Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2021/311 Esas, 2021/ 600 Karar

HÜKÜM: Ret

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin dava dışı ...'dan Yapı Güven Batumi Ltd. Şti.'ndeki %10 hissesini satın aldığını, karşılığında üçüncü kişilere ciro ve teslim edilmemesi şartıyla 34 adet bono verdiğini, ...'nın sözleşmeden doğan edimlerini ifa etmemesi üzerine bonoların bedelsiz kaldığını, dava konusu bononun da bedelsiz kalan bonolardan olduğunu, tahrif edilerek davalıya verildiğini, davalının bonoyu takibe koyduğunu ileri sürerek takip dosyası ve dayanağı bono nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin sözleşmeye hem tanık sıfatıyla imza attığını, hem de ...'nın vekili sıfatıyla hareket ettiğini, tarafların bilgisi ve rızası dahilinde bir kısım senetlerin ...'nın borcu bulunan kişilere verildiğini, davaya konu bononun da bu kapsamda müvekkiline verildiğini, davacının iddiasını ispat etmekle yükümlü olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemenin 25.06.2019 tarih, 2018/572 E. ve 2019/322 K. sayılı kararı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 778 inci maddesinin atfıyla 680 inci madde uyarınca, "Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bir bono, aradaki anlaşmalara aykırı şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez; ancak hamil bonoyu kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnad edilebiliyorsa anlaşmaya uyulmadığı iddiası hamile karşı ileri sürülebilecektir." hükmü gereğince davanın kabulünün gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, takip dosyasına konu bono dolayısıyla borçlu olmadığının tespitine, davalının kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Dairemizin 22.03.2021 tarih, 2020/3821 E. ve 2021/2739 K. sayılı kararı ile; "Yargıtay (Kapatılan) 19. Hukuk Dairesi’nin bozma kararında özellikle sözleşmedeki edimlerin taraflarca yerine getirilip getirilmediği ve dolayısıyla halen yürürlükte bulunup bulunmadığı hususlarında inceleme yapılması gerektiğine işaret edilmiş ise de bu hususta sadece davacının beyanına itibar edilerek araştırma ve inceleme yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece 19.10.2021 tarih, 2021/311 E. ve 2021/600 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki sözleşmede bahsi geçen edimin yani dava dışı şirketin %10 hissesinin davacıya devrinin gerçekleştiği, bu durum karşısında davacının dava konusu bonolar nedeni ile borçlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine, davalının icra inkar tazminatı talebinin dava konusu icra takibi durmadığından reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dışı... (Aktif Batumi Ltd. Şti.) ile akdedilen 28.11.2012 tarihli inşaat sözleşmesindeki edimlerin yerine getirilip getirilmediği ve sözleşmenin yürürlükte olup olmadığının bir bütün olarak incelenmesinin gerektiğini, sözleşmede bahsedilen edimin hisse devri olmadığını, kaldı ki inşaat sözleşmesinin tam olarak ifa edilmediğini, sözleşmenin 25.11.2015 tarihli fesihname ile feshedildiğini, bu sözleşmenin feshi halinde davacının sorumlu olduğu bono bedelinin %10'unun ödeneceğinin sabit olduğunu, hali hazırda bu tutarın da fazlasıyla davacı tarafından ödendiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraflar arasında tanzim edilen sözleşmedeki edimlerin taraflarca yerine getirilip getirilmediği, halen yürürlükte bulunup bulunmadığı ve buna göre davacının dava konusu bonodan dolayı borçlu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67 nci maddesi

3. Değerlendirme

Mahkemece, davacı ile dava dışı ... arasında yapılan hisse devir anlaşmasında, hisse devrinin gerçekleşmesinin... isimli dava dışı kişinin şirketi ile yapılan sözleşmesinin tamamının yerine getirilmesi şartına bağlandığı, her ne kadar sözleşme tamamen yerine getirilmese de şirketin hisse devrinin davacı adına (Yapı Güven Batumi Ltd. Şti.) gerçekleştiği, bu durumda hisse devri şartının gerçekleşmesi beklenmeden davacının hem şirket hisselerini üzerine almasının hem de borçtan kurtulmaya çalışmasının doğru olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Ancak davalının tanık olarak bulunduğu sözleşmede hem şirket hisselerinin devri hem de...'la yapılan sözleşmenin tamamen uygulanması halinde sözleşmenin uygulanacağı, sözleşme kapsamında verilen senetlerin bedelinin ödeneceği belirtilmiştir.

Bu durumda Mahkemece şirket hissesinin %10'unun devredilmiş olmasının davanın reddini gerektirdiği incelemesi yerinde olmayıp eksik inceleme ile karar verilmiştir.

Dairemizin ilk bozma ilamında; "...Davalı söz konusu sözleşmeyi şahit sıfatıyla imzalamış olup, bononun hisse devri karşılığı verildiğini bilmektedir. Bu durumda her ne kadar açığa bono düzenlenmesi mümkün olmakla birlikte davalı bononun düzenlenmesine ilişkin temel akdi bildiğinden meşru hamil kabul edilebilmesi ancak, sözleşmedeki edimlerin taraflarca yerine getirildiği ve halen yürürlükte olması koşuluna bağlıdır. Mahkemece açıklanan bu yön gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." hususu belirtilmiş olup sözleşme kapsamında yer alan ve sözleşmenin uygulanmasının ve dava konusu bonoların ödenmesinin şartı olarak yer alan, "...söz konusu sözleşme...'la yapılan sözleşmenin tamamı uygulanırsa yani bir ihtilaf çıkmazsa ve tamamlanırsa uygulanacaktır. Aksi durumda verilen senetler tahsile verilmeyecektir." hükmü nazara alınarak inceleme ve değerlendirme yapılması gerekmekte, bu kapsamda Batum Mahkemesi tarafından verilen karar ile davalının ödemeye ilişkin sunduğu belgeler tartışılıp...'la yapılan sözleşmenin tamamen uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 27.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.