Karar Detayı

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/827 Esas, 2021/1631 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2014/871 E., 2018/864 K.

Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı ... İnş. Nak. ve Bak. Tic. San. Ltd. Şti. ve ... yönünden usulden reddine, davalı ... Nak. Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. yönünden davanın reddine davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalılardan ... İnş. Nak. ve Bak. Tic. San. Ltd. Şti. lehine çek keşide ettiğini, çekin ödenerek geri alındığını, ayrıca çekin ödendiğine dair ibra da alındığını, çek iptal edilmeden çalındığını, bu konuda suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı çek hamili olan davalı ... Nak. Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. çekin çalıntı olduğunun bildirilmesine karşın kötü niyetli olarak icra takibi başlatıldığını, ayrıca ciro silsilesinin bozuk olduğunu çekte ciranta olan davalı ... ciro imzasının kendisine ait olmadığı iddiasıyla itirazda bulunduğunun haricen öğrenildiğini ileri sürerek çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Nak. Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davalının çekin meşru hamili olduğunu, çekin ciro yoluyla davalıya geçtiğini, ... İnş. Nak. ve Bak. Tic. San. Ltd. Şti.'ye ödendiğine dair belgenin kabulünün mümkün olmadığını savunarak davanın reddini ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... İnş. Nak. ve Bak. Tic. San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu çekin davacı tarafından ödendiğini ve davacıya iade edildiğini, çekin iptal edilmeden davalıya teslim edildiğini, bu konuda tutanak düzenlendiğini, davalının çekle ilgili herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... cevap dilekçesinde; çekteki ciro imzasının kendisine ait olmadığını bu konuda İcra Mahkemesinde imzaya itiraz ettiğini, kendinden önceki ciranta ... İnş. Nak. ve Bak. Tic. San. Ltd. Şti. ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

4. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalının davalılardan ...'na hayvan sattığını, karşılığında dava konusu çeki aldığını ve borcuna karşılık davalı ... Nak. Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ciro ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının çeki, aldığı mallara karşılık ... İnş. Nakliye ve Bakkaliye Tic. ve San. Ltd. Şti.'ye verdiği, çekin vadesinden önce ödeyerek geri alındığı, bu nedenle davalı ... İnş. Nakliye ve Bakkaliye Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkında menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı, davalı ... her ne kadar çekte ciranta olarak gözüksede çekteki ciro imzasının bu davalıya ait olmadığının Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/159 E., 2017/112 K. sayılı dosyasında tespit edildiği, davacının bu davalı hakkındaki davasınında dava şartı bulunmadığı, davalı ...'in Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/159 E., 2017/112 K. sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından cezalandırıldığı, bu kararın kesinleştiği, davacının bu çekten dolayı bu davalıya borçlu olmadığı, diğer davalı takip alacaklısı ... Nak. Gıda Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden, ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediğini incelerken dış görünüşü incelemenin yeterli olduğu, cirantalardan birinin imzasının sahte olması ciro zincirini etkilemeyeceği ayrıca imzaların istiklali prensibi gereğince ciro silsilesinde şekli bir eksiklik bulunmadığı sürece çeki elinde bulunduran hamilin iyi niyetli olduğunun kabul edileceği, davacı keşidecinin ciranta imzasının cirantaya ait olmadığını ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı, davacının davalının kötüniyetli olduğunu ispat edemediği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un (6100 sayılı Kanun) 226 ncı maddesi uyarınca yemin edecek kimseyi ceza soruşturması ya da kovuşturması ile karşı karşıya bırakacağı vakıalar hakkında yemin teklif edilemeyeceği, davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadığı gerekçesiyle davalı ... İnş. Nak. ve Bak. Tic. San. Ltd. Şti. ve ... yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, davalı ... Nak. Gıd. Yem. San. ve Tic. Ltd. yönünden davanın reddine ve davacı aleyhine tazminata karar verilmesine, davalı ... yönünden davanın kabulüne, kötü niyet tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; takibe konu çekin, müvekkilinin elinden iradesi dışında çıktığını ve çek bedelinin müvekkili tarafından ödendiğinin sabit olduğunu, çeklerin çalındığını, çalınan çeklerin daha sonra sahte imzayla ciro edildiğini ve ciro imzasının sahte imzanın olduğu Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesi 2016/159 E., 2017/112 K. sayılı dosyasında yapılan yapılan yargılama sonucu ortaya çıktığını, sanığın sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan cezalandırıldığı ve müvekkilin bu sayede ciro yapılan sanık ile arasında bir ticari ilişkisinin olmadığı açıkça ortaya çıktığını, yapılan incelemeler sonucu sanık ile aralarında bir ticari ilişkinin olmadığının açık olduğunu, çek bedelinin müvekkili tarafından ... İnş. Nak. ve Bak. Tic. ve San. Ltd. Şti'ye ödediğinin sabit olduğunu, son hamilin iyiniyetli olup olmadığının İlk Derece Mahkemesince incelenmeden, eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu, çekin kambiyo vasfında olmadığını, davalı ... Nak. Gıda Yem. ve Bak. San. ve Tic. Ltd. Şti'nin basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, müvekkilinin lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 677 nci maddesinde düzenlenen imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince davacı keşideci, kendi imzasından sorumlu olduğu, şeklen ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı, hamil ... Nakliye Gıda Yemcilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin çeki bile bile davacının zararına hareket ederek kötü niyetle iktisap ettiğini davacının ispatlaması gerektiği, Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/159 E. sayılı dosyasında davalı ...'in sanık olarak yer aldığı, bu sanığın çekle ilgili olarak sahtecilik suçundan mahkumiyetine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, bu sanığın davalı ... Nakliye Gıda Yemcilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden yem aldığı ve aldığı yeme karşılık dava konusu çeki verdiği, davalı ... Nakliye Gıda Yemcilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin bilerek davacının zararına hareket ettiğini, kötü niyetli olduğunu gösterir bir delil bulunmadığı, 6100 sayılı Kanun'un 226 ncı maddesi gereğince bu davalıya yemin de teklif edilemeyeceği, davalı ... tarafından davacı aleyhine yapılmış bir takip bulunmadığı ayrıca davacının bu davalıdan kötüniyet tazminatı talebinin de bulunmadığı, davacının davalı ... Nakliye Gıda Yemcilik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden kötüniyet tazminatı talebinin bulunduğu bu davalı hakkındaki davası da reddedildiği bu sebeple kötü niyet tazminatının şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; son hamilin iddia ettiği ticaretin gerçek olup olmadığının araştırılması gerektiğini, iddialarının gerçekliğinin araştırılması için de ticari defterler üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini, İlk Derece Mahkemesince hangi gerekçeyle davalının iyiniyetli olduğunu sunulan belgeler nezdinde değerlendirmeden bu konuda hüküm vermesi, davalı ... ile davalı ... Nak. Gıd. Yem. ve Bak. San. ve Tic. Ltd. Şti. aralarında olan ticari ilişki ve taraflarca sunulan belgelerin nitelikleri ve asıl saikleri araştırılmaması ve hükümde bu konulara değinilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı ... hakkındaki davayı kabul edip davacı müvekkilinin bu davalıya karşı borcunun olmadığının tespitine rağmen kötüniyet tazminatına karar verilmediğini, davacı aleyhine hükmedilmiş olan kötüniyet tazminatının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, çek hamili davalının bile bile borçlunun zararına hareket edip etmediği, davalı ... aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilip verilemeyeceği, davacı aleyhine hükmedilen tazminatın hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 6102 sayılı Kanun'un 687 ve 818 inci maddesi hükmü.

3 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 inci maddesi hükmü.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.