Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI: 2014/17 Esas, 2021/66 Karar

HÜKÜM/: Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan oğlu ...'in 22.02.2001 tarihinde ... ile birlikte ortak olarak ...plakalı minibüs aldıklarını, minibüs hat sırasının davacı adına kayıtlı olması nedeniyle 22.01.2001 tarihinde aracın davacı adına kaydedildiğini, aracın 1/2 hissesinin ...'e ait olması nedeniyle ve trafikte kaydı olmaması nedeniyle, ...'ün kendi el yazısı ile davacının isim, adres, telefon numarası yazılı 22.02.2001 keşide tarihli, davacı tarafından imzalanan vade ve meblağı açık bulunan senedin tanzim edilerek ...'e verildiğini, daha sonra aracın satılması sonucu bedelinin davacının önünde ... ve ... tarafından paylaşıldığını, davacının senedi istemesi üzerine ...'ün yanında olmadığını beyan ettiği, daha sonra davacı tarafından imzalanan senedin davacının oğlu olan ...'e verildiğini, ...'in de davacıya senedi yırttığını beyan ettiği, bunun üzerine davacının, ...'ten alacağını aldığına ilişkin yazılı belge aldığını, bu senedin davalılardan ...'in kayınbabası olan ... tarafından doldurulmak suretiyle Samandağ İcra Müdürlüğünün 2009/35 E. sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, güveni kötüye kullanan ve bedelsiz senet hakkında Samandağ C.Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını ileri sürerek Samandağ İcra Müdürlüğünün 2009/35 E. sayılı dosyasında takibe konu 22.02.2001 keşide tarihli 100.000,00 USD meblağlı bononun karşılıksız kaldığının ve davacının borçlu olmadığının tespitine, bononun iptaline, davalıların haksız ve kötü niyetli olduklarından davacı lehine %40'tan aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin icra takip dosyasında ve bonoda sıfatının bulunmadığını savunarak davanın husumetten reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; bonodaki imzanın inkâr edilmediğini, senedin değişik kalemlerle yazılmış olmasının kambiyo senedi niteliğini etkilemediğini, davacının iddiasını ancak yazılı delille ispat edebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 05.10.2010 tarih, 2009/38 E. ve 2010/705 K. sayılı kararı ile ...'in dava dışı ... ile birlikte minibüs aldıkları, ancak hat sırasının davacıda olması nedeniyle aracın davacı adına tescil edildiği, buna karşılık ...'e davacının bono verdiği, bononun keşide tarihi ile aracın davacı adına trafiğe kaydedildiği tarihin aynı olduğu, daha sonra aracın satıldığı ve bedelinin ... ile davacı arasında paylaştırıldığı, düzenlenen bononun iadesinin istenmesi üzerine ...'ün bonoyu davacının oğluna verdiği davacının oğlu davalı ...'in de bonoyu yırttığını ifade ettiği, bunun üzerine davacının dava dışı ...'ten bononun bedelinin ödendiği konusunda belge aldığı, bononun “ödeyecek” kısmındaki yazıların ... tarafından yazıldığının anlaşıldığı, bononun keşide tarihi olan 22.02.2011 tarihinde lehtar ...'in yurt dışında olduğunun pasaport kayıtları ile tespit edildiği, davalı ...'ın Necmettin'den aldığı bonoyu kayınbabası olan davalı ...'e verdiği, bu davalı tarafından kötüniyetle bononun icraya konulduğu gerekçeleriyle davacının davalı ...'e borçlu olmadığının tespitine, diğer davalının icra takibinde alacaklı sıfatı bulunmaması nedeniyle davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmiş, hükmü davalı ... vekili temyiz etmiştir.

B. Bozma Kararı

Kapatılan 19. Hukuk Dairesinin 09.04.2013 tarih, 2012/14802 E. ve 2013/6338K. sayılı kararı ile ''..Samandağ Sulh Ceza Mahkemesinin 2012/482 E sayılı dosyasında davalı ... hakkında davaya konu bonoya ilişkin olarak bedelsiz kalan senedi kullanmak suçundan dolayı açılan davada dosyanın derdest olduğu ve duruşma gününün 15.2.2013 tarihine bırakıldığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu durumda ceza mahkemesinin olası bir mahkumiyet kararının 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 74’üncü maddesi uyarınca hukuk hâkimini bağlayacağı gözetilerek, söz konusu ceza davasının sonucunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) 165'inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca bekletici mesele yapılması ve tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği..'' gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiş, davacı vekilince karar düzeltme isteminde bulunmuşlardır.

