Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/1747 Esas, 2021/1031 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/178 E., 2019/292 K.

Taraflar arasındaki TPMK Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı TPMK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı TPMK vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı TPMK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından 14. sınıfta yer alan emtia için 2016/72656 numaralı "SWISROS QUARTZ" ibareli marka başvurusunda yer alan “SWIS” ibaresinin, ürünlerin niteliği, kalitesi, üretim yeri ve coğrafi kaynağı bakımından halkı yanıltabilecek nitelikte olduğunu, müvekkili tarafından bu nedenle başvurunun reddi amacıyla davalı Kurum nezdinde yapılan itirazlarının YİDK'in 13.02.2018 tarih ve 2017 M 11136 sayılı kararıyla dava konusu ibaresinin İsviçre menşeli olmayan saatler için yanıltıcı olacağı gerekçesiyle “İsviçre menşeli olmayan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)” ürünleri yönünden kısmen kabul edildiğini, oysa Kurumun itiraz üzerine emtia listesini yeniden düzenleme gibi bir yetkisinin olmadığını, başvuru konusu markada “İsviçre menşeli/İsviçre menşeli olmayan" ayrımının yapılmadığını, İsviçre menşeli ürünlerde kullanılacak olsa dahi, coğrafi menşe gösteren böyle bir ibarenin marka olarak tescilinin mümkün olmaması gerektiğini, zaten İsviçre menşeli saat üreticilerinin hemen hepsinin “swiss” ibaresinin marka olarak tescil ettirmeksizin kullandığını, bu nedenle başvuru konusu markanın 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca halkı yanıltıcı nitelikte olduğunu, ayrıca Swiss, Switzerland ve benzeri ibarelerin kullanımının İsviçre Federal Konseyi tarafından özel şartlara bağlandığını, davalı başvuru sahibinin kötüniyetli olduğunu, davalının başvurusunda geçen “QUARTZ” ibaresinin de sektörde “bateri ile çalışan saatleri” ifade ettiğini, dolayısıyla ayırt edici niteliği olmadığını ileri sürerek YİDK kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava konusu başvurunun, başvuru kapsamından çıkarılan mallar yönünden ayırt edici olmadığını ve tanımlayıcı nitelik taşıdığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu ibarenin, başvuru kapsamında bırakılan “İsviçre menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler, metronomlar ve parçaları, saat kordonları dahil)” açısından da halkı yanıltacak nitelikte olduğundan 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında mutlak red engeline tabi tutulması gerektiği, diğer yönden TPMK'nın marka başvurusunun kapsadığı ürünlerin cins ve niteliğinde değişikliğe giderek ürün listesine müdahale etmek suretiyle tesis ettiği "İsviçre menşeli saatler" ile "İsviçre menşeli olmayan saatler" ayrımı yapması görevini aşar nitelikte olduğu, davacının gerek dava konusu edilen marka başvurusunun işlem dosyasına, gerekse dava dosyasına sunduğu delil ve belgelerden anlaşıldığı üzere; “SWISS” ibaresinin İsviçre menşeli tanınmış saat üreticilerinin hemen hemen hepsinin marka olarak tescil ettirmeksizin ürün üzerinde kendi markaları yanında menşe işareti olarak kullandığı bir ibare olduğu ve bu ibarenin ürünlerde kullanımı için davacı kuruluş tarafından getirilmiş bir takım kriterler bulunduğu, bu kriterleri karşılayarak üretim yapan saat üreticilerinin yıllarca ortaya koyduğu uluslararası bir kalite ve güveninin söz konusu olduğu, “SWISS” ibaresinin bu yönü itibariyle, saatlerle ilgili olarak tüketicilerin alım tercihini doğrudan etkilediği, marka olarak tescil edilmeden marka hukukuna özgü kullanım ile piyasada bilinen hale gelmiş, hukuken korunması gereken ekonomik bir değer kazandırılmış olduğu belgelerle ispatlanmış olan bu ibareyle çok yakın benzer “SWIS” ibaresinin marka olarak tescil edilmesinin engellenmesinin istenmesinin, 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki düzenleme ile örtüştüğü, davalı başvuru sahibinin kullanımı özel şartlara bağlı “SWISS” ibaresine benzer “SWIS” ibaresini saatler üzerinde marka olarak kullanmasının, yıllarca İsviçreli saat üreticileri tarafından oluşturulmuş uluslararası kalite ve tüketici güveninden haksız olarak faydalanılmasının önünü açacağı, davacının “SWISS” ibaresi üzerinde korunmaya değer bir sınai mülkiyet hakkının bulunduğu, davalı başvuru sahibinin İsviçre’de kayıtlı olarak faaliyet gösteren veya bu ülkede üretim yapan bir firma olmadığı, dolayısıyla “SWIS” ibaresini markasında kullanmasının, davacının 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmüne göre himaye edilmesi gereken bu sınai hakkın ihlali olduğu, davacının tanınmışlık ve kötü niyet iddialarının yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile dava konusu 2017 M 11136 sayılı YİDK kararının 14. sınıftaki "İsviçre menşeli saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler, metronomlar ve parçaları, saat kordonları dahil)" emtiaları yönünden iptali ile dava konusu markanın anılan emtia yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı TPMK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; YİDK tarafından yapılan değerlendirmenin yerinde olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacının dava konusu edilen marka başvurusuna itirazı sonrasında YİDK tarafından davalının 14.02 sınıftaki "Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)" emtiası yönünden başvurusu bölünerek "İsviçre menşeili olmayan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)."nın başvuru kapsamından çıkarıldığı, oysa marka başvurularının, TPMK tarafından, Uluslararası Nice Protokolü’ne göre hazırlanan ve açıklanan mal ve hizmet sınıfları yönünden tescil edilebilip, hükümsüz kılınabileceği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/3941 E. 2019/5827 K. 25.09.2019 Tarih), bu itibarla Mahkemece 14. sınıf "İsviçre menşeli olan saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil)." emtiası yönünden kabul kararı vermesinin yerinde olduğu, diğer taraftan davalı şahsın başvurusuna konu ibarenin söz konusu emtia açısından 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca, mal ve hizmetin niteliği, kalitesi veya üretim yeri, coğrafi kaynağı gibi konularda halkı yanıltacak nitelikte bulunduğu gerekçesiyle davalı TPMK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TPMK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle; itiraz üzerine Kurul tarafından yapılan değerlendirmenin yerinde olduğunu, İsviçre menşeili ürünler hakkında "swisros" ibaresinin kullanımının halkı yanıltacak nitelikte olduğu yönünde değerlendirmenin KHK hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, davacının itiraz aşamasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkralarına dayanmadığını, itiraz aşamasında ileri sürülmeyen gerekçeyle davanın kısmen kabulüne ve istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek bu nedenlerle ve resen dikkate alınacak sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava YİDK kararının iptali ve hükümsüzlük istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, 8 inci maddesinin üçüncü ve beşinci fıkraları

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı TPMK vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.