Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/231 Esas, 2021/2177 Karar

HÜKÜM: Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/238 E., 2018/259 K.

Taraflar arasındaki marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i ve ticaret unvanının terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının dünya çapında tanınmış INTEL markasının sahibi olduğunu, markasını ayrıca Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) nezdinde "özel/01130" numara ile özel korunan markalar siciline tescil ettirdiğini, markanın aynı zamanda davacının ticaret unvanı olması nedeniyle herhangi bir tescil mecburiyeti olmaksızın koruma altında olduğunu, davalının INTEL ibaresini öne çıkarmak sureti ile tek başına her türlü resmi ve özel evraklarında, facebook sayfası da dahil olmak üzere reklam ve tanıtımlarında kullandığını, davalı şirketin INTEL ibaresini kullanım biçiminin markasal kullanım olduğunu ve müvekkilinin tanınmış markasına tecavüz teşkil ettiğini, davalının tescilli ticaret unvanının davacının hem ticaret unvanı hem de dünya çapında tanınmış INTEL markası ile iltibas yarattığını ileri sürerek davalı “Intel İnşaat Pazarlama Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi”nin ticaret unvanından “INTEL” ibaresinin çıkartılmasına, sicilden terkinine, haksız rekabetin tespitine, men'ine, davacının bilgisayar, bilişim, teknoloji, elektronik, reklam, pazarlama ve iletişim, haberleşme, telekomünikasyon sektöründe her türlü mal ve hizmetlerinde kullandığı ve tanıttığı “INTEL” markasına davalının vaki tecavüzlerinin ref ve men'ine, davalı şirketin "INTEL" tanıtım işareti ile “elektronik, bilgisayar/bilişim, teknoloji, reklam/pazarlama ve iletişim/haberleşme/telekomünikasyon” hizmetleri ve bunlarla ilişkili hizmetler sunmasının ve her türlü ticari faaliyetlerinin önlenmesine, davalının marka fonksiyonunu ifa edecek, ticaret unvanındaki “INTEL” ibaresini öne çıkaracak şekildeki her türlü tabela, broşür, etiket, mahfaza (ambalaj malzemesi, poşet, çanta ve benzeri), ticari evrakın ve sair basılı maddeler ile tanıtma vasıtalarının bulundukları yerden toplanmasına, INTEL ibaresinin silinmesine, silinemeyenlerin imhasına ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin 05.01.1995 tarihinde kurulduğunu, 20 yıldır inşaat alanında faaliyet gösterdiğini, ticaret unvanını öncelikli ve üstün hak sahibi olarak kullandığının sabit olduğunu, davacının 37. sınıfta marka tescili bulunmadığını, müvekkilinin unvan tescil tarihi ve davacının ilk ihtar tarihi göz önüne alındığında davanın zamanaşımına uğradığını, ilk ihtar tarihinden itibaren 3 yıl geçtiğini, müvekkilinin ticaret unvanı kullanımının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 39 ve 40 ıncı maddeleri gereğince haklı bir kullanım olduğunu, müvekkili şirketin inşaat hizmetlerinde INTEL ibaresinin öncelikli hak sahibi olduğunu, davacının markasının inşaat hizmetlerinde tanınmış olmadığını, müvekkilinin kullanımının Yerköy/Yozgat'da olduğunu, TURCELL marka ve işaretlerini kullandığını, haksız rekabetin söz konusu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporuna göre, davalı şirketin ticaret unvanının tescil tarihinin 18.01.1995 tarihi olduğu, yoğun bir şekilde ticari unvanının kullanımının devam ettiği, davacının basiretli tacir gibi davranmadığı, davalının kullanımına 20 yıla yakın bir süre suskun kalarak, davalı tarafta kullanıma ses çıkarılmayacak izlenimi uyandırarak davalının yatırım yapmasına sebep olduğundan işbu unvan terkini davasının açılmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğu, davalının ticaret sicilindeki faaliyet alanına davacının markasının tanınmış olduğu sınıflar ile ilgili iletişim ve haberleşme faaliyetlerini ekletmek suretiyle alan değişikliğinin 2015 yılında değil 2012 yılında gerçekleştiği, dolayısıyla ticaret sicil gazetesindeki faaliyetten itibaren 3 yıllık süre geçtikten sonra dava açıldığı, 37. sınıf için inşaat sektöründe 1995 yılından beri kullanımları ve Yerköy/Yozgat'ta faaliyetleri bulunan davalı firmanın 1995 yılından beri yaptığı yatırımların, büyümenin bu kapsamda ticari unvana bağlanan hukuki korumanın yok sayılması, görmezden gelinmesinin hakkaniyete aykırı olduğu, davanın açıldığı tarih ile