Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/1339 Esas, 2021/517 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2017/272 E., 2019/205 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin 2016/30261 sayılı “makro teknik glue” ibareli marka başvurusuna, müvekkiline ait "Macro" ve "Makro" esas unsurlu markalarına dayanarak yaptıkları itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından kısmen kabul edilerek başvuru kapsamından bir kısım hizmetlerin çıkarıldığını, bu karara karşı yaptıkları itirazın nihai olarak YİDK tarafından reddedildiğini, oysa müvekkiline ait esas unsuru “makro” ve “macro” ibareli olan markalar ile itiraza konu marka arasında görsel ve işitsel açıdan benzerlik olduğunu, itirazlarına mesnet “macro” ve “macrocenter” markalarının herkes tarafından bilinen markalar olduğunu, “macro teknik glue” ibareli markanın, müvekkili markalarının tanınmışlığından haksız olarak yararlanacağı gibi bu durumun haksız rekabet oluşturacağını, söz konusu markanın ortalama tüketiciler nezdinde müvekkil şirketin seri markalarından biri olarak algılanacağını, itiraza konu marka başvurusunun tescilinin talep edildiği 06, 07, 11, 17 ve 35 inci sınıf ile itirazlarına mesnet markaların tescil kapsamında bulunan sınıfların birbirleri ile ilişkilendirilebileceğini, bu nedenle markalar arasında görsel ve işitsel benzerliğe ek olarak sınıfsal benzerlik de olduğundan ortalama tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet vereceğini, davalının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek 2017 M 3853 sayılı YİDK kararının iptali ile dava konusu markanın tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... ve Marka Kurumu (TPMK) vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın, kurum nezdindeki itiraz aşamasında dayanmadığı 2014/93101, 2014/93106, 2015/18474, 2015/09794, 2016/22627 ve 2016/53278 sayılı markalarına işbu davada dayanamayacağını, belirtilen markalar dışında, davacının itirazına mesnet hiçbir markasının kapsamında, davaya konu mal ve hizmetlerin yer almadığını, dava konusu marka ile davacının itirazına mesnet markaların benzer olmadığını, dava konusu markada "Macro" ibaresinin bulunmadığını, müvekkilinin uzun yıllardır “Makro” ibaresini kullandığını, “Makro/Macro” ibareli birçok marka tescili bulunduğunu, mezkur markaların ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, “Makro” ibaresinin dava dışı Makro Market A.Ş. adına T/02170 özel no ile tanınmış marka statüsünde tescilli olduğunu, davacının tanınmış marka olduğuna ilişkin iddialarının yerinde olmadığını, müvekkilinin uyuşmazlık konusu mal ve hizmet bakımından önceki tarihli markaları nedeniyle müktesep hakkı bulunduğunu, davacının kötü niyet iddialarının yerinde olmadığını, müvekkilinin “makro” markasını 1998 yılından beri kullandığını, aynı renk ve yazı karakteri ile 2001 yılında tescil ettirdiğini, müvekkilinin mavi ve turuncu renkleri kurumsal yapısında bugüne kadar hep kullandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının itirazına mesnet "Macro" ibareli markaları ile dava konusu marka kapsamındaki bir kısım mal ve hizmetlerin ortak olarak yer aldığı, bir kısmının ise benzer bulunduğu, ancak davacının itirazına mesnet, büyük geniş anlamına gelen "Makro" ve bu ibarenin İngilizce karşılığı olan "Macro" ibareli markaları ile davalının "MAKRO TEKNİK GLUE" ibareli başvurusu arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sescil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, marka sahibi davacının daha baştan zayıf karakterli bir sözcük olan MACRO ibaresini markasına koyarken, sonradan üçüncü kişiler tarafından başka bazı sözcüklerle birlikte aynı kelimenin markaları içerisine konulabileceğini öngörebileceği, davacının markalarının da sadece MACRO sözcüğünden oluşmadığı, anılan zayıf ayırt edici sözcüğe başka bazı sözcükler, renk ve şekiller eklenerek oluşturulduğu, bu sayede de kendisinden önce tescilli makro ibareli marka tescillerinden olumsuz biçimde etkilenmeden tescil edilebildiği, davalının markasının da sadece MAKRO ibaresinden oluşmadığı, onunla birlikte bütünleşmiş diğer renk ve kelime unsurlarının bir araya getirilmesiyle oluşturulduğu, her iki tarafın anılan tanıtım işaretlerini marka ve ticaret unvanı olarak eş zamanlı kullanımları sırasında bir iltibas doğmadığı, böyle bir kanıtın bulunmadığı, davalının, önceki markalarının tescilinin kapsamındaki ürün ve hizmetleri yeniden tescil ettirdiği, davalı şirket, davacının markaları ile kapsamlarında yer alan ürün ve hizmetlere yanaştırma niyet ve arzusu ile hareket etmediği gibi, böyle bir sonucun da doğmadığının açık bulunduğu, davacıya ait “macrocenter” ibaresini içeren markaların “süpermarketler” sektöründe bilinir olduğu, dava konusu markanın başvuru kapsamında kalan mal/hizmetler bakımından davalının, davacı tarafın tanınmışlığından haksız yarar sağlaması gibi bir durumun söz konusu olmadığı, davacının kötü niyet iddialarının ispatlanamadığı, dava konusu markada, davacıya ait isim, fotoğraf, telif hakkı veya başka herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içeren bir unsur da bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin dava konusu markasına benzer nitelikte yaptığı marka başvuruları nedeniyle açılan davalarda mahkemelerce benzerlik olduğu kabul edilerek karar verildiğini, taraf markaları arasında 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas tehlikesi olduğunu, dava konusu markada müvekkilinin redde mesnet markasında yer alan mavi ve turuncu renkler kullanılarak görsel olarak benzerlik yaratılmaya çalışıldığını, dava konusu markada müvekkilinin itirazına mesnet markaların asli unsuru olan "Macro" ve Makro" aynen yer alması nedeniyle işitsel benzerlik bulunduğunu, uyuşmazlık konusu mal ve hizmetlerin itirazlarına mesnet marka kapsamlarında yer aldığını, dava konusu markanın müvekkili ile ilişkilendirileceğini, ortalama tüketicinin “Macro/Makro” ibareli markaları ile itiraz konusu “Macro teknik glue” ibareli markayı birbirinden ayırt edebilse bile, bunların müvekkili firmadan geldiğini ya da müvekkili firma ile “Macro teknik glue” ibareli markanın üreticisi arasında ekonomik, organik bağlantı bulunduğunu düşüneceğini, dava konusu markanın aynı zamanda müvekkiline ait ticaret unvanı, işletme adı ve alan adının esas unsuru olan "Macro" ibaresini içerdiğini, davalının önceki tescilli markaları nedeniyle müktesep hakkının bulunmadığını, dava konusu markanın tamamen müvekkiline ait markanın tanınmışlığından yararlanmak amacıyla oluşturulduğunu, Mahkeme kabulünün aksine müvekkilinin "Macro" ve "Makro" ibareli markalarının tanınmış olduğunu ve somut olayda 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki koşulların oluştuğunu, davalının kötü niyetli olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu "MAKRO TEKNİK GLUE" ibareli başvuru ile davacının itirazına mesnet "MACRO/MAKRO" asıl unsurlu marka işaretleri arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik bulunmadığı, zira "Macro" ve "Makro" ibareleri Türkçe'de büyük, geniş anlamlarına geldiğinden ayırt ediciliğinin oldukça düşük olduğu, her ne kadar tescilli olduğu sürece markanın korunması esas ise de bu ibareyi içeren markaların koruma kapsamlarının dar değerlendirilmesi gerektiği, anılan ibarenin ortak olarak yer aldığı markalarda yapılacak küçük değişikliklerin dahi iltibas tehlikesini ortadan kaldıracağının kabulü gerektiği, bu hususun Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/14005 E., 2015/59 K. sayılı ilamında da kabul edildiği, buna göre dava konusu başvuruda "MAKRO" ibaresinin yanında "TEKNİK GLUE" ibaresi ile renk ve şekil unsurlarına yer verildiği gözetildiğinde, dava konusu markanın davacının itirazına mesnet markalarından yeterince farklılaştığı, taraf marka işaretleri benzer olmadığından, davacının itirazına mesnet markalarının tanınmış olup olmadığının ve davalı şirketin dava konusu marka başvurusu üzerinde müktesep hakkı bulunup bulunmadığının tartışılmasının sonuca etkili olmadığı, dava konusu marka başvurusunun kötü niyetli olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası.

