Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2019/223 Esas, 2021/275 Karar

HÜKÜM: Ret

müdahil İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili, müdahil davacı vekili ile müdahil İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirkete ait olan iki parsel taşınmazın davalı şirkete satıldığını, ancak bu satışın bir karar alınmadan ve yalnızca iki yönetim kurulu üyesinin imzasıyla gerçekleştirildiğini, ana sözleşmenin 17 nci maddesi gereğince genel kurulda 2/3 oy çokluğu ile onaylanmadığını, bu nedenle yok hükmünde olduğunu, davalının bu yeri satın aldıktan sonra da muvazaalı icra takibi ile üçüncü kişilere devretmeye çalıştığını ileri sürerek, taşınmazların satışının iptalini ve tapu kayıtlarının şirket adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; iddiaların davacı şirketin iç ilişkisi olup davalının haberinin olmadığını, davalı şirketin 2004 yılı genel kurulunda önceki işlemleri ibra ettiğini, satışın yapıldığı ve davanın açıldığı dönemde aynı yöneticilerin görevde olduğunu, buna göre kendi muvazaalarına dayandıklarını, bunun mümkün olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen İlk Karar

Mahkemece 07.06.2005 tarih ve 2004/698 E., 2005/291 K. sayılı kararı ile davacı şirket temsilcileri tarafından işlemin yönetim hatalarından kaynaklandığının kabul edildiği, dava konusu işlemleri de kapsayacak dönemlerin genel kurulca ibra edilmiş olması karşısında davanın sübut bulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Birinci Bozma Kararı

Dairemizin 05.04.2007 tarih ve 2006/2216 E., 2007/5399 K. sayılı kararıyla mahkemece, dava konusu iki parselin satışının, ana sözleşme ve bozma ilamında anılan yasa hükümlerine göre değerlendirilmesi gerekirken somut olaya uymayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmuştur.

C. Mahkemece Verilen Direnme Kararı

Mahkemenin 13.11.2008 tarih ve 2007/563 E., 2008/546 K. sayılı kararı ile davacı şirket temsilcileri tarafından işlemin yönetim hatalarından kaynaklandığının kabul edildiği, dava konusu işlemleri de kapsayacak dönemlerin genel kurulca ibra edildiği, şirket temsilcilerinin dosyaya yansıyan tutumlarının dürüstlük kuralına uygun olmadığı, davacının ilişkinin tarafı olmasına nazaran artık muvazaa iddiasında bulunamayacağı, bu nedenlerle bozmanın isabetli olmadığı gerekçesi ile mahkemece verilen karar direnilmesine ve sonuçta davanın reddine karar verilmiştir.

D. Hukuk Genel Kurulu Bozma Kararı

Hukuk Genel Kurulu'nun 10.06.2009 tarih ve 2009/11 173 E., 2009/247 K. sayılı kararıyla dava konusu olağan genel kurul toplantısına ait toplantı tutanakları ile genel kurul karar suretleri getirtilerek, dava konusu taşınmaz satışının toplantı gündemine alınıp alınmadığı hususunun araştırılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkemece verilen direnme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

E. Mahkemece Hukuk Genel Kurulu Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 18.10.2012 tarih ve 2010/43 E., 2012/545 K. sayılı ile yeterli görülen bilirkişi rapor ve uyulan bozma ilamı içeriğinde belirtilen satışın geçerliliğinin kabul edilebilir olması ihtimaline ilişkin Yüksek Genel Kurulun görüşü, satışların genel kurul gündemine alınarak onaylanmış ve yönetim kurulunun oy birliği ile ibra edilmiş olması ve hakkın kötüye kullanılmaması ilkesi ile iyi niyet kuralları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davanın sübut bulmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiş, davacı vekilleri, davalı yeni malik Birleşiker Metal San. ve Tic. A.Ş. vekili, müdahil İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili ve müdahil Evrenler Metal San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz etmiştir.

F. İkinci Bozma Kararı

Dairemizin 26.09.2014 tarih ve 2013/8828 E., 2014/14702 K. sayılı kararıyla müdahil Evrenler Metal San. ve Tic. A.Ş. vekilinin hükmü 15 günlük temyiz süresi içinde temyiz etmediği gerekçesiyle hükmü temyiz eden müdahil Evrenler Metal San.ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz isteminin reddine, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı Birleşiker Metal San. ve Tic. A.Ş. (dava konusu taşınmazın yeni maliki) vekili ve müdahil İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazlarının yerinde görülmediği gerekçesiyle davalı Birleşiker Metal San. ve Tic. A.Ş. (dava konusu taşınmazın yeni maliki) vekili ve müdahil İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazlarının reddine, mahkemece dava konusu taşınmazların satışının genel kurul gündemine gelmediği, yönetim kurulu üyeleri hakkında geçerli bir ibra kararı bulunmadığı hususu gözden kaçırılarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmediği gerekçesiyle davacı ... Gen. Müh. İnş. A.Ş. vekili ve müdahil davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın anılan davacılar yararına bozulmasına karar verilmiştir.

G. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 28.04.2016 tarih ve 2015/794 E., 2016/180 K. sayılı kararı ile dava konusu taşınmazların şirketler arasında satışa konu taşınmazlar olup ilk satışın genel kurul kararı olmaksızın yapılarak geçerli bir ibra mevcut bulunmadığından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 443/2 maddesi uyarınca yapılmayan satışın geçerli sayılmaması gerektiği, genel kurul kararı olmaksızın şirket yönetisi tarafından satılan gayrimenkul veya fabrika mallarının satışı yetkisiz kişinin satışı niteliğinde olduğundan elde edilen tescil yolsuz tescil olup, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 1024/1 maddesi uyarınca yolsuz tescili bilen veya bilmesi gereken kişilerin bu tescile dayanarak bir hak elde etmelerinin mümkün olmadığı, davacının taşınmazının devrediliş şekli ve devir alanların hepsinin şirket ve tacir sıfatlarının bulunması nedeniyle önceki malik ve satış şeklini bilmedikleri iddiasında bulunamayacakları, bulunsalar dahi tacir oluşları nazara alınarak objektif özen yükümlülüklerinin olduğu gözetildiğinde devir alan davalı şirketlerin somut durumu bilmesi gereken kişi olduğu kanaatine varıldığı, bu nedenle yolsuz tescili bilen veya bilmesi gereken kişi konumunda oldukları, bu tescile dayanarak bir hak elde etmeleri mümkün olamayacağı, davacının davasında haklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile Kocaeli ili Gebze ilçesi, Pelitli köyü, 1881 parsel ile aynı yerde tapuya kain 1882 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile "Tasfiye Halinde Gentra Genel Mühendislik ve İnşaat Tic. A.Ş." adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

H. Üçüncü Bozma Kararı

Dairemizin 15.05.2018 tarih ve 2016/12921 E., 2018/3552 K. sayılı kararıyla dava konusu taşınmazların ilk satışı genel kurul kararı olmaksızın yapıldığından ve geçerli bir ibra mevcut bulunmadığından geçerli olmadığı ancak ticari şirketlerin objektif özen yükümlülüğü bulunmadığı gibi davalı Birleşiker Metal San. ve Tic. A.Ş.’nin de ilk satışın usulsüz olduğunu bilmesi gerektiğine ilişkin dosyaya bir delil sunulmadığı, bu durumda yargılama sırasında taşınmazı devralan davalı Birleşiker Metal San. ve Tic. A.Ş.’nin ilk satışın usulsüz olduğunu bilebilecek durumda olduğunu ispat yükünün davacıda olduğu nazara alınmadan davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

I. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 16.07.2021 tarihli, 2019/223 E., 2021/275 K. sayılı kararı ile uyulan bozma ilamı ile de tespit edildiği üzere dava konusu taşınmazların ilk satışının genel kurul kararı olmaksızın yapıldığı, geçerli bir ibra mevcut olmadığından geçerli bir satışın da olmadığı, davalı Birleşiker Metal San. Ve Tic. A.Ş.'nin ilk satışın usulsüz olduğunu bilmesi gerektiğinin davacı tarafça ispat edilemediği, davalı son malik Birleşiker Metal San. ve Tic. A.Ş.' nin iyi niyetli 3. kişi olduğunun anlaşıldığı, davanın ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, müdahil davacı vekili ve müdahil İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; yeni malik davalının dava konusu taşınmazları iyi niyetle ve tapu kayıtlarına güvenerek satın aldığına dair iddialarının bozma kapsamı dışında kalarak kesinleştiğini ve davacı lehine usuli müktesep hak doğduğunu, davacının iddialarını ispatlamaya yönelik taleplerinin değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Müdahil davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın yeni malikinin 4721 sayılı Kanun'un 1023 ve 1024 üncü maddelerine dayalı itirazlarının verilen karar ile reddedilerek bu hususun davacılar lehine usulü müktesep hak doğurduğunu, mahkemece karar verilirken kazanılmış usulü müktesep hakkının ihlal edildiğini, davacının iddialarını ispatlamaya yönelik taleplerinin değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, davacının davaya İflas Müdürlüğü tarafından 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 245 inci maddesi uyarınca verilen yetkiye binaen davacı müflis şirket yanında müdahale talebinde bulunmak suretiyle katıldığı bu nedenle müdahil davacı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Müdahil İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; Hukuk Genel Kurulu bozma ilamı ile müdahillere davasını tapunun eski malikine karşı tazminat veya yeni malike karşı tapu İptal ve tescil davası olarak sürdürüp sürdürmeyeceği hususunda seçimlik hak verilmesi ve buna göre davaya devam olunması gerektiğinin ifade edildiğini, tercih hakkının davacı şirket tarafından kullanıldığı ve Hazine vekilinin talebinin bu davayı ilgilendirmediği zapta geçerek davaya devam olunduğunu, müdahil kurum olarak eldeki bu davayı davalı eski malik yönünden taşınmazın bedeli karşılığı tazminat davası olarak devam ettirmeye dair beyan doğrultusunda işlem yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacı ... Müh. A.Ş.’ye ait üzerinde fabrika binası bulunan iki adet taşınmazın ana sözleşmede öngörülen prosedüre uyulmadan satıldığından geçersiz olduğu, bu yeri satın alan davalının ise muvazaalı olarak icra yoluyla üçüncü şahsa devre çalıştığı iddiasıyla satış işleminin iptali ve tapu kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.4721 sayılı Kanun'un 1023 ve 1024 üncü maddeleri.

2.6762 sayılı Kanun'un 443 üncü maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacılar vekilleri ve müdahil İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilleri ve müdahil İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı ... Müh. A.Ş.'ye yükletilmesine,

Müdahiller ... ve İlyasbey Vergi Dairesi Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 14.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.