Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

HÜKÜM: Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 14.03.2023 günü tebliğata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığını, fatura ya da mal teslimine ilişkin belge düzenlenmediğini, davalının 550.000,00 TL bedelli bonoya dayanarak takip başlatmışsa da senedin müvekkilinin ticari kayıtlarında yer almadığını, davacı şirketin eski ortağı olan davalının kurmaca senet düzenlediğini, şirket yetkilisinin ticaret sicil işlemlerinde kullanılmak üzere boş kağıda imza attığını, dayanak belgenin kambiyo senedi niteliği taşımadığını ileri sürerek müvekkilinin takip dosyasına ve dayanak 550.000,00 TL bedelli bonoya dayalı borçlu olmadığının tespitini, %20’den aşağı olmamak üzere tazminatın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; şirketin mal varlığının sayımı sonucu şirketteki hisselerini devreden müvekkilinin payına 550.000,00 TL düştüğü konusunda anlaşmaya varıldığını, senedin şirket kayıtlarına işlenmemesinin sorumluluğunun müvekkiline yüklenemeyeceğini, kambiyo senedinin şekil şartlarını taşıdığını savunarak davanın reddini, %20 oranındaki tazminatın tahsilini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesini 10.01.2017 tarihli ve 2016/28 E., 2017/3 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.04.2018 tarihli ve 2017/1978 E., 2018/495 K. sayılı kararıyla; davalı vekilinin istinaf başvurusunun, mahkemenin davanın kabulüne ilişkin hükmünün gerekçesi ve kötü niyet tazminatı şartları oluşmaması nedeniyle kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, icra takibine ve davaya konu senetten dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 24.03.2021 tarih ve 2020/2978 E., 2021/2837 K. sayılı kararıyla menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait ise de alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği tekrar borçlu tarafa geçtiği, ne var ki lehtar senetteki ihdas nedenini değiştirir şekilde talilde bulunursa ispat yükünü üzerine aldığı, somut olayda davaya konu bonoda ihdas nedeni olarak malen kaydı bulunduğu, davalının da hisse senedi devri karşılığında senet alındığını beyan ettiği, şirket hissesi nakit alımı olarak değerlendirilemeyeceğinden davalının beyanında talil bulunmadığından ispat külfetinin yer değiştirmesine yol açmayacağı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya düştüğü, alacak ilişkisinin kambiyo senedinden kaynaklanması halinde senede karşı senetle ispat kuralı gereği borçlunun aynı mahiyette bir belgeyle borçlu olmadığını ispatlaması gerektiği, dava konusu senette '“bedeli malen alınmıştır” kaydı bulunduğu, davalının şirketteki davalı hisselerinin davacı şirket ortaklarından ......'a 550.000,00 TL bedel karşılığında satılması, devir bedelinin ödenmemesi ve ......'ın mal varlığı bulunmaması nedeniyle, davalının hisse devrinden kaynaklanan alacağının davacı şirketçe ödenmesine yönelik senedin düzenlendiği iddia ettiği, şirket hissesi nakit alımı olarak değerlendirilemeyeceğinden senetteki ihdas nedeni olarak gösterilen “bedeli malen alınmıştır” kaydının davalının iddia ettiği hukuki ilişkiye uygun olduğu, davacının iddialarını yazılı delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine, kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından davalının isteminin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle;davalının resmi hisse devir sözleşmesinde hisse devir bedelini aldığını kabul ettiğini, imza dışında A4 kağıdındaki tüm yazı ve kayıtların sonradan doldurulduğunu, bu husustaki ceza yargılamasının derdest olduğunu, kararın açılan kamu davası değerlendirilmeden verildiğini, hisse devir sözleşmesinin tarafları arasında yer almayan davacı şirketin bu ilişki kapsamında borçlandırılamayacağını, evraka şirket kaşesinin sonradan basıldığını, evrakın düzenlendiği tarihte borçlandırma yetkisinin bulunmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, icra takibinden ve bonodan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 72 nci maddesi.

5. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 776 vd. maddeleri.

6. Değerlendirme

7. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

8. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

15.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.