Karar Detayı

MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/1687 Esas, 2021/1230 Karar

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi(Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI: 2015/188 E., 2019/444 K.

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve iptâli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl davalı birleşen davalarda davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davalı birleşen davalarda davacılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dosya dava dilekçesinde; müvekkilinin "halatlı sisteme sahip taşıtlar için dijital taksimetre arayüzünde yenilik" şeklinde tanımlanan buluşun gerçek sahibi olduğunu, söz konusu buluşun yıllardır piyasada kullandığını, davalı firmanın müvekkili tarafından üretilen ve ticareti yapılan faydalı modeli kendi tasarımı gibi 2009 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) "halatlı sisteme sahip taşıtlarda dijital taksimetre ve/veya takometrelerin çalışabilmesi için gerekli dönüştürücü" olarak faydalı model başvurusunda bulunarak TR 2009 01889 Y nolu faydalı model belgesine sahip olduğunu, müvekkilinin buluş sahibi ve hak sahibi olarak 03.06.2014 tarihinde TPMK'ya faydalı model başvurusunda bulunduğunu ancak başvuru konusu buluş daha önceden davalı adına tescil edildiğinden başvurusunun reddedildiğini, davalıya ait TR 2009 01889 Y sayılı faydalı model belgesinin, 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 165 inci maddesinin (a) ve (d) bentleri uyarınca hükümsüz kılınması gerektiğini, müvekkilinin gerçek hak sahibi olduğunu, müvekkiline ait hakkın gasp edildiği, davalıya ait faydalı modele konu ürünün müvekkilinin buluşunun taklidi olup yenilik taşımasının da söz konusu olmadığını ileri sürerek davalının faydalı model belgesinin iptali ile sicilden terkinine, taklit edilerek satışa sunulan malların satışının durdurulması yönünde de tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili birleşen 2015/475 E. sayılı dosya dava dilekçesinde; müvekkiline ait 2009 01889 Y sayılı faydalı model belgesi ile korunan buluş ile aynı özelikleri içeren buluş için davalının 21.10.2014 tarihinde TPMK'ya faydalı model başvurusunda bulunduğunu, TPMK tarafından ara yüz (yazılım) olarak TR 2014 01590 Y sayılı faydalı model belgesi verildiğini, bu ürün ile ilgili Türk Standartları Enstitüsüne (TSE) standart başvurusunda bulunarak TSEK 246 standartının alındığını ancak bu ürünün yeni olmaması nedeniyle bu belgenin davalıya verilmesinin hukuken mümkün olmadığını, faydalı model isteme hakkının buluşu yapana ait olduğunu, buluş sahibinin de Cemil Azmi Keskin olduğunu, davalının buluşunun yeni olmadığı, bu buluşla ilgili müvekkiline ait TR 2009 01889 Y sayılı faydalı model belgesinin bulunduğunu, davalının faydalı model başvurusunda müvekkiline ait 2009 01889 Y sayılı faydalı model belgesine de atıfta bulunmaktan çekinmediğini, bu iki faydalı model arasında farklılık ya da değişiklik bulunmadığını, davalının ürününün "Halatlı sisteme sahip taşıtlar için dijital takometre/taksimetre ara yüzü" olarak adlandırıldığını ve arayüz ifadesinin yazılım anlamına geldiğini, bu ifadeden yenilik varmış anlamı çıkarılamayacağını, TR 2009 01889 Y sayılı faydalı model ile korunan buluşu yapan ve yetkili tek kullanıcının müvekkili şirket olduğu, müvekkili şirket tarafından açık muvafakat olmaksızın hiçbir kişi veya firmanın, hukuka ve kanuna aykırı olarak bu ürünü üretemeyeceğini, satamayacağını, kendi lehine çıkar elde etmek için kullanmayacağını ileri sürerek davalıya ait TR 2014 01590 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davacılar vekili birleşen 2015/476 E. sayılı dosya dava dilekçesinde; davalının 03.06.2014 tarihinde TPMK'ya faydalı model başvurusunda bulunarak TR 2014 06250 Y sayılı faydalı model belgesi hakkına sahip olduğunu, davalının bu faydalı model belgesinden önce aynı buluş için müvekkiline ait TR 2009 01889 Y sayılı faydalı model belgesinin bulunduğunu, davalının bu faydalı model belgesi yeni olmadığından hükümsüz kılınması gerektiği, davalının kötüniyetli olduğunu savunarak davalının TR 2014 06210 Y sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve iptaline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili asıl dosya cevap dilekçesinde; müvekkili firma sahibi "..." tarafından geliştirilen "Halatlı sistemli taşıtlarda dijital taksimetre ve/veya takometrelerin çalışabilmesi için gerekli dönüştürücü" buluşu için 03.11.2009 tarihinde TPMK'ya faydalı model başvurusunda bulunarak TR 2009 01889 Y sayılı faydalı model hakkına sahip olduğunu, davaya konu bu faydalı model belgesi ile korunan buluşu üretebilmek için TSE'ye başvurularak TSEK 