Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2015/226 Esas, 2020/721 Karar

HÜKÜM: Asıl ve birleşen davanın kısmen kabulü

BİRLEŞEN DAVA: Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/534 E. sayılı dosyası

Taraflar arasındaki asıl ve birleşen tazminat davalarının bozma ilamlarına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, asıl davanın davalısı asıl ve birleşen davanın davalıları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Asıl davada davacı dava dilekçesinde; davalının, davacının denetçisi olduğunu, 2009 yılı genel kurulunda azlık pay sahiplerinin davalı hakkında sorumluluk davası açılması yönünde oy kullandıklarını, bir neden bildirmeden sorumluluk davası açılmasını istediklerini ileri sürerek denetçinin sorumluluğunun tespit edilmesi halinde zararın tahsilini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı dava dilekçesinde; 27.06.2010 tarihli 2009 yılı olağan genel kurulunda şirketin yönetim kurulu başkan ve üyeleri hakkında sorumluluk davası açılması yönünde gündem maddesi görüşülerek red edildiğini, bu madde ile ilgili olarak %10'dan fazla azınlığı teşkil eden ortakların şirket yönetim kurulu başkan ve üyeleri hakkında sorumluluk davası açılması yönünde oy kullandıklarından, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6762 sayılı Kanun) 341 inci maddesine göre yapılacak yargılama sonunda davalı şirket yöneticilerinin sorumluluklarının tespit edilmesi halinde sorumlu oldukları şirket zararının yöneticilerden sorumlulukları oranında tahsiline ve şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Mat İnşaat San. ve Tic. A.Ş. kayyımı, 10.10.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 134.876,66 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı asıl cevap dilekçesinde; 09.05.2009 tarihli şirket genel kurulunda davalı şirketin denetçisi olarak seçildiğini, 6762 sayılı Kanun'da denetçinin yerine getirmesi gereken görevleri eksiksiz yerine getirdiğini, azınlık ortaklarının kendisi hakkında suç duyurusunda bulunduğu, soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalılar vekili cevap dilekçesinde; sorumluluk davası açılması yönünde talepte bulunan hissedarların öncelikle hisselerini rehin etmeleri gerektiğini, yöneticilerin ibrasına ilişkin genel kurul kararının sorumluluk davası açılması yönünde talepte bulunan ortaklarca iptal davasına konu edildiğini, ibraya ilişkin karar iptal edilmedikçe geçerli olduğundan, ibra kararına ilişkin açılan iptal davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini, davalıların tüm eylem ve işlemlerinin yasal düzenlemeye uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Asıl Davada Verilen Karar

Mahkemece 01.11.2012 tarih, 2010/685 E. ve 2012/351 K. sayılı kararı ile davanın denetçi aleyhine açılan sorumluluk davası niteliğinde olduğu, davacı ve fer'i müdahillerin sorumluluk sebebi ve zarar miktarı bildirmedikleri, müdahil olanların bu istekleri bakımından çelişkiye düştükleri, maksatlarının davacı yanında fer'i müdahil olmak sonucuna varıldığı, anılan müdahillerin yetki itirazlarının olduğu, ancak davacı ile çelişkili tavır sergileyemecekleri ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 14 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yetki itirazlarının reddine karar verildiği, davacının sorumluluk sebeplerini ve zararı bildirmesi gerektiği, Mahkemece bunun re'sen yapılamayacağı, usule aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, kararı bir kısım müdahiller vekili ile davacı kayyımı vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Asıl Davanın Bozma Kararı

Dairemizin 02.12.2014 tarih, 2014/13840 E. ve 2014/18849 K. sayılı kararıyla davacı şirketin 2009 yılı genel kurulunda bir kısmı davaya katılan azlığın talebi ile hem yöneticiler hem de davalı denetçi aleyhine sorumluluk davası açılması talep edildiği ve bu yönde oy kullanıldığı, bu karar üzerine, şirket adına işbu davayı hakkında dava açılmasına karar verilen yöneticiler, bu yöneticiler hakkındaki davayı da şirket adına davalı denetçi açtığı, yargılama sırasında denetçi aleyhine açılan bu davada azlığın talebi ile şirketi temsil etmek üzere mahkeme kararıyla kayyım atandığı, ancak organ boşluğu olduğu ve menfaat çatışması bulunduğu halde, Mahkemece, davacı şirkete kayyım tayin ettirilmeden veya atanmış kayyımın davaya katılımı sağlanmadan yazılı şekilde işin esasına girilmesi doğru görülmediğine işaret edilerek bozulmuştur.