C. Karar Düzeltme Kararı

Kapatılan 19. Hukuk Dairesinin 04.12.2013 tarih, 2013/15655 E. ve 2013/19334 K. sayılı kararı ile Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici sebeplere göre, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440'ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirisine uymayan davacı vekilinin karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iddia ettiği borcun doğumu ile ilgili olarak düzenlendiği iddia edilen senede konu ...plaka sayılı aracın 13.02.2001 tarihinde ... adına tescil edildiği, takibe konu 22.02.2001 tanzim, 22.02.2008 vade tarihli borçlusu ..., alacaklısı ... 100.000,00 USD meblağlı bono olduğu, dava dışı tanık olarak dinlenen ...'ün iddia ettiği gibi senedin tanzim, borçlu, adres, telefon numaralarının kendi el yazısı ile doldurulup ...'e imza ettirilerek alındığına ilişkin beyanı üzerine Samandağ C.Başsavcılığının 2009/146 Soruşturma sayılı dosyası ile Adana Kriminal Polis Laboratuvarınca düzenlenen 20.03.2009 tarihli raporunda ödeyecek kısımda yazıların ...'ün eli ürünü olduğunun tespit edildiği, davacının senedin tanzimi ile ilgili iddiasının da bu şekilde ispat edildiği, davacının oğlu olan davalı ...'in 22.02.2001 tarihinde ... ile ortak araç aldıkları, minibüsün hat sırası davacı adına kayıtlı olduğu için ortak aracın aynı gün trafikte ...plaka ile davacı adına kaydedildiği, ...'ün aracın 1/2 payının haricen trafikte kaydı olmadığı için davacıdan senet talebinde bulunduğu, 22.02.2001 tarihinde ...'ün kendi el yazısı ile davacının ad, adres, telefon numarası ve keşide tarihi olan 22.02.2001 tarihini yazarak davacıya senet imzalattığı, dava konusu senedin keşide tarihinin, aracın trafiğe tescil tarihinin aynı olduğu,daha sonra davacı adına kayıtlı aracın ortaklar tarafından satıldığı, araç bedelinin paylaşıldığı, davacının da ...'ten açık olarak verdiği senedi geri istediği, ...'ün senedi davacının oğlu olan ...'e, davacıya iade etmek üzere verdiği, davacının senedi davalı ...'tan istediyse de davalının senedi yırtıp attığını beyan ettiği , bunun üzerine davacının dava dışı Necmettin'den yazılı beyan aldığı ve sakladığı, davalılardan ...'in diğer davalı ...'in kayınbabası olduğu, davacının borçlu olmadığı senedi davalı ...'in ...'e devrettiği, bu hususta Samandağ Sulh Ceza Mahkemesinin 2009/195 E. sayılı dava dosyası ile yapılan yargılamanın devam ettiği, yine Samandağ Cumhuriyet Başsavcılığının takibe konu senet üzerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen ekspertiz raporunda senetteki ödeyecek kısmındaki yazıların dava dışı ...'ün elinden çıktığı, ayrıca senedin keşide tarihi olan 22.02.2001 tarihinde davalı ...'in yurtdışında olduğunun anlaşıldığı, dinlenen tanık beyanları nazara alındığında davalı ...'ın senedi Necmettin'den aldığı bedelsiz kalan senedi güveni kötüye kullanarak diğer davalı kayınbabası olan ...'e verdiği, ...'in de bu senedi kötü niyetle icraya koyduğu, icra takibinden sonraki menfi tespit davasının, takip borçlusu tarafından, takip alacaklısına karşı açılabileceği, davalı ...'in ise icra dosyasında taraf sıfatının bulunmadığı, her ne kadar davalı ... açısından husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiş olsa da kesinleşmiş olan ceza mahkemeleri kararlarıyla da sabit olduğu üzere ...'in kusurunun vaki olduğu, hiç kimse kendi kusuruna dayanarak bir hak elde edemeyeceğinden haksız takip tazminatına, ... mirasçılarından ... haricinde olanlar açısından hükmedildiği gerekçesiyle davacının davalı ...'e karşı açmış olduğu menfi tespit davasının kabulü ile Samandağ İcra Müdürlüğünün 2009/35 E. sayılı dosyasındaki takip ve davaya konu edilen 22.02.2001 keşide tarihli, keşidecisi ..., lehdarı ... olan, 22.02.2008 vade tarihli, 100.000,00 USD bedelli bonodan dolayı davacı müteveffa ... mirasçılarının, davalı ...'e borçlu olmadığının tespiti ile bononun iptaline, asıl alacak olan 155.000,00 TL'nin % 20 oranı olan 31.000,00 TL haksız takip tazminatının davalı ...'den tahsili ile müteveffa ... mirasçılarından davalı ... haricindeki mirasçılara miras payları oranında verilmesine, davalı ...'e karşı açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemenin önceki kararın bozulmasına ilişkin Yargıtay ilamında açıklanan gerekçeye hiç bir yollama yapmaksızın bozulan kararın neredeyse noktasına virgülüne kadar dokunmadan aynı kararı vermiş olması, davalı tarafın savunma ve delillerine ilişkin hiç bir değerlendirme yapmamış olmasının usule açıkça aykırı olduğunu, icra takibinin, kambiyo senedine (bonoya) dayalı olarak yapıldığını bononun davalı (alacaklı) müvekkil ...’e davacı (borçlu) ... tarafından verildiğini, Kambiyo senetlerindeki “mücerretlik ilkesi” uyarınca senette yer alan hak ile bu hakkın doğmasına neden olan temel borç ilişkisi arasında bağlılığın olmadığını, alacaklı ...'in tamamen iyi niyetli olan üçüncü kişi durumunda olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların aksine davacı (borçlu) ile diğer davalı ... ve davada usule aykırı olarak tanık olarak dinlenen ... adlı kişi arasındaki ilişkiye tamamen yabancı olduğunu, taraflar arasında var olduğu ileri sürülen minibüs alışverişi ile uzaktan yakından hiçbir ilişkisinin bulunmadığını, söz konusu bonoyu icraya konulduğu haliyle aldığını, senede karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıran iddianın yine senetle ispatının zorunlu olduğunu, yasa ve yerleşik içtihatlar uyarınca ceza mahkemesi tarafından verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kesinleşmiş bir ceza hükmü olmadığından hukuk hakimini bağlamadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, teminat amacıyla verilen bonodan dolayı borçlu olunmadığının istemine ilişkin olup, senedin teminat senedi olup olmadığı ile karşılığının bulunup bulunmadığı hususları uyuşmazlık konusudur.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 165'inci maddesinin birinci fıkrası, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 732 nci maddesinin dördüncü fıkrası, 1086 sayılı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 74 üncü maddesi.

3.Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.