Karar Detayı

MAHKEMESİ: Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/270 Esas 2022/52 Karar

HÜKÜM: Davanın kısmen kabulü

Taraflar arasındaki TPMK Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin TPMK tarafından tanınmış marka olduğu kabul edilen "TAÇ" markasının sahibi olduğunu, davalı gerçek şahısların bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki “TACİM+şekil” ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TPMK’ne başvuruda bulunduğunu, davalı marka başvurusuna itiraz ettiklerini ancak itirazlarının reddedildiğini, oysa markalar arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğunu, başvurunun emtia listesindeki mallar farklı dahi olsa, davacıya ait tanınmış markanın 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca korunması gerektiğini bu nedenle davaya konu kararın hukuka aykırı olduğunu belirterek, YİDK kararının iptaline ve davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; davalı başvuru ile davacı markaları arasında işaret ve kapsamlarındaki mal/hizmetler bakımından benzerlik bulunmadığını, karıştırılma ihtimalinden de söz edilemeyeceğini, tanınmışlık nedeniyle farklı mallar bakımından marka başvurusunun reddedilebilmesi için 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında aranan koşulların somut olayda gerçekleşmediğini, "TAÇ" markasının perde ve benzeri ürünlerde bilinen bir marka olsa da davalı başvurunun emtia listesindeki malların tamamen farklı bir tüketici kitlesine hitap ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin markasının sadece "Taç" ibaresi olmadığını, logo, renklendirme ve yazı şekli ile de ön plana çıktığını, davacı markaları ile iltibasa neden olacak derecede benzer olmadığını, davalı markasının davacının iddia ettiği gibi "benim tacım" anlamına gelmediğini, "Tacim" sözcüğünün davalının vefat etmiş oğlunun ismi olduğunu, ayrıca "noktalama, noktalatma" anlamına geldiğini, karıştırılma ihtimali olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 16.07.2020 tarih ve 2020/57 E. 2021/5296 K. sayılı kararıyla; davacının "Taç" markası ile davalı şahsın "Tacim" markasının arasında sessel ve anlamsal bir benzerlik bulunmasa da davalının markasının marka tescil belgesinde tanzim, şekil ve konum itibariyle "Tac m" şeklinde görüldüğü ve "Tac" ibaresinin ayırt edici unsur olduğu ve bu nedenle davalı marka başvurusunun davacının tanınmış seri markalarına 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iltibas oluşturduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, TPMK YİDK’nın 2014 M 5174 sayılı kararının iptaline, 2012/51838 sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 22.06.2021 tarih 2020/6515 E. 2018/ 2527 K. sayılı kararıyla, mahkemece daha önce davanın reddine dair kararı, Dairemizin 09.04.2018 tarih 2016/9726 E. ve 2018/2527 K. sayılı ilamıyla; davacı ve davalı markalarına konu işaretler arasında benzerlik bulunduğu ve davacı markasının tanınmış marka niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle bozulduğu, Mahkemece bozma ilamına uyularak hüküm kurulmuşsa da, bozma ilamına yanlış anlam verildiğinin görüldüğü, her ne kadar aynı sınıf mallar yönünden olup uygulanacak mülga 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 42 nci maddeleri uyarınca YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü kararı isabetliyse de, tanınmış marka koruması yönünden, KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasının uygulanabilmesi için, ".... tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarına zarar verebileceği veya tescil için başvurusu yapılmış markanın ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği.." risklerinden en az birinin doğmuş olması gerektiği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda, somut olayda, anılan KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası koşulların oluşmadığının değerlendirildiği, her ne kadar bilirkişinin oy ve görüşü mahkemeyi bağlayıcı değilse de, mahkemenin başvuru kapsamındaki her bir mal ve hizmetler yönünden söz konusu risklerin ne şekilde oluşacağını değerlendirmeksizin, tüm başvuru kapsamındaki mal ve hizmetler yönünden davanın kabulü kararının isabetsiz olduğu, bu durumda Mahkemece, KHK'nın 8/4 maddesi uyarınca yukarıdaki ilkeler doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle hüküm davalılar yararına bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararıyla; somut olayda davacı tarafından “taç” markasının