C. Birleşen Davada Mahkemece Verilen Karar

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesince 17.02.2011 tarih, 2010/672 E. ve 2011/57 K. sayılı kararı ile davanın denetçilerin tarafından şirket adına, yöneticiler hakkında açılan sorumluluk davası olduğu, davalı şirket merkezinin İzmir'de olması nedeni ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 17 nci maddesinde kesin yetki kuralına göre davaya bakmaya İzmir Mahkemeleri yetkili olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki nedeni ile reddine karar verilmiş, davacı ve davalılar vekilince temyiz etmiştir.

D. Birleşen Davanın Bozma Kararı

Dairemizin 02.10.2012 tarih, 2011/7820 E. ve 2012/14863 K. sayılı kararıyla 6762 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesi yönetim kurulu üyeleri aleyhine açılacak sorumluluk davalarında davacılara genel yetki kuralı yanında ek bir olanak daha tanıdığı, davacı dilerse 1086 sayılı Kanun'nun 9 ve 10 uncu maddeleri uyarınca davalı yönetim kurulu üyelerinin ikametgahı mahkemesinde, dilerse tümü aleyhine şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açabileceği, bu nedenlerle mahkemece yetki ilk itirazı bulunmadan 1086 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi gereğince emredici yetki kuralı bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmadığına işaret edilerek bozulmuştur.

