nedenle davayı açabileceği, 24.06.2015 tarihli Meteor Ajans Prodüksiyon Cast Film San. ve Tic. Ltd. Şirketi'nin göndermiş olduğu cevabi yazının içeriğinde anılan şirketin işbu filme ilişkin herhangi bir işlem ve bilgi sahibi olmadığı beyan edildiği ve bu nedenle Düet Film Müzik Dağıtım Paz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne karşı başlatılan soruşturmanın beklenilmesinin gerekmeyeceğini, gerek birinci ve gerekse üçüncü heyet raporlarında, yayın yapan davalı kanalının "ulusal yayın" kanalı olmadığı, iletim ortamlarının platform işletmecisinin abone sayısı kadar izleyiciye ulaştığı, ulusal kanallar için belirlenen bedelin (25 30 bin dolar) böyle bir kanal için yüksek olduğunun belirtilmiş olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesince ulusal yayın kanalları için belirlenen 25 30 bin dolar bedel dikkate alınarak hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğu, emsal gösterilen My Name is Khan filminin de dahil olduğu 8 filmlik listenin yayın hakları konusunda TRT ile yapılan sözleşmenin 3.2. maddesinde 24 saatlik zaman içinde birden fazla gösterimin tek bir gösterim sayılacağının belirtildiği, dava konusu filmin de 24 saatlik zaman dilimi içerisinde iki defa gösterilmesi sebebiyle tek bir gösterim sayılması gerektiği, bu kapsamda ihlalin kapsamı, süresi, kullanılan mecra, tarafların kusur durumu ve davalının kablo yayın ve uydu yayın lisansı esasına göre yayın yapması sebebiyle emsal filmler için belirlenen 25 30.000,00 dolar bedelin somut olaya uygulanamayacak olmasından dolayı yayın bedelinin yaklaşık 5.000,00 ile 10.000,00 TL aralığında olduğu, tek gösterim için 7.000,00 TL tazminatın 5846 sayılı Kanunun 68 nci maddesine göre 3 katı olan 21.000,00 TL tazminatın hakkaniyete ve dosya kapsamına uygun düşeceği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının lisans ve hak sahibi olduğu ''Barfi Aşkin Dile İhtiyacı Yoktur'' isimli filmin davalıya ait TV EM isimli kanalda izinsiz yayınlanması sebebiyle davacının mali haklarına tecavüzünün tespiti ve menine, belirlenen 7.000,00 TL rayiç bedelin takdiren 3 katı olan 21.000,00 TL'nin 22.11.2014 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının yayın kanalının ulusal kanal olduğunu, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) nezdinde ulusal yayın lisansı bulunduğunu, şifreli ya da ücretli yayını olmadığını, uydudan ayrıldığı 09.12.2018 tarihine kadar tüm Türkiye'de yayın yaptığını, davalının bu durumu kendisinin de beyan ettiğini, istinaf mahkemesinin davalı kanalının niteliği hakkındaki yorumunda bilirkişi raporunu hatalı değerlendirdiğini, davalının eylemi nedeniyle film TV'de ilk yayın olma özelliğini kaybettiğini bu durumun davalı kanalının çok izlenip izlenmediğinden bağımsız bir husus olduğunu, bu yayın nedeniyle TRT'nin filmi yayınlamaktan vazgeçtiğini, bu yorumun kötü niyetli uygulamalara yol göstereceğini, davalının ulusal olmayan yayın ve ücretsiz televizyon kanalı olmadığına ilişkin savunmaları ise ilk defa istinaf aşamasında ileri sürüldüğünü, ilk derece mahkemesi kararının yerinde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline husumet yöneltemeyeceğini ve dava ehliyetinin de bulunmadığını, UTV tarafından verildiği iddia edilen 16.10.2017 tarihli yazının iddianın genişletilmesi mahiyetinde olduğunu, bu kanal ile yapılan lisans sözleşmesinin sıhhati araştırılmadığı gibi ikinci maddesinin de dikkate alınmadığını, 09.09.2015 tarihli yazının mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğunu, savcılık dosyasının sonucunun beklenmesi gerektiğini, anılan filmin tv gösteriminden üç yıl önce internet ve DVD ortamlarında bulunduğunu, davacının gelir kaybı bulunmadığını, tazminat miktarının fahiş olduğunu, müvekkili tarafından da lisans bedeli ödendiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava 5846 sayılı Kanun kapsamında açılmış hak ihlalinin tespiti, meni ve maddi tazminat talepli davadır.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.5846 sayılı Kanunun 68 inci maddesi