davalının ticaret siciline kayıt tarihi dikkate alındığında, davacının ticaret unvanının terkini için süresi içinde dava açmayarak sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, davacının ticaret unvanının terkini isteminin reddine, 15.01.2018 tarihli bilirkişi raporunun çoğunluk görüşü dikkate alınarak davalının, davacının tescilli "İNTEL" markasına tecavüzünün ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine, davalının bilgisayar, bilişim, telekominükasyon alanında her türlü mal ve hizmetlerde ticari unvan kullanımı dışındaki tüm markasal kullanımların ref ve men'ine, hükmün ilanına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece davalının ticaret unvanının terkini taleplerinin sessiz kalma suretiyle reddine karar verilmişse de, davalının haksız tescili ve kullanımından haberdar olur olmaz, her türlü kanuni haklarını kullanarak davalının fiillerini engellemeye çalıştıklarını, müvekkilinin davalının tescil ettirdiği "INTEL" ibareli ticaret unvanınından 2011 yılının Eylül ayında haberdar olduğunu, davalı şirkete 23 Eylül 2011 tarihli ihtarnameyi gönderdiklerini, Yerköy'de yaptıkları araştırmada davalının Turkcell bayisi işlettiği ve "INTEL" ibaresini markasal olarak kullandığını öğrendiklerini, daha sonra marka başvurusu yaptığını tespit ederek, başvuruya itiraz ettiklerini, 07.06.2013 tarihinde delil tespiti yaptırdıklarını, davalıya 12.07.2013 tarihinde ikinci ihtarnameyi gönderdiklerini, davalının marka başvurusunun reddi üzerine son olarak 24.06.2014 tarihinde üçüncü ihtarı gönderdiklerini, davalının haksız tescil ve kullanımlarından vazgeçmemesi üzerine bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, mahkemenin bu süreci incelemeyerek hatalı karar verdiğini, davalının kötü niyetli hareket ettiğinin dikkate alınmadığını, müvekkilinin haksız kullanım ve tescilden haberdar olur olmaz sessiz kalmadığını, hukuk düzeninin kötü niyeti korumayacağını, haksız eylem devam ettiği sürece zamanaşımının işlemeyeceğini, davalının 2012 yılında yapılan değişiklik ile tescil kapsamına telekomünikasyon hizmetlerini eklediğini, bu tescilin ilk ihtar tarihinden hemen sonra yapıldığını, davalının "INTEL" ibaresinin telekomünikasyon hizmetleri yönünden terkinine karar verilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında davalının seçiminde kötü niyetli olduğu kanaatine varıldığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin ticaret unvanı konusunda verdiği doğru kararın aynısını marka açısından da vermesi gerektiğini, 09.09.2016 tarihli bilirkişi raporunun yok sayıldığını, zamanaşımı itirazı ve dürüst kullanım savunmalarının dikkate alınmadığını, bayinin tabelasında gözle görülür şekilde "TURKCELL" ibaresinin yer aldığını, 22.02.2017 tarihli dilekçelerinde Turkcell bayiliğini devrettiklerini beyan ettiklerini, müvekkilinin sadece tescilli ticaret unvanı ile inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini, faturalarda ticaret unvanının tescil edildiği şekilde kullanıldığının bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, devredilen küçük bir dükkan tabelasında "İNTEL" ibaresinin kullanımının markasal kullanım olarak kabul edilemeyeceğini, bilirkişilerin "INTEL" markasının tanınmış marka olduğuna dair değerlendirmelerinin hatalı olduğunu, tanınmışlık tespitinin dava tarihi itibarıyla değil, müvekkilinin ticaret unvanının tescil tarihi olan 01.01.1995 tarihi itibarıyla yapılması gerektiğini, TPMK kararında dahi 2005 tarihi itibarıyla tanınmışlık tespitinin yapıldığını, 1995 yılında davacı markasının tüm alanlarda tanınmış olduğunu söylemenin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin bilgisayar teknolojisi değil inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini, davacının markasını Türkiye'de tescil ettirdiği tarihin 1990/006372 numaralı markanın "chip, CPU, modem vs. mikro işlemciler" alanında tescil edildiği tarih olduğunu, davacı şirketin kuruluş tarihini ve davacı şirketin Türkiye'de açtığı ilk şirket olan Mikroelektronik Dış Tic. Ltd. Şti.'nin 1997 yılında kurulduğunu bilmesine rağmen, bilirkişinin 2012 yılında şirket sözleşmesine "GSM cihazlarının tesciline yönelik" yapılan bir eklemeden yola çıkarak müvekkilini kötü niyetli kabul etmesinin haksızlık