246 sayılı standartın çıkartıldığını, davacı tarafından, müvekkiline ait TR 2009 01889 Y sayılı faydalı model belgesine konu buluş ile hemen hemen aynı olan buluş için TPMK'ya faydalı model başvurusunda bulunularak TR 2014 01590 Y sayılı faydalı model belgesinin alındığını, davacının 27.08.2009 27.12.2010 tarihleri arasında müvekkili firmada sigortalı olarak çalıştığını, çalıştığı süre içerisinde faydalı modele konu buluşu öğrendiğini, müvekkili tarafından yürütülen Ar Ge çalışmalarına katılarak bu alandaki esas buluş sahibi olanların bilgilerine de sahip olduğunu, daha sonra müvekkili firmadan ayrılıp bir firma kurarak rakip olarak müvekkilini zor durumda bıraktığını, bu arada bu alanda iki adet faydalı model belgesi aldığını, davaya konu faydalı model ile davacıya ait faydalı model belgesi karşılaştırıldığında teknik açıdan bir benzerlik bulunmadığını, ayrıca müvekkilinin bu ürünle ilgili geliştirmeler yaparak 2015/07193 nolu patent başvurusu olup, ölçü aletleri standardına uygun üretim yaptıklarını, gerçek buluş sahibinin ... olduğunu, bu nedenle 551 sayılı KHK'nın 165 inci maddesinin (d) bendi kapsamında bir hükümsüzlük talebinde bulunulamayacağını, müvekkili şirketin faydalı modeli tescil ettirdiği tarihte henüz davacının bu tarz bir ürünü olmadığı gibi bu konuda herhangi bir bilgisinin ve fikrinin de bulunmadığını, davacının müvekkiline ait ürünleri taklit ettiğini, müvekkilinin faydalı modelinden sonra 2014 yılında TPMK'ya faydalı model başvurusunda bulunarak haksız rekabet ve haksız kazanç ortamı oluşturduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili birleşen 2015/475 E. sayılı dosya cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili birleşen 2015/476 E. sayılı dosya cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporları, TPMK nezdinde 2009 01889, 2014 01590, 2014 06250 nolu faydalı model belge ve tüm evrakları, dinlenen tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde, daha önce ... yanında çalışan ... tarafından bizzat kendi emeği ve buluşu sonucu halatlı sisteme ait taşıtlar için dijital taksimetre faydalı modelinin icat edildiği konusunda tanık beyanlarının uyumlu olmaması, 2009 1889 sayılı faydalı model buluş tarihi 11.03.2009 olmasına karşın ... ...'ın davalı işyerinde başlama tarihinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıtlarına göre 27.08.2009 olması bu nedenle mülga 551 sayılı KHK'nın 157 nci maddesi yollamasıyla aynı KHK'nın 11 inci ve 12 nci maddelerinde sayılı nedenlerin asıl dosya davacısı tarafından tam olarak ispat edilememesi, yapılan teknik inceleme sonrasında birleşen dosyalar davalısı olan ... ...'a ait 2014 01590, 2014 06250 nolu faydalı modellerin fonskiyon olarak halatlı sistemle çalışan araçlarda kullanılmak üzere dijital taksimetre dönüştürücü olan bir buluş oldukları karşısında üretim şekli ve konstrüksiyon olarak farklı yapılarda oluşturulmuş ve teknik olarak birleşen dosyalar davacısına ait 2009 1889 sayılı faydalı modelle farklı konstrüksiyonda üretilmiş olması, sanayiye uygulanabilir olup 2009 1889 sayılı faydalı modele göre yenilik vasfına sahip olduğu, birleşen dosya davacılarının dosya kapsamında zorunlu lisans talebinin bulunmaması, hükümsüzlük şartları oluşmayan faydalı model bakımından tecavüzün söz konusu olmasının mümkün olmaması nedenleriyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davalar davacıları istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Birleşen davalar davacıları istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının ezici çoğunluğunun, tanık ifadelerinin davacı taraf olarak bulundukları birleştirilen davalarda haklı oldukları ve haklarının teslim edilmesi gerektiğini açıkça kanıtladığı, dosyaların bir bütün olarak tam ve gereği gibi değerlendirilmemesi ve konuya ilişkin hukuki mevzuatın eksik ve yanlış değerlendirilmesi sonucu birleşen davaların reddine karar verildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak birleşen davaların kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355 inci maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle birleşen davalar davacılarının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde birleşen davalar davacıları temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Birleşen davalar davacıları temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl ve birleşen davalarda faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 551 sayılı KHK'nın 165 inci maddesinin (a) ve (d) bentleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup birleşen davalar davacılarca temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.04.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.