tanınmışlığını ispata yönelik delillerden TPMK tanınmış marka kararı, gazete ve dergilerde çıkan haberlere ilişkin dokümanlar, 2004, 2005, 2007, 2008, 2011, 2012 yıllarındaki çeşitli basın yansımaları, reklam harcamalarını gösterir faturalar, davacıya ait faaliyet raporu, 2003 ve 2004 yıllarındaki medya değerlendirme raporları, ihracat yapılan ülkelerin listesi, TSE belgeleri, Taç markalı ürünlerin yurt içi ve dışı satış mağazalarının İistesi birlikte değerlendirildiğinde, “TAÇ” markasının “ev tekstili” sektöründe tanınmış marka olduğunun tespit edildiği, markanın itibarından haksız yararlanmadan bahsedilebilmesi için, her şeyden önce imaj transferinin gerçekleşmesi gerektiği, imaj transferi, tanınmış markanın özdeş veya benzerinin, farklı mal ve hizmetlerde kullanılması suretiyle, tüketicinin markanın imajı ile ilgili olumlu düşüncelerinin, ikinci markanın kullanılacağı ürünlere aktarılması ve bu suretle satışların arttırılması stratejisi olduğu, farklı kategorilerdeki ürünler ile ilgili izlenimlerin karşılıklı transfer edilmesi ve güçlendirilmesi olduğu, tanınmış markanın tüketici zihninde oluşan olumlu çağrışımlar, bu markanın özdeşi veya benzerinin kullanılması suretiyle sonradan oluşturulmuş markanın ilgili olduğu ürünlere aktarılabilir olması gerektiği, bu şekilde tanınmış markanın itibarının istismarından söz edilebileceğini, ancak bu tür durumlarda tanınmış markaya ait imaj, istismar eden tarafından ekonomik açıdan kendi lehine haksız yere değerlendirileceğini ve ekonomik menfaatin sağlanmış olacağını, dava konusu olayda imaj transferi şartının gerçekleşmesi, ev tekstili sektöründe tanınmış bir marka olan TAÇ markası emtiaları kapsamında değerlendirildiğinde; 08. emtia grubunun bir kısmı olan' Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri” 11. emtia grubunun bir kısmı olan “Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar” 21. emtia grubunun bir kısmı olan "bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap kacak” 35.08'in bir kısmı olan "Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri; bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap kacak' ile “Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar'için imaj transferi mümkün görüldüğü kanaatine varıldığı, zira tekstil alanında tanınmış olan davacı Taç markasının aynı zamanda mutfak gereçleri de sattığını, bu yüzden markalar arasındaki benzerlik düzeyi ve davacı markasının tanınmışlığı bu şekilde bir imaj transferine oldukça uygun olduğunun düşünüldüğü, açıklanan emtia ve hizmetler dışında kalan 08, 09, 11, 16, 19, 21, 35, 36, 37 ve 39. sınıflarda yer alan diğer emtia ve hizmetler için bir imaj transferinin söz konusu olamayacağı kanaatine varıldığı, söz konu emtia ve hizmetlerin hem dağıtım kanalları hem de tüketici grubu ve satın alma davranışları birbirinden farklı olduğundan ve davacı tarafça bu emtia ve hizmetlerde de imaj transferinin nasıl mümkün olduğuna dair somut bir delil sunulmadığı da dikkate alındığında bu emtia ve hizmetler açısından imaj transferinin söz konusu olamayacağı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, TPMK YİDK’in 2014 M 5174 sayılı kararının 08. emtia grubunun bir kısmı olan ‘’Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri’’ 9. sınıf "Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar." 11. sınıf “Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar” 16. sınıf “Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar.” 21. sınıf ‘’bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap kacak’’ 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar. . Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. Bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap kacak. malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." 37. sınıf “Mobilyalara ilişkin döşeme, tamir, restorasyon hizmetleri.” Emtialar ile sınırlı olarak kısmen iptaline, 2012/51838 sayılı markanın 08. Emtia grubunun bir kısmı olan ‘’Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri’’9. sınıf "Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar." 11. sınıf “Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar” 16. sınıf “Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler ( kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar.” 21. sınıf ‘’bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap kacak’’ 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar. Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler ( kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. Bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap kacak. malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." 37. sınıf “Mobilyalara ilişkin döşeme, tamir, restorasyon hizmetleri.” emtialar ile sınırlı olarak kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kısmı kabul kararının onanmasına karar verilmesini, kısmi redde konu emtialar bakımından da davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen markanın ayırt edici karakterinin ya da itibarının istismar edilmesi için mal ve hizmetlerin teknik anlamda birbirine yakın olmasının gerekmediğini, markanın imajına uygun nitelikte olmasının yeterli görüldüğünü, bilirkişilerin her ne kadar tanınmışlığın farklı sektörler için herhangi bir etki yaratmayacağı görüşünün Mahkeme tarafından kabul edilmiş ise de, yukarıda da belirttiğimiz gibi, dava konusu marka ile davacı markalarının birebir aynı ve çok benzer sınıflarda tescilli olduğunu, bilirkişi raporuna ciddi itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini ileri sürerek mahkemece verilen kısmi red kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle; 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının b bendi hükmünün uygulanması noktasında benzer malların tespitinde hataya düşüldüğünü, benzer mal ve hizmetlerin kapsamı genişletildiğini, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrası açısından tanınmış markaya dayalı iptal koşulları oluşmadığını ileri sürerek ve re'sen tespit edilecek sebeplerle kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece dava konusu markalar arasında benzerlik değerlendirmesine hiçbir şekilde yer verilmeden yalnızca taraflara ait markaların mal ve hizmet benzerliği konusunda değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu, Mahkemenin imaj transferi değerlendirmesinin kabulünün mümkün olmadığını, uyuşmazlık konusu markaların benzer olmaması ve markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmamasının yanı sıra; ortalama tüketici sınıfının markalar arasında bağlantı kurmayacağı, dolayısıyla davacı yan markasının imajının herhangi bir şekilde müvekkilinin markasının varlığından etkilenmeyeceğinin gayet açık olduğunu, öncelikle davaya konu markaların isimlerine anlam bakımından bakıldığında markalar arası iltibasa yol açabilecek nitelikte bir benzerliğin bulunmadığı görülebileceğini, "TACİM" her şeyden önce müvekkilinin vefat etmiş oğlunun ismi olduğunu ve bu sebeple marka olarak oğlunun adını yaşatmak istediğini, kelime anlamının ise "Noktalama, Noktalatma" olduğu, davaya konu markalar arasında bir iltibas, ilişkilendirilme, karıştırılabilme ihtimalinin mevcut olmadığı ve neticeten tüm emtia ve hizmetler bakımından imaj transferinin söz konusu olmayacağını, dosyadaki bilirkişi kök raporunda da belirtildiği üzere, markanın itibarından haksız yararlanmadan söz edilebilmesi için her şeyden önce imaj transferinin gerçekleşmesi gerektiği, imaj transferi için ise ortada tanınmış markanın özdeş veya benzerinin bulunması gerektiğini, bu yönüyle huzurdaki dosyaya bakıldığında; benzerlik, iltibas, ilişkilendirilme, karıştırılabilme ihtimalleri taşımayan markaların sadece aynı sınıfta tescil edilmiş emtia ve hizmetlerinin bulunmasından ötürü, imaj transferinin gerçekleştiği sonucuna ulaşılamayacağını, ayrıca davacının üçüncü bir şahsa karşı huzurdaki dava ile benzer konuda açtığı davanın yargılaması sonucunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 05.12.2019 tarih ve 2019/584 E., 2019/7882 K. sayılı kararında "...davacının markalarının "TAÇ" ibareli olduğu, asıl ve ayırt edici unsurunun da "TAÇ" sözcüğünden oluştuğu, davalının başvurusuna konu işaretin de "SOFRALARINIZI TAÇLANDIRIYORUZ" ibare ve biçimli olduğu, davalının başvurusunun 8 ve 21. sınıf ürünleri için tescilinin, davacıya ait tekstil ürünleri sektöründe belli bir tanınmışlık yahut bilinirlik elde etmiş markanın itibarından haksız biçimde yararlanma sağlayabileceğinin düşünülmesinin olanaksız olduğu..." şeklinde hüküm tesis edildiğini, işbu kararın bu dosya açısından emsal görülmesini talep ettiklerini, Mahkemece tarafların yapmış olduğu yargılama giderlerinin hesaplanması hususunda hataya düşüldüğünü ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararının itali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 08.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.