olduğunu, unvandaki kelimelerin de dikkate alınmadığını, bilirkişi heyetinin tespit dosyasını incelemediğini, tabeladaki kullanımın dürüst kullanım olduğunun değerlendirilmediğini, burada TURKCELL markasının ön planda ve markasal kullanım içinde olduğunu, "İntel" ibaresinin etkisinin olmadığını, yerel gazetelerde "Turkcell İletişim Merkezi İntel GSM Süleyman İşler" ibaresinin yer aldığı belirtilmişse de bunun da dürüst kullanım olduğunu, davacı şirketin, Türkiye'deki markalarının kullanıldığı ürünlerin hiçbirinin TURKCELL GSM dükkanında satılmadığını, bilirkişi heyetinin zamanaşımı, hak düşürücü süre ve davacının sessiz kalması hakkında en küçük bir tespit bile yapmadığını, bir an için davacı tarafın beyanı esas alınarak, davacının müvekkili şirketten ilk defa 2011 yılında haberdar olduğunun dilekçesinde belirttiği şekilde doğru olduğu kabul edilse bile, müvekkiline çekilen ilk ihtarnamenin tarihi 23.09.2011 olduğundan, davanın açıldığı 23.01.2015 tarihinde (4 yıl aradan sonra) 6102 sayılı Kanun'un 60 ıncı maddesindeki 1 yıllık ve her halükarda 3 yıllık sürenin geçtiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tespit raporu içeriğinden, davalı tarafın marka kullanımının ticaret sicilinde kayıtlı ticaret unvanı kullanımı niteliğinde değil markasal kullanım olduğu ve davalı tarafça gönderilen ihtarnamelere rağmen kullanıma son verilmediği, dava tarihinden sonra kullanıma son verildiğine dair iddianın davalı tarafça ispatı gerektiği, ancak davalı tarafça sunulan şirket merkez adresinin değiştirilmesi ve işyeri devrine ilişkin belgeler ispat yönünden yeterli olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı şirketin ticaret unvanının ilk olarak tescil edildiği 16.01.1995 tarihinde, davacı markasının tanınmış marka olduğu, davalı şirketin inşaat ve gayrımenkul sektöründe faaliyet göstermek üzere tescil edildiği, davacı tarafça davalıya ilk olarak Beyoğlu 27. Noterliğinin 23.09.2011 tarihli ihtarnamesinin gönderilerek INTEL ibareli ticaret unvanının terkini ve INTEL ibaresinin marka olarak kullanılmamasının ihtar edildiği, ihtardan sonra davalı tarafça ticaret sicilde faaliyet konularına davacı şirketin markasının tanınmış olduğu sınıflar ile ilgili faaliyet alanları eklenerek, iletişim ve haberleşme alanında faaliyet göstermeye başladığı, davalının tabelasında, el ilanlarında ve şirket yetkilisinin facebook sayfasında, davacı şirketin ticaret unvanının çekirdek unsuru ve tanınmış markası olan INTEL ibaresini markasal olarak kullanmaya başladığı davalının davranışının ticari dürüstlük kuralına aykırı ve kötü niyetli olduğu, davalının ticaret unvanının kılavuz unsurunu markasal olarak kullanması nedeniyle, davacının, davalının ticaret unvanından" INTEL" ibaresinin terkinini isteyebileceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne, davacının tescilli markalarından olan "İNTEL" markasına davalının tecavüzü ve haksız rekabetin tespitine, önlenmesine, davalının bilgisayar, bilişim, telekomünikasyon alanında her türlü mal ve hizmetlerde markasal kullanımların ref ve men'ine, davalının salt ürün ve tanıtımlarında "INTEL" markasını öne çıkararak markasal kullandığı, tabela, broşür, etiket, poşet, çanta, vb. ürün tanıtımına yönelik tüm kullanımların önlenmesine, ürün ve tanıtımlardan markasal tüm kullanımların çıkarılmasına, çıkarılması mümkün olmayanların imhasına, davalının ticaret unvanındaki "INTEL" ibaresi davacının tanınmış markasına tecavüz oluşturduğundan terkinine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplere ilaveten müvekkili şirketin 1995 yılından itibaren sadece inşaat alanında Yerköy/Yozgat'ta sayısız proje gerçekleştirdiğini, bu durumun cevap dilekçesi ekinde sunulan faturalar ve ticaret sicil kayıtları ile de sabit olduğunu, bir dönem için o da dürüst bir kullanım içinde Turkcell Bayisi açtı diye, üstelik ticaret unvanının sicildeki hali ile kullanımı esas olduğu halde ticaret unvanının silinmesinin adil bir yaklaşım olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, men'i ve ticaret unvanının terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Kanun'un 39 uncu, 40 ıncı, 52 nci maddeleri ile 56 ncı maddesinin dördüncü fıkrası, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.