Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/1874 Esas, 2021/1283 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2018/1270 E., 2019/644 K.

Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 18.04.2023 günü hazır bulunan davacı vekilleri Av. ..... ve Av.....ile davalı vekili Av. ....dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı YMM Grup Otomotiv Nakliyat İnşaat Hafriyat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti. (YMM Grup) ile davalı arasında 15 adet aracın satışı için imzalanan sözleşmenin ifası amacıyla YMM Grup tarafından davalıdan kredi kullanıldığını, kredi verenin bu araçların YMM Grup tarafından müvekkiline devri için YMM Grup’un davalıya olan geçmiş tüm borçlarının müvekkilince ifasının istendiğini, 27.08.2018 tarihinde YMM Grup ile davacı arasında zikrolunan krediye bağlı alınan araçların tüm borcuyla beraber devri için muvafakat talebinin kabul edilip müvekkilinden ödeme talep edildiğini, ödeme talep ve bilgilendirme tablosundaki talimata uygun şekilde müvekkilinin 370.479,37 TL ve 13.665,00 euroyu ödediğini, toplam 8.497.981,33 TL tutarındaki 34 adet senedin de davacının yetkililerince imzalanıp davalıya teslim edildiğini, sözleşmenin devri müessesinin işletildiğini, bundan sonra davalının devir işleminden vazgeçip 19.09.2018 tarihli teslim tesellüm tutanağı ile sözleşme, senet vb. evrak asıllarını müvekkiline teslim ettiğini, davacının 29.08.2018 tarihli ödemeyi sözleşmenin devrinden sonra devraldığı bu kredi sözleşmesinin ifası için yaptığını, e maillerde geçen “devrin iptal olunduğu” ve “taraflar arasında sözleşme kurulmamıştır” gibi beyanların ikale sözleşmesi ile sözleşmenin sona erdirilmesi anlamına geldiğini, teslim tesellüm tutanağında “taraflar arasında herhangi bir akit kurulmamıştır” denmekle sözleşmenin ortadan kaldırılması iradesinin serdedildiğini, bu bağlamda davacının yaptığı ödemelerin sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği iadesinin gerektiğini, bir an için davacının YMM Grup’un sözleşmesi için ifada bulunduğu düşünülürse borç olmayan şeyin tediyesi hükümlerinin uygulanacağını, kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat edenin bu ödemesini geri isteyebileceğini, bu ihtimalde müvekkilinin ödemelerinin hataen gerçekleştirildiğini, davacının ticari bir karşılığı olmaksızın üçüncü kişi adına kendiliğinden ödeme yapmasının beklenemeyeceğini, davanın 15 adet aracın davacıya devrine muvafakat vereceği hususunda güven sağladığını, böylece üçüncü kişinin borcunu müvekkiline ödettiğini ileri sürerek 451.103,00 TL’nin 01.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava dışı YMM Grup’un müvekkilinden ayrı bir tüzel kişiliği bulunan Mercedes Benz Türk A.Ş.’nin bayisi satıcı Has Otomotiv Tic. A.Ş.’den satın aldığı 21 adet aracın satış bedelinin bir kısmını müvekkilinden kredi kullanarak temin ettiğini, dava dilekçesinde ileri sürülen beyanlar çerçevesinde krediye konu araçların ve kredinin tüm borcunun davacıya devri hususunda anlaşmaya varıldığının ve satıcı bayi ile iletişime geçildiğinin anlaşıldığını, satıcının kredi ve araçların devri için müvekkiline bildirimde bulunması üzerine davalının da gecikmiş borçların ödenmesi halinde talebin değerlendirilebileceğini, ancak kabul edilebilirliğin yüksek olduğunu satıcıya bildirdiğini, görüldüğü üzere gecikmiş borç bulunmamasının ön şart olarak belirlendiğini, akabinde tamamen müvekkilinin bilgisi haricinde davacı ile YMM Grup’un anlaşması ile müvekkilinin kredi borçlusu YMM Grup’tan olan alacağının davacı tarafından ödendiğini, kredi sözleşmesinin rehinlerle birlikte davacıya devrine dair talebin müvekkilince uygun bulunduğunu, ancak devri çalışması sırasında araçların kaydında haciz bulunduğundan işlemlerin yapılamadığı, devrin mümkün olmadığı iletilip devir talebinin kapatıldığını, davacının YMM Grup ile ticari ilişkisi sebebiyle YMM Grup’un vadesi geçmiş borçlarını ödediğini, araçların kaydındaki haciz sebebiyle tescilin tamamlanamadığını, bu durumda davacının husumeti YMM Grup’a yönlendirmesi gerektiğini, müvekkiline bir kusur atfedilemeyeceğini, devrin kabul edildiğine dair müvekkilinin doğrudan bir yazısının bulunmayıp davacının satıcı bayinin ödeme talepli yazısı üzerine ödemelerin yapıldığını, müvekkilinin değil YMM Grup’un sebepsiz zenginleştiğini, davacının ödemesinin üçüncü kişinin lehine ifa niteliği taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı YMM Grup ile davacı imzalı 27.08.2018 tarihli krediye bağlı alınan araçların tüm borcuyla beraber davacıya devrine muvafakat talebiyle davalıya gönderilen protokole onay verildiği, ödeme bilgilerinin gönderilmesi üzerine davacının dava konusu miktarın da içerisinde bulunduğu ödemeleri ifa ettiği, araçlar üzerindeki haciz nedeniyle devir işleminin sona erdirildiği, senetlerin iade edildiği, hukuki sebebin ortadan kalktığı, davacının ödemelerini iade alabileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, 451.