3. Değerlendirme

Dava, YİDK kararının iptali ve tescil edilmesi halinde markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İtiraza mesnet marka ve başvuru konusu markaların arasında ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerliğin olmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince davanın reddine ve Bölge Adliye Mahkemesince de davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, tescil için başvurusu yapılan marka, tescil edilmiş veya tescil için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer ise, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırılma ihtimali varsa ve bu karıştırılma ihtimali tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış bir marka ile ilişkili olduğu ihtimalini de kapsıyorsa itiraz üzerine markanın tescil edilmeyeceği belirtilmiştir.

Somut olayda, davacının "MAKRO" ibareli markaları ile başvuru konusu olan davalının "MAKRO TEKNİK GLUE" ibareli markasının arasında iltibas tehlikesinin değerlendirmesinde markaların baskın unsurları da gözetilmek suretiyle üzerinde kullanılacağı ürünlerin ortalama tüketiciler nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak karışıklığa yol açıp açmayacağının dikkate alınması gerekmektedir. Bu hususlar nazara alınarak yapılan değerlendirmede davacı markalarının asıl unsurunu “MAKRO” VE “MACRO” ibareleri oluşturmakta olup, başvuru konusu işaret ise "MAKRO TEKNİK GLUE" ibaresidir. Bu durumda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.12.2022 tarih, 2021/11 929 E., 2022/1749 K. sayılı kararında ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27.01.2021 tarih, 2020/1119 E., 2021/520 K. sayılı kararında da zikrolunduğu üzere, itiraza mesnet davacı markaları ile davalı başvuru markası arasında görsel, işitsel ve anlamsal olarak benzerlik bulunduğu, dolayısıyla aynı mal ve/veya hizmetlerde kullanılması halinde o mal ve hizmetlerin aynı teşebbüsten ya da bağlı teşebbüsten geldiği yönünde iltibasa sebep olabileceği kabul edilmelidir. Şu halde, itiraza mesnet marka ve başvuru konusu markanın arasında ortalama tüketici nezdinde karıştırılmaya yol açacak şekilde benzerlik bulunduğu göz önüne alınarak hüküm kurulması gerekirken, yanılgılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin bozma kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.