E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davada, yönetim kurulu üyeleri ile denetçi aleyhine açılmış olduğundan bu davada menfaat uyuşmazlığı nedeniyle başka bir anlatımla organ boşluğundan dolayı ortaklığa kayyım atandığı ve davanın kayyım eliyle yürütüldüğü, asıl ve birleşen dava yönünden dava sebeplerinin somutlaştırılması ve zarar kalemlerinin bildirilmesinin istendiği şirket kayyımın verdiği 30.09.2015 havale tarihli dilekçesinde davacıya ait olan ve yönetim kurulu üyelerinin ortağı olduğu İstanbul Ekspres A.Ş.'ye 2007 2009 yılları arasında rayiç altında kiraya verilen ve/veya daha sonrasında boş bırakılan taşınmazlardan kaynaklanan zararların şimdilik 50.000,00 TL'sini, depoların davalı yönetim kurulu üyelerinin ortağı olduğu İstanbul Ekspres A.Ş.'ye ücretsiz kullandırıldığı iddiasına ilişkin şimdilik 30.000,00 TL'sini, davacıya ait araçların işletme amacı dışında, yönetim kurulu üyelerinin şahsî işlerinde kullanılması ve bundan kaynaklanan masrafların şimdilik 5.000 TL'sini, yönetim kurulu üyelerinin şahsî giderlerini davacıya ait yapılan harcama gibi göstermelerinden kaynaklanan zararların şimdilik 5.000,00 TL'sini, davacının 2.500.000,00 TL bedelli kaynak kullanımından kaynaklanan zararlarının şimdilik 10.000,00 TL'sini dava tarihinden ticari faiziyle tahsiline karar verilmesini istediğini bildirildiği, hükme esas alınan 24.06.2019 tarihli bilirkişi raporunda, İzmir ili, Bornova Doğanlar Köyü 19196 ada 2 parselde 2.193,70 m² alanlı G1 G2 G3 depolar ve bekçi kulübesi yönünden; kira bedelinin 37.250,00 TL olduğunu, dosyaya sunulan kira faturasına göre ödenen 15.266,34 TL'nin tenzili ile 21.984,06 TL fark oluştuğu, İzmir ili, Bornova Doğanlar Köyü 19196 ada 2 parselde bulunan 2.193,70 m² açık sundurma alanı yönünden 8.542,80 TL olduğu, İzmir ili, Bornova Doğanlar Köyü 19196 ada 1 parselde bulunan hangar depo alanı yönünden dosyaya sunulan kira faturasına göre ödenen 4.490,00 TL'nin tenzili ile 6.358,00 fark oluştuğunu, İzmir ili, Bornova Doğanlar Köyü 19196 ada 1 parselde bulunan EGS arkasında ve açık alan olarak kullanılan ve toplamda 5.740,00 m²'lik otopark/araç park servis alanı yönünden 20.664,00 olması gerektiği, İzmir ili, Bornova Doğanlar Köyü 19196 ada 1 parselde bulunan 180 m² ve 22,50 m² olmak üzere toplam 202,50 m² alanlı iki adet konteynir yönünden, 5.589,00 olduğu, İzmir ili, Kemalpaşa ilçesi, Sütçüler Köyü 843 parsel'de boş deponun 2.300 m²'lik kısmı için 71.760,00 TL olduğunun anlaşıldığı, Mat İnşaat San. ve Tic. A.Ş. kayyımı 10.10.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 134.876,66 TL olarak ıslah ettiği, asıl davanın davalısının süresinden sonra zamanaşımı definde bulunduğununda zamanaşımı defini reddedildiği, birleşen davanın davalılarının süresinde zamanaşımı definde bulunduğu, 6762 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesine göre alacak zamanaşımına uğradığından birleşen davalılar yönünden zamanaşımı definin kabulüne karar verildiği, davacıya ait araçların işletme amacı dışında şahsi işlerde kullanıldığına ilişkin delil sunulmadığından ispatlanamadığı, davacı şirket üyelerinin şahsî giderlerini şirket giderleri olarak karşılaması iddiasının da yasal delillerle ispatlanamadığı, ayrıca İstanbul Ekspres ile ortak alınan arsanın yap işlet devret sistemiyle bu şirkete bırakılması sonucu doğan gelir kaybı ile Kemalpaşa depo inşaatlarının kredi ile bitirilmesi sonucu oluşan finansman zararının tazmini hususunda bilirkişilerce yapılan incelemede şirketin basiretli tacir gibi davrandığı ve kâra geçecek yatırım yapmış olduğunun saptandığından bu talebin de reddinin gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen dava ile tahsilde tekerrür olmamak üzere, 50.000,00 TL zararın dava tarihinden itibaren, ıslahla artırılan 13.116,66 TL zararın ise ıslah tarihinden itibaren, yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, 30.000,00 TL zararın dava tarihinden itibaren, ıslahla artırılan 41.760,00 TL zararın ise ıslah tarihinden itibaren, yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline; birleşen davanın kısmen kabulüne, 50.000,00 TL zararın dava tarihinden itibaren 30.000,00 TL zararın dava tarihinden itibaren, yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davanın davalısı asıl ve birleşen davanın davalıları vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asıl davanın davalısı asıl temyiz dilekçesinde özetle; rayiç kira bedellerinin 2007 yılındaki veriler baz alınarak yapılması gerektiğini, 2007 yılındaki kira bedellerinde bir uyuşmazlık olmadığını, davacının bu konuda bir itirazının da olmadığını, 2015 yılı ya da günümüz verilerinden geriye dönük hesaplama yapılması halinde 2009 yılına ait reel verilere ulaşılamayacağını, 6 yıllık süreçte kira konusu taşınmazların bulunduğu çevrede pek çok kamusal geliştirme yapılacağını, ayrıca enflasyonunda geriye dönük rayicin hesaplanmasını zorlaştırdığını, kira sözleşmelerinin USD üzerinden imzalandığını, USD'nin kazandığı değer dikkate alınmadan rayicin değer hesabı yapıldığını, İzmir ili, Bornova Doğanlar Köyü 19196 ada 2 parselde yer alan 913 m² alanlı G1 G2 G3 depolar ve bekçi kulübesi yönünden ilişkin olarak 2015 yılıdan geriye dönük 3,40 TL rayicin kabulünün mümkün olmadığı, hesaplamaların taraflar arasında çelişkili olmayan 2007 yılı kira bedeli üzerinden yapılması gerektiği, İzmir ili, Bornova Doğanlar Köyü 19196 ada 1 parselde bulunan hangar depo alanının 1/2 oranında İstanbul Ekspres A.Ş. İle ortak olarak kullanıldığı giriş çıkışının bulunmadığı, kiraya verilmesinin mümkün olmadığı, aynı ada parselde bulunana 315 m2'lik açık sundurma alanı, yine aynı ada parselde bulunana 202,50 m²'lik iki adet konteynır dan oluşan kapalı alan ve aynı parselde bulunan 5.740 m²'lik boş alana ilişkin olarak sundurmanın İstanbul Ekspres tarafından yapıldığını, konteynır bulunana alanın boş olarak kiraya verildiği konteynırların İstanbul Ekspress'e ait olduğu, iki alanın kira rayicinin 0,30 TL olarak hesaplanması gerektiği, 5.740 m²'lik boş alanın kiracılar ve davacı tarafından ortak kullanıldığını, İstanbul Ekspres'in kullandığı alanın 1.500 m² ile sınırlı olduğu, İzmir ili, Kemalpaşa ilçesi, Sütçüler Köyü 843 parsel'de boş deponun 2.300 m²'lik kısmın davacı tarafından çok kısa bir süre orada kalan ve sonradan satılan araçları yıllarca orada kalmış gibi algı yaratma gayreti içerisinde olduğunu, karşılıklı takas neticesinde kira alınmadığı, kiraya ilişkin yapılan tespitlerin varsayımdan ibaret olduğunu ileri sürerek, Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

