Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/1449 Esas, 2021/838 Karar

DAVA TARİHİ: 27.12.2017

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun kısmen kabulü kararı

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2017/1138 E. 2019/193 K.

Taraflar arasındaki depo talebi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı ... vekili ve katılma yoluyla davalılar R2 Servis A.Ş., Akfa Holding A.Ş., Akfa Teknoloji A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili banka ile davalılardan R2 Servis elektrik Elektronik ve Bilgisayar Tekn. San. ve Tic. A.Ş arasında genel alacaklı cari hesap sözleşmesi imzalandığını, adı geçen firmaya çek karnesi teslim edildiğini, yine davalı şirket lehine davaya konu 100.000,00 TL ve 50.000,00 USD miktarlı teminat mektuplarının düzenlenerek verildiğini, çek yaprakları için toplam 9.870,00 TL, meri teminat mektuplarından kaynaklanan 100.000,00 TL ve 50.000,00 USD gayrinakdi kredi borcu olduğunun ihtar edilerek açıklanan bedellerin yatırılmasının bildirildiğini, ancak davalı tarafından söz konusu bedelin yatırılmadığını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile çek sorumluluk bedeli 9.870,00 TL ve meri 100.000,00 TL bedelli ve 50.000,00 USD bedelli teminat mektubundan kaynaklanan gayri nakdi kredi borcunun müvekkili banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesaba depo edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar R2 Servis Elektrik A..Ş., Akfa Teknoloji Anonim Şirketi, Akfa Holding A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalılar Akfa Bilgi Sistemleri A.Ş.ile Akfa Bilişin A.Ş.'nin Akfa Teknoloji A.Ş. tarafından devralındığını, müvekkili şirketlere Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF)nin kayyım olarak atandığını, TMSF'nin ilişkili olduğu bakanlık yöneticileri tarafından yönetildiğini, davacının dava dilekçesinde genel alacaklı cari hesap sözleşmesi olarak belirtilen sözleşmenin hangi tarihli içeriğe sahip bir sözleşme olduğunun tam olarak anlaşılamadığını, müvekkili şirketin davacıya borcu olmadığını, 678 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (678 sayılı KHK) 37 nci maddesi uyarınca müvekkili şirketin borçlarından ötürü öncelikle kefil olan diğer borçlulara müracaat edilmesinin gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; şahsi hesaplarına tedbir konduğunu, şirketlerine kayyım atandığını, tahsilatla ilgili yetki ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile R2 Elektrik Elektronik ve Bilgisayar Teknolojileri A.Ş. arasında 13.08.2012 tarihli genel kredi sözleşmesi akdedildiğini, diğer davalıların müşterek borçlu müteselsil kefil olduğunu, asıl borçlu şirket R2 Elektrik Elektronik A.Ş'ye TMSF tarafından kayyım atanması nedeniyle gayrinakdi alacaklarının teminatı olarak bedellerinin depo edilmesini asıl borçlu ve sözleşme kefillerinden istediği, bağıtlanan sözleşmede davacı bankanın depo talep etmesine engel olmadığı, ancak 678 sayılı KHK'nın 37 inci maddesi gereğince TMSF tarafından kayyım atanan şirketler hakkında yapılacak taleplerde özel düzenleme gereğince asıl borçlu dışındaki kefillere gidilmesi gerektiği, fakat asıl borçlu dışındaki şirketlere de TMSF tarafından kayyım atandığı, gerçek kişi kefil ...'ın da tutuklu olduğu, genel kredi sözleşmesinin devam ettiği, davalı asıl borçlu şirketin sözleşme gereğince temerrüde düşmediği, sözleşme sorumluluklarını yerine getirdiği, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 581 inci maddesi gereğince kefiller yönünden asıl borçlunun kusur ve temerrüdü nedeniyle sorumluluk halinin oluşmadığı, bu nedenle davacı bankanın kefillerin sorumluluğunu gerektirecek talepte bulunamayacağı gerekçesiyle sabit olmayan davada davacının tüm taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kat ihtarı gönderildiğini, temerrüdün gerçekleşmediği kanısının hatalı olduğunu, temerrrüt şartlarının açıkça değerlendirilmediğini, davalı ... bakınından tutuklu bulunması nedeniyle davanın reddinin hatalı olduğu, talebin depo edilmeye ilişkin olması gözetilmeden 678 sayılı KHK gereğince davanın reddedildiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile teminat mektuplarından 50.000 USD bedelli teminat mektubunun vadesi dolduğu için dava tarihinden sonra 22.01.2018 tarihinde sistemsel çıkışının gerçekleştirildiği, bu teminat mektubu yönünden davanın konusuz kaldığı, genel kredi sözleşmesine göre sebep göstermeden