3. Değerlendirme ve Sonuç

Dosya kapsamında yapılan incelemede, davacının dava konusu film için hak sahibi UTV şirketi ile lisans sözleşmesi yaptığı, lisans sözleşmesinin temel hükümler kısmının ikinci maddesinde lisans alanın haklarının tanımlandığı, uyuşmazlık konusunu ilgilendiren kısmı itibariyle davacının karasal televizyon dağıtım yöntemi ile ücretsiz televizyonlara tali lisans verme yetkisini aldığı, "karasal televizyon dağıtımı" ibaresinin ise UTV ve davacı taraf arasında akdedilen lisans sözleşmesinin çevirisinin 10. sayfasında tanımının yapıldığı kablo ve uydu iletiminin anılan kapsamın dışında bırakıldığı anlaşılmıştır.

6112 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde yayın yapılan ortamların ayrı ayrı tanımlandığı, buna göre; "Kablo ortamı: Yayın hizmetinin her türlü kablo altyapısı üzerinden abonelere iletildiği ortam, Karasal ortam: Yayın hizmetinin karasal verici sistemleri vasıtasıyla alıcılara iletildiği ortam, Uydu ortamı: Yayın hizmetinin uydu kapasitesi vasıtasıyla alıcılara iletildiği ortam" oldukları, bu bağlamda davacının mevcut lisans sözleşmesinin karasal iletim yoluyla yayını kapsadığı, ancak uydu kapasitesi ile yayını kapsamadığı, davalının ise TV EM kanalı ile dosya kapsamında alınan son bilirkişi raporuna göre yalnızca kablo yayın lisansı ve uydu yayın lisansı bulunduğu, bu lisans kapsamında yayınlar yaptığı; davacının aynı zamanda uydu ve kablo yayın lisansı sahibi olan karasal yayın lisanslı potansiyel tali lisans alıcılarına ait herhangi bir kanalda yayın yapılmadığı tespit edilmiştir.

Davacının, dava dosyasına sunduğu UTV isimli şirkete ait olduğu anlaşılan 16.10.2017 tarihli beyanda her ne kadar anılan davacı lisansının uydu ortamından yayını da kapsadığı ifade edilmiş ise de dava tarihinden sonraki bir tarihi taşıyan bu beyanın sözleşmenin tadili yahut yeni sözleşme mahiyetinde olduğu bu nedenle işbu davada dosyaya sunulan temel sözleşmeyi etkilemeyeceği ve dahi bu durumun iddianın genişletilmesi mahiyetinde olduğu davacının davalının işbu yayına dayalı mali hakkı bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yazılı açıklamalar ışığında açılan davanın davacı bakımından geçerli bir hakka dayanmadığı, bilirkişi raporundaki bu açıklamalara paralel görüşler ve iddianın genişletilmesi yasağı gözetilmeksizin işin esasına girilerek karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.09.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun ve davacı tarafın 16.10.2012 tarihli lisans veren tarafından gönderilen ve sahteliği ileri sürülmeyen yazı ile davacının uydu üzerinden yapılan yayınlar için de lisans hakkına sahip olduğunun belirtilmesine göre Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması gerektiği halde aksi yöndeki çoğunluk bozma gerekçesine katılmıyorum.