2. Birleşen davanın davalıları vekili temyiz dilekçesinde özetle; rayiç kira bedellerinin 2007 yılındaki veriler baz alınarak yapılması gerektiğini, 2007 yılındaki kira bedellerinde bir uyuşmazlık olmadığını, davacının bu konuda bir itirazının da olmadığını, 2015 yılı ya da günümüz verilerinden geriye dönük hesaplama yapılması halinde 2009 yılına ait reel verilere ulaşılamayacağını, 6 yıllık süreçte kira konusu taşınmazların bulunduğu çevrede pek çok kamusal geliştirme yapılacağını, ayrıca enflasyonunda geriye dönük rayicin hesaplanmasını zorlaştırdığını, kira sözleşmelerinin USD üzerinden imzalandığını, USD'nin kazandığı değer dikkate alınmadan rayicin değer hesabı yapıldığını, İzmir ili, Bornova Doğanlar Köyü 19196 ada 2 parselde yer alan 913 m² alanlı G1 G2 G3 depolar ve bekçi kulübesi yönünden ilişkin olarak 2015 yılıdan geriye dönük 3,40 TL rayicin kabulünün mümkün olmadığı, hesaplamaların taraflar arasında çelişkili olmayan 2007 yılı kira bedeli üzerinden yapılması gerektiği, İzmir ili, Bornova Doğanlar Köyü 19196 ada 1 parselde bulunan hangar depo alanının 1/2 oranında İstanbul Ekspres A.Ş. ile ortak olarak kullanıldığı giriş çıkışının bulunmadığı, kiraya verilmesinin mümkün olmadığı, aynı ada parselde bulunana 315 m²'lik açık sundurma alanı, yine aynı ada parselde bulunana 202,50 m²'lik iki adet konteynır dan oluşan kapalı alan ve aynı parselde bulunan 5.740 m²'lik boş alana ilişkin olarak sundurmanın İstanbul Ekspres tarafından yapıldığını, konteynır bulunana alanın boş olarak kiraya verildiği konteynırların İstanbul Ekspress'e ait olduğu, iki alanın kira rayicinin 0,30 TL olarak hesaplanması gerektiği, 5.740 m²'lik boş alanın kiracılar ve davacı tarafından ortak kullanıldığını, İstanbul Ekspres'in kullandığı alanın 1.500 m² ile sınırlı olduğu, İzmir ili, Kemalpaşa ilçesi, Sütçüler Köyü 843 parsel'de boş deponun 2.300 m²'lik kısmın davacı tarafından çok kısa bir süre orada kalan ve sonradan satılan araçları yıllarca orada kalmış gibi algı yaratma gayreti içerisinde olduğunu, karşılıklı takas neticesinde kira alınmadığı, kiraya ilişkin yapılan tespitlerin varsayımdan ibaret olduğunu ileri sürerek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, asıl davada denetçi, birleşen davada yöneticilerin işlem ve eylemlerinden dolayı asıl ve birleşen davanın davacısı şirketin zarara uğratılıp uğratılmadığı, zarara uğratılmış ise zarar miktarı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6762 sayılı Kanun'un 309, 341, 359 ve 336 ncı maddeleri hükmü

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, asıl davanın davalısı asıl ve birleşen davanın davalıları vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Asıl davanın davalısı asıl ve birleşen davanın davalıları vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden asıl davada davalı ...'e ve birleşen davada davalılara yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 07.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.