Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2020/298 Esas, 2021/17 Karar

HÜKÜM: Kabul

: 2.Asıl ve birleşen davada davalı ...

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, asıl ve birleşen davada davalılar Dünya Varlık Yönetimi A.Ş. vekili ve ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl ve birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; daha önce davacının yönetim kurulu asil üyesi ve muhasebe sorumlusu, ayrıca davalı ... İktisadi İşletmesinin müdürü olan dava dışı ... isimli şahsın, davacıya ait imzalı çekleri alarak kayıplara karışması nedeniyle görevlerinden alındığını, hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, ...'ın, davacının elinden rızası hilafına çıkan bu çeklerden ikisinin lehdar kısmına davalı iktisadi işletmenin, diğer ikisinin lehdar kısmına ise muhasebecisi olduğu davalı Tılsım Çeviri Danışmanlık Ltd. Şti.'nin isimlerini yazdığını, ancak müvekkili ile davalı iktisadi işletme ve diğer davalı şirket arasında bu çekler kapsamında herhangi bir ticari ilişki olmadığını, ...'ın lehdarı iktisadi işletme olan çekleri daha sonra kendi imzası ile ciro ederek davalı Tılsım Çeviri Danışmanlık Ltd. Şti.'ne devrettiğini, davalı Tılsım Çeviri Danışmanlık Şirketi'nin ise tüm bu çekleri ciro yoluyla davalı ... Faktoring A.Ş.'ye devrettiğini, davalı ...'nin ise çekleri faktoring şirketi adına bankaya ibraz eden konumunda olduğunu, davacının bu çekler nedeniyle davalılara karşı bir sorumluluğunun olmadığını birleşen dava yönünden asıl davaya konu edilen ve müvekkilinin lehdarı olduğu iki adet çek kapsamında davacı ile davalı Tılsım Çeviri Danışmanlık Ltd. Şti. arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını ileri sürerek dava konusu çekler nedeniyle davacının davalılara karşı borçlu olmadığının tespitine ve %40 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl ve birleşen davada davalı ... Faktoring A.Ş. vekili, Başer Faktoring A.Ş. ile davalı Tılsım Çeviri Danışmanlık Ltd. Şti. arasında akdedilen faktoring sözleşmesi gereğince dava konusu çeklerin teslim alındığını, davalı factoring şirketinin kambiyo senetlerini fatura ile tevsik etme mecburiyetini yerine getirdiğini, davalı ...'nin ise çekleri faktoring şirketi adına bankaya ibraz eden çalışanı olduğunu savunarak asıl ve birleşen davanın reddini istemiştir.

