Karar Detayı

MAHKEMESİ: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1928 Esas, 2021/2107 Karar

HÜKÜM: Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2020/240 E., 2021/639 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin başvurusunun ise kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerin özel halk otobüsü sahibi olup Kayseri'de şehir içi toplu taşıma hizmeti verdiklerini, Kayseri Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 11.02.2016 tarih ve 101 sayılı kararıyla; özel halk otobüsü sahibi olan taşımacıların, toplu taşıma hizmetleri kapsamında ücretsiz ve indirimli olarak taşınan yolcular ve diğer etkenler sebebiyle katlandıkları maliyetler gözetilerek özel halk otobüsü sahibi olan taşımacılara hak edişlere ek olarak kararda belirtilen tutarlarda ilave destek ödemesi yapılmasına karar verildiğini ve bu kapsamda Kayseri Büyükşehir Belediyesi (KBB) tarafından müvekkillerine 10.05.2017 tarihine kadar Kayseri Otobüsçüler Esnaf Odası aracılığıyla ilave ödeme yapıldığını, davalı şirketin Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nin (KBB) iştiraki olup Belediye Meclisi'nin 12.10.2015 tarihli kararıyla; belediyeye ait olan toplu taşıma hizmetlerinin verilmesi ve organize edilmesine dair yetkilerin davalı şirkete devredildiğini ve KKB ile davalı şirket arasında yapılan 28.12.2015 tarihli protokol ile KBB sınırları içerisinde yapılacak olan tüm lastik tekerlekli, raylı sistem banliyo işletmeciliği ve ücret toplama işini yapmak veya yaptırmak üzere davalı şirketin yetkili kılındığını, akabinde yapılan ek protokol ile de elektronik ücret toplama sisteminin 10.05.2017 tarihinden itibaren davalı şirket tarafından işletilmeye başlatılacağının kararlaştırıldığını ve bu tarihten itibaren Kayseri ilinde yolcu taşımacılığı hizmetleriyle ilgili tüm ödemeler, hak edişler ve bu doğrultuda ücret toplama sistemi işletimi, bilet gelirlerinin toplanması gibi tüm işlerin davalıya devredildiğini, belirtilen tarihten önce KBB tarafından taşımacıların tahakkuk eden hak edişlerin Kayseri Otobüsçüler Esnaf Odası'na, bu kurum tarafından taşımacılara ödenmekte olduğunu, belirtilen ek protokolün imzalanmasıyla birlikte ise KBB tarafından hak ediş ödemelerin Oda'ya yapılması uygulamasının sonra erdiğini ve tüm hak ediş ödemelerin davalı şirkete yapılmaya başlanıldığını, Belediye Meclisi'nin 12.05.2017 tarih ve 221 sayılı kararıyla; 10.05.2017 tarihinden itibaren hak ediş ödemelerinin davalı şirkete yapılacağı gözetilerek ilave destek ödemesinin taşımacılara ödenmek üzere davalı şirkete yapılmasına karar verildiğini ve akabinde alınan 09.04.2018 tarih ve 176 sayılı kararla ise ilave ödemelerin türlerinde ve miktarlarında değişiklik yapıldığını, davalı şirketin 10.05.2017 tarihinden itibaren 12.05.2017 tarihli kararla, ilave ödemesinin taşımacılara değil bizzat kendisine yapılacağının kararlaştırıldığından bahisle müvekkillerine destek/ilave ödemesi yapmadığını ancak zikredilen Belediye Meclisi kararlarıyla amaçlananın toplu taşımacılık hizmetleri kapsamında bir takım ek maliyetlere katlanan taşımacıların desteklenmesi olduğunun açık olduğunu, nitekim bizzat Belediye Başkanı tarafından çeşitli basın yayın organlarına verilen demeçlerde de taşımacılara destek ödemesi yapıldığının ifade edildiğini, öte yandan davalı şirketle Kayseri Otobüsçüler Esnaf Odası arasında imzalanan sözleşmeyle; taşımacılara yapılacak ödemeler bakımından sözleşmeyi kabul eden ve etmeyen taşımacılar şeklinde bir ayrıma gidildiğini ve sözleşmeyi kabul eden taşımacılara, sözleşmede belirlenen karma ödeme modeliyle ödeme yapılacağının, sözleşmeyi kabul etmeyen taşımacıların ise sözleşmeyle belirlenen ödeme yönteminden faydalanamayacağının, bu taşımacılara sadece taşıdıkları yolcu sayısına tekabül eden ücretin ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkillerinin sözleşmeyi kabul etmediğini ancak bu durumun ilave ödemeden yararlandırılmayacaklarını anlamına gelmeyeceğini, müvekkillerine taşıdıkları ücretsiz ve indirimli yolcuların sayısı belirlenerek ilave destek ödemesi yapılması gerektiğini, esasen davalı şirketin sözleşmeyi kabul eden taşımacılara "Diğer Yolcu Bedeli" adı altında ilave destek ödemesi yaptığını, sözleşmeyi kabul eden taşımacılara yapılan ödemenin müvekkillerine yapılmamasının hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek ve fazlaya ilişkin hakları saklı tutmak suretiyle şimdilik 1.000,00 TL ilave destek ödemesinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, davacı yanın, KBB'nin, ilave destek ödemelerini taşımacılara ödenmek üzere müvekkile şirkete ödediği şeklindeki iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacı yanca belirtilen Belediye Meclisi kararlarıyla, ilave ödemelerin bizzat müvekkili şirkete yapılacağının kararlaştırıldığını, iddia edildiği şekilde taşımacılara ödenmek üzere müvekkiline ödeme yapılmasına dair bir Meclis kararı bulunmadığını, davacı