Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/1463 Esas, 2021/1963 Karar

HÜKÜM/KARAR: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2020/101 E., 2021/141 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 13.06.2023 günü hazır bulunan davacı vekili Avukat.....ve davalı vekili Avukat.......a duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının sorumluluk sigortacısı olduğu Sunny Day Gemisi'nin 14.09.2007 tarihinde Trabzon Soçi seferini yaparken battığını, gemide bulunan müvekkiline ait çekici ve dorselerin üzerindeki mallarla birlikte tam zayi olduğunu, hasarın tazmini için yapılan görüşmelerin neticesiz kaldığını, zararın tahsili amacıyla İstanbul 4. İcra Dairesinin 2008/21748 E. sayılı dosyası ile gemi donatanı/ taşıyanı/ işleteni/ acentesi ve sigorta firması aleyhine icra takibi başlatıldığını, sigorta sözleşmesine, tazminat görüşmelerine aracılık/acentelik etmesi nedeniyle davalı şirkete izafeten Bora Sigortacılığa tebligat gönderildiğini, tebligatın alındığını ve husumet itirazında da bulunulmadığını, icra işlemine devam edildiğini, ancak davalının Türkiye’de mal varlığının olmaması nedeniyle bir neticeye varılamadığını, Ardaf S.A. Insurance and Reinsurance Co. S.A.'nın S.C. Generali Romania Asiguarare Reasigurare S.A. tarafından devralındığını, davalı şirketin icra müdürlüğüne itirazda bulunduğunu, itirazın süresinde olmadığından takibin devamına karar verildiğini, davalı şirket tarafından icra mahkemesine usulsüz tebligatın tespiti için dava açıldığını, davanın kabulüne karar verildiğini, malların zayi olmasında sorumluluk sigortacısı olan davalı şirketin müteselsilen sorumlu olduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin Romanya’da mukim bir sigorta şirketi olduğunu, yetkili mahkemenin Romanya/Bükreş Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluk sigortacısı olduğunu, üçüncü kişilerin kendisine doğrudan talep hakkının bulunmadığını, davacının talebini öncelikle donatana karşı yöneltmediğini ve zamanaşımının geçtiğini, davacı tarafın geminin batması olayında taleplerini ilk olarak gemi maliki ve donatana yöneltmekle yükümlü olduğunu, Sunny Day Gemisi'nin karine olarak denize, yola ve yüke elverişli olduğunu, seferi gerçekleştiren geminin birçok limana giriş çıkış yaptığını, gerçekleştirdiği seferlerde geminin sıhhati ve belgeler açısından hiçbir sorunla karşılaşmadığını, davacının iddia ettiği hasar tutarının fahiş olduğunu, taşıyanın sorumluluğunun sınırlı olduğunu belirterek yetkisiz Mahkemede açılmış bulunan davanın usulden reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Sunny Day Gemisi'nin Panama bayraklı olduğu, geminin klüp sigortacısı olan davalı şirketin de Romanya'da faliyet gösterdiği, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, davalı hakkında başlatılan icra takibi ile davanın sigorta poliçesine dayandırıldığı, Sunny Day Gemisi'nin sorumluluk sigortacısının başlangıçta Ardaf S.A. Insurance and Reınsurance Co. S.A. iken devam eden süreçte bu şirketin davalı S.C. Generali Romania Asiguarare Reasigurare S.A. tarafından devir alındığı, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 46 ncı maddesine göre bir davada ileri sürülen alacak talebinin sigorta sözleşmesinden kaynaklanması hâlinde davaya bakmaya yetkili mahkemenin, sigortacının esas iş yeri veya sigorta sözleşmesini yapan şubenin yada acentesinin Türkiye'de bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu, davacının davalıya karşı ileri sürdüğü tazminat talebini, davalı ile donatan arasındaki sorumluluk sigortasına dayandırdığı, sigorta poliçesini düzenleyen ve devralan şirketlerin