2.Asıl ve birleşen davada diğer davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 07.11.2018 tarih, 2016/1266 E. ve 2018/1199 K. sayılı kararı ile asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş, asıl ve birleşen davada davalılardan Başer Faktoring A.Ş. vekili ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 04.12.2019 tarih, 2019/2307 E. ve 2019/5413 K. sayılı kararıyla mahkemece davacıya, davaya temlik eden Başer Faktoring A.Ş. hakkında tazminat olarak mı yoksa temlik alan hakkında menfi tespit olarak mı devam etmek isteyip istemediği sorulmadan davaya devam edilmesinin yanlış olduğu, ayrıca hüküm kurulurken temlik alan hakkında değil temlik eden Başer Faktoring A.Ş. hakkında hüküm tesis edildiği ve temlik alanın isminin karar başlığında gösterilmediği, Başer Faktoring A.Ş.’nin tashih talebi üzerine temlik alanın ismi karar başlığına eklenmişse de bu yanlışlığın tashih ile giderilmesi mümkün olmadığı, doğru olmayan tashih kararının bir an için doğru olduğu kabul edilse bile temlik eden ve temlik alanın sorumlulukları farklı olduğundan haklarında aynı şekilde hüküm kurulmasının doğru bulunmadığı, usul hükümlerinin yanlış uygulanmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 13.01.2021 tarih, 2020/298 E. ve 2021/17 K. sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak davacı vekiline 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 125 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince davaya temlik eden Başer Faktoring A.Ş. hakkında tazminat davası olarak mı yoksa temlik alan hakkında menfi tespit davası olarak mı devam etmek istediği hususunda beyanda bulunmak için davacı vekiline süre verilmiş olup , davacı vekili tarafından davaya temlik alana karşı menfi tespit davası olarak devam etmek istediklerinin beyan edildiği, asıl dava davacısı ...'nin tüzüğünün cemiyet adına imza selahiyeti başlıklı 39 uncu maddesinin (A) bendinde “Cemiyet adına imza olunan çek ve senetlerde genel başkan veya genel başkan yardımcılarından birinin imzası ile genel muhasipin imzası birlikte bulunur” hükmüne yer verildiği, bu durumda dava konusu çeklerin davacıyı sorumluluk altına sokabilmesi için belirtilen tüzük hükmü uyarınca çift imza ile düzenlenmesi gerektiği, bu husus mutlak def'ilerden olup, herkese karşı ileri sürülebileceğinden, birleşen dava yönünden ise davaya konu çeklerin davacı ... ile ... İktisadi İşletmesinin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı şirketler ile davalı Tılsım Çeviri...Şti. arasında ticari ilişki tespit edilemediği, tanık olarak dinlenen davacı Cemiyet yetkilisi ...'nın beyanı ile ... hakkındaki ceza davasının davacı iddialarının doğruluğunu teyit ettiği, dolayısı ile davaya konu çeklerin bedelsizlik iddiası ispat edilmiş olup, bunun aksinin davalı yanca ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl dosya ve birleşen dosyanın kabulü ile, İstanbul 3. İcra Müdürlüğünün 2008/4114 E. sayılı takip dosyasına dayanak yapılan Vakıfbank Cağoğlu Şubesine ait 15.02.2008 keşide tarihli, 1145090 nolu, 9.825,00 TL bedelli, 29.02.2008 keşide tarihli, 1145092 nolu, 18.600,00 TL bedelli, 11.03.2008 keşide tarihli 1145095 nolu, 18.400,00 TL bedelli, 18.04.2008 keşide tarihli, 1375505 nolu, 10.640,00 TL bedelli çeklerden dolayı asıl ve birleşen dosya davacılarının, davalılara borçlu olmadıklarının tespitine, takibe konu çeklerin iptaline, birleşen dosya davacısının kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davalılar Dünya Varlık Yönetimi A.Ş. vekili ve ... tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asıl ve birleşen davada davalı ... Yönetimi A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin çekin yasal ve meşru hamili olup kötüniyetinin söz konusu olmadığını, temlik verenin de iyi niyetli olduğunu, davacı taraf faktoring sözleşmesine temlik hükümlerinin uygulandığını dolayısı ile davacının borçlu olmadığı iddiasının faktoring şirketine karşı ileri sürülebileceğini iddia etmiş ise de kambiyo senedinin ciro yolu ile faktöring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan defileri faktöring şirketine karşı ileri süremeyeceğinin düzenlendiğini, dava konusu çeklerin davacı tarafında keşide edilen ve davacı rızası ile verilen çekler olduğunu, davacı şirketin yetkilisi tarafından dolandırıldığını, bu yasa dışı eylemden müvekkilinin sorumlu tutulmasının hukuka, iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Asıl ve birleşen davada davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; davalılardan Başer Faktoring A.Ş. Nezdinde uzun yıllar çalıştığını, davalı şirketin yetkili hamili olduğu çekleri şirket adına ve vekaleten tahsili için muhatap bankalara ibraz ettiğini, dava konusu çeklerde son hamil veya ciranta sıfatının mevcut olmadığını, çek üzerindeki tahsil cirosunun mevzuatın ilgili hükümlerine uygun olup iyi niyetli olduğunu, mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda keşidecinin rızası hilafına elden çıktığı iddia edilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra İflas Kanunu' nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Mahkemece, yapılan yargılama sonunda, asıl ve birleşen dava yönünden infazda tereddüt oluşturacak şekilde birlikte hüküm kurulmuştur.

Oysa ki 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddelesinin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca, mahkeme kararında; hüküm sonucunun, taraflara yükletilen hak ve sorumlulukların şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde ayrı ayrı ve açıkça gösterilmesi gerekir. Ayrıca 6100 sayılı Kanun'un 166 ncı maddesi uyarınca, birleştirilen dava dosyaları birbirlerinden bağımsız ayrı bir dava olup birleştirilen her dava hakkında ayrı ayrı hüküm kurulması gerekir. Davaların birbirlerinin içerisinde erimesi, tek bir davaya dönüşmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Başka bir anlatımla, birleştirmeye konu davalar bağımsız olma niteliklerini korurlar. Belirtilen ilkeler gözardı edilerek asıl ve birleşen dava yönünden ayrı ayrı hüküm kurulmaması doğru olmamış, kararın resen bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebep ve şekline göre asıl ve birleşen davada davalılar Dünya Varlık Yönetimi A.Ş. vekili ve ...' nin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Mahkeme kararının BOZULMASINA,

2.Bozma sebebine göre asıl ve birleşen davada davalılar Dünya Varlık Yönetimi A.Ş. vekili ve ...' nin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde asıl ve birleşen davada davalı ...'ye iadesine,

Dünya Varlık Yönetim A.Ş. Harçtan muaf olduğundan ödediği temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcının isteği halinde temyiz eden Dünya Varlık Yönetim A.Ş.'ye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 06.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.