yanın, sözleşmeyi kabul eden taşımacılara "Diğer Yolcu Bedeli" adı altında ilave ödeme yapıldığı iddiasının da gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin gerek sözleşmeyi kabul eden gerekse de etmeyen taşımacılara ilave ödemesi adı altında yaptığı bir ödeme bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kayseri Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 09.04.2018 tarihli ve 176 sayılı kararı ile daha önce alınmış olan 101 ve 221 sayılı kararların iptal edilmesi suretiyle Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nin toplu taşımadaki ilave destekleme ödemelerine ilişkin önceki sisteminin tamamen ortadan kaldırıldığı, anılan kararla, 12.05.2017 tarihli 221 sayılı meclis kararındaki gibi yolculuk grubu için yapılan ilave ödeme uygulamasına konu bedelin davalı şirkete ödenmesine karar verildiği, bu suretle Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nin davalı şirkete verdiği destekleme ödemelerinin davalı şirket tarafından belirlediği kriterlere göre ve kendisine bağlı özel halk otobüsü işletmecilerine ödeme yapılmasının münhasıran bu şirketin yetki ve tasarrufunda olduğu, ödeme yapmak zorunluluğunun bulunmadığı dolayısı ile davacıların olağan taşıma faaliyetleri neticesinde hak ettikleri gelirin dışında ayrıca Kayseri Büyükşehir Belediyesi'nin toplu taşımadaki ilave destekleme ödemeleri nedeniyle davalı şirketten ilave destek ödemesi talep edemeyecekleri gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve katılma yoluyla davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun yetersiz ve denetime elverişsiz olduğunu, rapora yönelik ciddi mahiyetteki itirazlarının karşılanmadığını, eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiğini, davacıların olağan taşıma faaliyetleri neticesinde hak ettikleri gelirlerinin taşıdıkları yolcu gelirlerine dayandığını, taşıdıkları yolcu gelirlerinin ise taşıdıkları yolcu sayısına göre belirlendiğini, taşıdıkları yolcuların içerisinde normal ücretli/biletli yolcu olduğu gibi aynı zamanda destek/ilave ödemesine konu yolcuların (Ücretsiz,65 yaş üstü,şehit gazi, indirimli vs) bulunduğunu, KKB'nin bu ücretsiz yolcu grubu için her ay davalıya ilave destek ödemesi yaptığını ancak davalının bu ödemeleri uhdesinde tutup müvekkillerine vermediğini, davalının bu tutumunun müvekkillerini her ay binlerce kişiyi ücretsiz olarak taşımak zorunda bıraktığını, İlk Derece Mahkemesince, davalarına dayanak yaptıkları Belediye Meclis kararlarının amacının ve ruhunun gözden kaçırıldığını, söz konusu kararlardan açıkça anlaşıldığı üzere ilave destek ödemesinin amacının, toplu taşıma hizmetleri kapsamında çeşitli maliyetlere katlanan taşımacıların desteklenmesi olduğunu, bu amaç doğrultunda ilave destek ödemesinin taşımacılara ödenmek üzere davalıya ödendiğini, davalının bu ödemeleri uhdesinde tutup müvekkillerine ödememesinin söz konusu kararların özüne aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesinin, Belediye Meclisinin 09.04.2018 tarihli 176 sayılı kararıyla; daha önce alınan 101 ve 221 sayılı meclis kararlarının iptal edildiği ve bu nedenle ilâve destek ödeme sisteminin ortadan kaldırıldığı şeklindeki tespitinin gerçeği yansıtmadığını, bu kararla, ilave ödeme sisteminin ortadan kaldırılmayıp fiyat ve yolcu grupları bakımından güncellendiğini, KBB'nin davalıya ilave ödemesi yapmaya devam ettiğini, nitekim bilirkişi raporuyla da bu hususun tespit edildiğini, esasen davalının sözleşmeyi kabul eden taşımacılara çeşitli isimler adı altında ilave destek ödemesi yaptığını, dolayısıyla yine aynı şekilde KBB taşıma vs tüm işlerini devrettiği davalıya, ilave ödemeleri ödemeye devam ettiğini, davalının keyfi bir tutum sergileyerek bir kısım taşımacıya yaptığı ödemeyi müvekkillerine yapmadığını, İlk Derece Mahkemesinin, ilave ödemeleri hususundaki tasarrufun davalıya ait olduğu şeklindeki gerekçesinin Belediye Meclisi kararlarının amacına ve ruhuna aykırı olduğunu ve müvekkillerine aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı vekili katılma yoluyla sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; harçlandırılan dava değeri 1.000,00 TL olup İlk Derece Mahkemesi kararının miktar itibariyle kesin olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bu yönden düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin tüm davacılar vekilinin ise sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ancak İlk Derece Mahkemesince, davalı yararına karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre maktu vekalet ücretine hükmedilmişse de aynı hükmün ikinci fıkrasına göre davanın reddi halinde hükmedilen vekalet ücretinin reddedilen miktarı geçemeyeceği, dava değeri 1.000,00 TL olup davalı yararına bu miktarda vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin başvurusunun ise kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

20.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.