Yargıtay 11. CD 2024/56 E. 2025/4 K.

MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2023/661 Değişik iş

SUÇLAR: Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme

KARAR: İddianamenin iadesi kararına karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Kırşehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 18.07.2023 tarihli ve 2023/3169 Soruşturma, 2023/1483 Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 31.07.2023 tarihli ve 2023/158 iddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın reddine dair merci Nevşehir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.08.2023 tarihli ve 2023/661 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 24.08.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 04.12.2023 tarihli ve 2023/22323 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.12.2023 tarihli ve KYB 2023/131700 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.12.2023 tarihli ve KYB 2023/131700 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"Dosya kapsamına göre, Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesince; şüphelilerin fikir ve eylem birliği içinde hareket etmek suretiyle "atalay çetinkor" isimli instagram hesabından yasadışı bahisle ilgili paylaşım yaparak bahis oynatmak amacıyla müştekilerin "invertbet99.com" isimli internet sitesine yönlendirildiği, site üzerinde canlı destek aracılığıyla para yatırmak üzere paylaştıkları IBAN numarasına para gönderilmesini sağlamak suretiyle yüklenen bilişim sistemlerini araç olarak kullanmak suretiyle dolandırıcılık suçunu işledikleri iddiasıyla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158/1 f, 282, 37/1, ve 43. maddeleri uyarınca cezalandırılmaları istemiyle Kırşehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 18/07/2023 tarihli iddianamenin, şüphelilerin savunmalarının genel iddia üzerine alındığı, hangi mağdura karşı hangi suçun işlendiği, hangisi yönünden zincirleme suç ve etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gösterilmediği, müştekiler arasında fiili ve hukuki bağlantı bulunmadığı, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçu yönünden yeterli delil değerlendirilmesi yapılmadığı, paranın çekildiği yer, şüphelilerin adresleri, banka ve hesap bilgileri bakımından suç yeri itibariyle mahkemenin yetkili olmadığı, cezanın alt ve üst sınırı itibariyle de davanın görevli mahkemeye açılmadığı şeklindeki gerekçelerle iadesine karar verilmiş ise de,

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 28/10/2020 tarihli ve 2020/2248 esas, 2020/14207 karar sayılı ilamında yer alan ''... CMK'nın 174/2. maddesinde ise açıkça; suçun hukuki nitelendirmesi nedeniyle iddianamenin iade edilemeyeceği belirtilemektedir. Ceza muhakemesinde yaptığı soruşturmadan sonuç çıkarma görevi olan Cumhuriyet savcısının, sonuç çıkarma aşamasında suçun hukuki niteliğini takdir etme hakkı da bulunmaktadır. Buna göre yapılan soruşturma sonucunda, tipik fiilin, Kanun’un hangi maddesindeki suçu oluşturduğunu Cumhuriyet savcısı gösterecek ancak hakim, bu gösterim ile bağlı olmayacaktır. Hakim, hükmünü, CMK’nın 225/1. maddesine göre; iddianamede unsurları gösterilen suça ilişkin fiil ve fail hakkında verecektir. Hakimin, Cumhuriyet savcısının yaptığı nitelendirme ile bağlı olmadığı için iddianameyi bu yönde de iade edemeyeceği CMK’nın 174/2. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Somut olayda; hakimin, Cumhuriyet savcısının düzenleyip sunduğu iddianameyi, suçun yağma suçununu oluşturabileceği ve bu suça bakmakla görevli mahkemenin Ağır Ceza Mahkemesi olduğundan bahisle iade etmesi, iade üzerine yapılan itirazın, itirazı incelemekle görevli ve yetkili Gaziantep 1. Ağır Ceza Mahkemesince reddedilmesi, Kanuna aykırı görülüp, tebliğnamedeki talep yerinde görülmüştür..'' şeklindeki açıklamalar ile,

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 16. maddesinde yer alan "(1)Yukarıdaki maddelere göre her biri değişik mahkemelerin yetkisi içinde bulunan bağlantılı ceza davaları, yetkili mahkemelerden herhangi birisinde birleştirilerek görülebilir. (2) Bağlantılı ceza davalarının değişik mahkemelerde bakılmasına başlanmış olursa, Cumhuriyet savcılarının istemlerine uygun olmak koşuluyla, mahkemeler arasında oluşacak uyuşma üzerine, bu davaların hepsi veya bir kısmı bu mahkemelerin birinde birleştirilebilir" şeklindeki,

5271 sayılı Kanun'un "Yetkisizlik iddiası" başlıklı 18/2 maddesinde yer alan "(2) Yetkisizlik iddiasına ilişkin karar, ilk derece mahkemelerinde sanığın sorgusundan önce ... verilir." şeklindeki,

Aynı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” şeklinde düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde;

Cumhuriyet savcısının, suçun işlendiği hususunda yeteli şüpheye ulaşmasını sağlayacak delil elde ettiğinde kamu davasını açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukukî nitelendirilmesinin Cumhuriyet savcısı tarafından yapılarak buna göre düzenlenecek iddianamenin ancak 174. maddesi kapsamında iade edilebileceği, yetkisizlik iddiasının sanığın sorgusuna kadar mahkemesince de değerlendirilerek bir karar verilebileceği, suç vasfının nitelikli dolandırıcılık olarak kabul edilmesi sebebiyle görevli mahkemenin ağır ceza mahkemesi olduğu gibi suçun hukuki nitelendirilmesi sebebiyle de iddianamenin iade edilemeyeceği, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak soruşturma aşamasında toplanan deliller dışında kovuşturma aşamasında da gereken deliller toplanıp tamamının birlikte değerlendirerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği ve iade gerekçelerinin 5271 sayılı Kanun'un 174. maddesi kapsamında kalmadığı gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 170 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174 üncü maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle;

a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen,

b) (Değişik:17/10/2019 7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen,

...“

İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir.

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. Kırşehir Ağır Ceza Mahkemesinin 31.07.2023 tarihli ve 2023/158 iddianame değerlendirme sayılı kararı ile kanun yararına bozma isteminde belirtilen gerekçeler doğrultusunda iddianamenin iadesine karar verilmiştir.

4. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; 5271 sayılı Kanun'un 170 inci maddesinin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174 üncü maddesinin birinci fıkrasında iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca, Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesinin gerekeceği, şüpheliler hakkında kamu davasının açılması için yeterli şüphenin bulunduğu, iddianamenin iadesi kararında belirtilen gerekçelerin suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mahiyette olmadığı anlaşılmakla; kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Nevşehir 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 24.08.2023 tarihli ve 2023/661 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.01.2025 tarihinde karar verildi.