yurt dışında mukim oldukları, sigorta poliçesinin, sigortacının Türkiye'de bulunan bir şubesi ya da acentesi tarafından düzenlenmediği, iş bu dava yönünden mahkemenin yetkisiz olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1478 inci maddesi gereğince davacı şirketin uğradığı zararı doğrudan davalı sigorta şirketinden isteme hakkının mevcut olduğunu, 5718 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinde, "Yetkili yabancı hukukun belirli bir olaya uygulanan hükmünün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz; ..., Türk hukuku uygulanır." denildiğini, bu şekilde Kanun'un koruduğu menfaati ihlal eden sözleşme hükümlerini geçerli sayan İngiliz Hukuku'nun, Türk kamu düzenine aykırı olduğunu, yasal hakların doğrudan P&I Klüplere karşı kullanılmasına olanak sağlayan 6102 sayılı Kanun'un 1478 inci maddesinin müdahaleci norm olduğunu, bu nedenle P&I sigorta sözleşmesine uygulanacak devletin hukuku izin vermese bile üçüncü şahsın doğrudan sigortacıya karşı dava açabileceğini, davalı şirkete doğrudan ve Türkiye'de dava açılabileceğini, diğer yandan davalı sigorta şirketi ile gemi donatanı/işletmecisi arasındaki sigorta sözleşmesinin müvekkili şirket açısından üçüncü kişi yararına kurulmuş bir sözleşme olduğunu, taşıma sözleşmesi gereği ifa yeri Türkiye olduğu gibi batma hadisesinin de Türk karasularında meydana geldiğini, bu nedenlerle uygulanması gereken hukukun Türk Hukuku olduğunu, Brüksel I Bıs Tüzüğünün zarar görene zararın meydana geldiği yerde dava açma hakkını tanıdığını, sigorta poliçesinin düzenlenmesinde hem de taraflar arasında tazminata ilişkin yapılan görüşmelerde dava dışı Bora Sigortacılık Aracılık Hiz. A.Ş.'nin aracılık ettiğini, acentenin hasar sonrası tüm görüşmelerde yer aldığını, Bora Sig. Aracılık Hiz. A.Ş.'nin davacının acentesi gibi hareket ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı taraf davalıya karşı ileri sürdüğü tazminat talebini, davalı ile donatan arasındaki sorumluluk sigortasına dayandırdığından yetkili mahkemenin 5718 sayılı Kanun'un 46 ncı maddesine göre belirlenmesi gerektiği, sigorta poliçesini düzenleyen Ardaf S.A. Insurance and Reınsurance Co. S.A. ile bu şirketi devralan davalı S.C. Generali Romania Asiguarare Reasigurare S.A. yurt dışında mukim olduklarından dava konusu uyuşmazlık açısından mahkemenin yetkili hâle gelmesinin, sigorta poliçesinin, sigortacının Türkiye'de bulunan bir şubesi ya da acentesi tarafından düzenlenmiş olması koşuluna bağlı olduğu, Sunny Day Gemisi'nin sorumluluk sigortacısı olan davalı Romanya/Bükreş'te bulunmakta olup sigorta poliçesinin de yurt dışında düzenlendiğinin dosya kapsamı ile sabit olduğu, Bora Sig. Aracılık Hiz. A.Ş.'nin sigorta poliçesinin düzenlenmesine aracılık ettiği ve davalı şirketin Türkiye acentesi olduğu davacı tarafça ispatlanamadığından davanın yetkisizlik nedeni ile usulden reddine karar verilmesinin dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olduğu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/11168 E., 2016/6547 K., 2017/646 E., 2018/7058 K. sayılı içtihatlarının da aynı yönde olduğu, öte yandan 6102 sayılı Kanun'un 1478 inci maddesi gereğince davacının sigorta şirketinden doğrudan talep hakkının bulunmasının, davacının hakkını yetkili mahkemede açacağı davada ileri sürmesine ilişkin olduğu, somut olayda Türk mahkemelerini yetkili hâle getirmeyeceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, gemi ile taşınan yükün zayi olmasından dolayı meydana gelen zararın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.5718 sayılı Kanun'un 46 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.