teminat bedellerinin vadesiz bir hesaba bloke edilmesini talep etme hakkının bulunduğu, genel kredi sözleşmesini imzalayan müteselsil kefillerin kefaletinin gayrinakit alacağı da kapsadığı, çeklere ilişkin teslim ve tesellüm makbuzlarının dosyaya sunulmadığı, çek yaprağı iadesine ilişkin yazılardan çok sayıda çek karnesi verildiğinin anlaşıldığı, 50.000,00 USD bedelli teminat mektubunun süreli teminat mektubu olduğu, bu sürenin dolmasına kadar tazmin talebinde bulunulmaması halinde kendiliğinden hükümsüz olacağı, dava tarihinden önce teminat mektubunun süresinin dolduğu, bu teminat mektubu bedelinin depo edilmesinin talep edilemeyeceği, 678 sayılı KHK'nın 37 inci maddesinin açıkça TMSF'nin kayyım olarak atandığı şirketler aleyhine dava yasağı düzenlemesi getirmediği, borçların tahsilinde izlenecek yolu belirlediği,mahkeme kararırın infazı aşamasında icra müdürlüğünce nazara alınması gereken bir husus olduğu, yargılama aşamasında nazara alınamayacağı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.02.2019 tarih, 2017/1138 E. ve 2019/193 K. sayılı kararının kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle; davalılardan Akfa Bilgi Sistemleri A.Ş. ve Akfa Bilişim ve Yazılım Sistemleri A.Ş.'ye yönelik açılan davanın taraf ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalılardan R2 Elektrik Elektronik ve Bilgisayar A.Ş., Akfa Teknoloji Ses ve Görüntü A.Ş., Akfa Holding A.Ş., ... hakkında açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davaya konu edilen 50.000,00 USD teminat mektubu yönünden açılan davanın reddine, dava konusu 100.000,00TL bedelli teminat mektubu depo talebi ile 9.870,00 TL gayri nakdi çek depo bedeli yönünden davanın kabulü ile davalılardan R2 Elektrik Elektronik ve Bilgisayar A.Ş., Akfa Teknoloji Ses ve Görüntü A.Ş., Akfa Holding A.Ş., ...'dan tahsiline, 678 sayılı KHK'nın 37 inci maddesinin infazda dikkate alınmasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve davalılar R2 Servis A.Ş., Akfa Holding A.Ş., Akfa Teknoloji A.Ş. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava tarihinden sonra sistemsel çıkışı yapılan teminat mektubu açısından davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiğini, davanın reddine ve nisbi vekalet ücretine karar verilmesinin doğru olmadığını, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; temerrüde düşülmeyen borç nedeniyle sorumlu olmadığını, şirketlere kayyım atandığını, sorumluluğu olmadığını, çek sorumluluk bedeli ve teminat mektubu bedelinin kefilden talep edilebilmesi için sözleşmede açık hüküm bulunması gerektiği, ihtarnamenin kendisine tutuklu olması nedeniyle tebliğ edilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalılar R2 Servis Elektrik A.Ş., Akfa Teknoloji Anonim Şirketi, Akfa Holding A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; sözleşmede gayrinakdi kredilerin depo edilmesine dair açık düzenleme olmadığını, kefiller ve asıl borçlu için açık hüküm olması gerektiğini kefil ...'a başvurulabileceğini, 678 sayılı KHK gereğince kendilerine başvurulamayacağını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl borçlu ve kefillerden genel kredi sözleşmesi nedeniyle depo talebinde bulunulup bulunulamayacağı hususuna ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin ikinci fıkrası.

2.678 sayılı KHK'nın 37 nci maddesi.

3. Değerlendirme

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. 678 sayılı KHK'nın 37 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca TMSF'nin kayyım olarak atandığı şirketlerin müşterek müteselsil borçluluğu kapsayan kefaletler dahil, kefil olduğu borçlarda kayyımlık kararının devamı süresince borcun öncelikle asıl alacaklıdan ya da diğer kefillerden tahsili yoluna gidilmelidir. Buna göre borcun öncelikle asıl alacaklıdan ya da diğer kefillerden tahsili yoluna gidilmesi gerektiğinden doğrudan TMSF'nin kayyım olarak atandığı davalılardan depo talebinde bulunulamayacağı gözetilerek davalı ... dışındaki davalılar R2 Servis A.Ş., Akfa Holding A.Ş., Akfa Teknoloji A.Ş. bakımından davanın reddi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Bozma sebebine göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...'a yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgili davacı ve davalı R2 Servis A.Ş., ...ve Akfa Teknoloji A.Ş.'ye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 16.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.