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 01.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacının ödeme yapmasına değil, kredi sözleşmesinin devri karşılığı yapıldığı iddiasına karşı çıktığını, ödeminin YMM Grup’un borçlarının ifasını amaçladığını, havalenin bir borç ödeme amacı taşıdığına dair karinenin aksinin ileri süren tarafından ispatının gerektiğini, davacının YMM Grup’un müvekkiline olan diğer borçlarını da ödediğini, davacının 15 adet aracı kendi adına ayrı bir kredi sözleşmesi ile satın almaya çalıştığını, davacının araçlar üzerindeki haciz sebebiyle mülkiyetlerini devralamadığını, davanın YMM Grup’a yöneltilmesi gerektiğini, gerekçeli kararın sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandırılamayacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının, dava dışı YMM Grup ile davalı şirket arasında yapılan krediye konu araçların ve kredinin tüm borcuyla beraber davacıya devrine YMM'nin gecikmiş borçlarının ödenmesi koşuluyla muvafakat verdiği, 7 adet kredi sözleşmesinin numaralarının ve ödenecek borç miktarlarının bildirildiği, davacının devre konu kredi sözleşmesinin bildirilen borcu ile birlikte devre konu olmayan dava dışı YMM Grup'un kullandığı 6 adet kredinin daha borcunun ödendiği, yapılan ödemeler nedeniyle davalı şirketin araçların davacıya devri için gerekli işlemlerin başlatıldığı, kredi borçlusu YMM Grup'un konkordato mühleti alması ve araçlar üzerinde haciz bulunması nedeniyle araç devirlerinin gerçekleştirilemediği, bu nedenle devir işlemlerinin son bulduğu, 15 adet araç üzerinde kredi sözleşmesi ile finansman sağlayan davalının bu sözleşmenin teminatı mahiyetinde rehin hakkının bulunduğu, araçlar YMM Grup adına kayıtlı olduğundan mülkiyet nakli borcunun adı geçen şirkete ait olduğu, hukuki imkansızlık nedeniyle araç devirlerinin gerçekleştirilemediği, davalı şirketin devrin gerçekleşmesi hususunda üzerine düşen yükümlülüklere ve/veya protokole aykırı davrandığının iddia ve ispat edilmediği, YMM Grup'un, gerek bu kredi sözleşmesinden kaynaklanan gerekse davalı şirketten kullandığı sair 6 adet kredinin gecikmiş borçlarının davacı tarafça rızaen ödendiği, hatta davalının e mail ile 15751218 no'lu sözleşme için 385,00 euro ödenmesi bildirilmesine rağmen, davacının 13.665,00 euro ödeyerek kredi borcunu kapattığı, buna istinaden davalının 15751218 no'lu sözleşmeden kaynaklanan borcun erken kapatılması nedeniyle bu sözleşmeye bağlı araçlar üzerindeki rehinleri kaldırdığı, söz konusu kredilerin borçlusu YMM Grup'un davacı ödemesi ile ödenen miktarda davalıya olan borcundan kurtulduğu, davalının fazladan tahsilat yaptığı da iddia ve ispat edilmediğinden söz konusu işlemlerden sebepsiz zenginleşenin dava dışı YMM Grup olduğu, zaten alacaklı olan davalının sebepsiz zenginleştiğinin kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının tüm devir işlemlerini araç satıcısı Has Otomotiv A.Ş.’yi aracı kullanarak yapmayı tercih ettiğini, dava dışı YMM Grup ile davalı arasında 15 adet aracın satışı için sözleşme imzalandığını, YMM Grup’un davalıdan kredi kullandığını, bu araçların YMM Grup tarafından müvekkiline devri için YMM Grup’un davalıya olan geçmiş tüm borçlarının müvekkilince ifasının istendiğini, 27.08.2018 tarihinde YMM Grup ile davacı arasında zikrolunan krediye bağlı alınan araçların tüm borcuyla beraber devri için muvafakat talebinin kabul edilip müvekkilinden ödeme talep edildiğini, ödemenin davalı temsilcisi gibi hareket eden ve tanık olarak dinlenmesi gereken Has Otomotiv A.Ş. yetkilisince talep edildiğini, ödeme talep ve bilgilendirme tablosundaki talimata uygun şekilde müvekkilinin ödeme yaptığını, davalının ödemeyi kabul ettiğini, hangi saikle ödendiğini de bildiğini, müvekkilinin karşılıksız YMM Grup borcunu ödediğinin düşünülemeyeceğini, davalının diğer sözleşmelerden doğan borçların da ödenmesini şart koştuğunu, davalının bankasının sistemi üzerinden yapılan ödemelerde açıklamaya izin verilmediğini, yapılan ödemenin bedelsiz kaldığını, davalının alacağının müvekkilinden olmadığını, müvekkilinin YMM Grup yararına bir ödeme yapmadığını, ödeme yaparken 15 adet aracı satın almayı amaçladığını, ödeme tarihinde YMM Grup hakkında konkordato kararı bulunmadığını, parayı tahsil eden davalının devri sonuçlandırmak için üzerine düşenleri yapmadığını, devir işlemlerini sonlandırdığını, davalının sebepsiz zenginleştiğini, sözleşmenin devri şartlarının gerçekleştiğini, 19.09.2018 tarihli ikale anlaşması ile sözleşmenin geçmişe etkili olarak sona erdirildiğini, yerine getirilmiş edimlerin iadesinin gerektiğini, hukuki sebebin ortadan kalktığını, müvekkilinin yaptığı ödemelerin ödeme tarihinde bir nevi mevcut olan kendi borcu için ödeme niteliğinde olup daha sonra sözleşmenin ikale yoluyla ortadan kaldırılması ile davalı için sebepsiz zenginleşme teşkil ettiğini, bir an için aksi düşünülürse borç olmayan şeyin hataen ödenmesi sebebiyle iadesinin gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.