Karar Detayı

MAHKEMESİ: Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI: 2022/407 Değişik İş

SUÇLAR: Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik

İNCELEME KONUSU KARAR: Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının, 20.12.2021 tarihli ve 2018/41080 Soruşturma, 2021/71855 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Bursa 5. Sulh Ceza Hakimliğinin, 27.03.2023 tarihli ve 2022/407 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 27.03.2023'de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 16.08.2023 tarihli ve 2023/13155 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB 2023/94032 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB 2023/94032 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müşteki ... Ağaç Ambalaj Kereste San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firmanın işyerinde 10/02/2018 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayında iş yerinden boş olarak çalınan Vakıfbank Ertuğrulkent Şubesi'ne ait 006454 seri numaralı çekin MT Metal isimli firma yetkilileri tarafından ele geçirilerek 30/07/2018 keşide tarihli, 92.500,00 Türk lirası bedelli olarak düzenlenip ... Faktoring A.Ş'ye ibraz edilmesi suretiyle gerçekleştirildiği belirtilen atılı dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik eylemlerine ilişkin olarak daha önce (inceleme konusu edilmeyen) Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/69382 soruşturma sayılı dosyası kapsamında yürütülen soruşturma neticesinde, şüpheliler ..., ... ve ... haklarında atılı suçlardan yargılanmaları için Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 14/04/2021 tarihli ve 2019/69382 soruşturma, 2021/12929 esas, 2021/1064 sayılı iddianamesi ile Bursa 16. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/196 esasına kayden açılan davanın derdest olduğu,

Öte yandan, yine aynı şüpheliler hakkında aynı eylem nedeniyle yürütülen (inceleme konusu) soruşturma neticesinde, sahteliği iddia edilen çek aslının ele geçirilemediği, çek aslı ele geçirilemediği için sahte olup olmadığının ve sahteliği kimin yaptığının tespitinin mümkün olmadığı, çek aslının kullanılmaması nedeniyle müştekinin de herhangi bir zararının bulunmadığı gerekçesiyle (inceleme konusu) Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 20/12/2021 tarihli ve 2018/41080 soruşturma, 2021/71855 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararının verildiği nazara alındığında, aynı eylem ve aynı şüphelilere ilişkin olarak daha önce soruşturma yapıldığı cihetle mükerrer soruşturma yapılamayacağından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verilmesi gerektiği cihetle, işin esası yönünden önceki soruşturma dosyasından verilen kararlarla çelişki oluşturacak şekilde karar verildiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014 6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ...'ın yetkilisi olduğu ... Ağaç Ambalaj Kereste Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayında boş olarak çalınan Vakıfbank Ertuğrulkent Bursa Şubesi'ne ait 006454 seri numaralı çekin, şüpheliler tarafından MT Metal (...) namına, 30.07.2018 keşide tarihli ve 92.500,00 TL bedelli olacak şekilde sahte imza ile keşide edilerek, tahsil için ... Faktoring A.Ş.'ye ibraz edildiğinin iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.04.2021 tarihli ve 2019/69382 Soruşturma sayılı kararı ile şüpheli ... hakkında ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilerek, şüpheliler ..., ... ve ... haklarında Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının, 14.04.2021 tarihli ve 2019/69382 Soruşturma, 2021/12929 Esas sayılı iddianamesi ile resmi belgede sahtecilik ve bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçundan açılan kamu davasının, Bursa 16. Ağır Ceza Mahkemesinin 2021/196 Esas sırasında derdest olduğunun anlaşılması karşısında, kanun yararına bozma konusu yapılan tarafları ve konusu aynı olan iş bu soruşturmaya ilişkin olarak mükerrerlik nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi gerekirken, "..sahteliği iddia edilen çek aslının ele geçirilemediği, çek aslı ele geçirilemediği için sahte olup olmadığının ve sahteliği kimin yaptığının tespitinin mümkün olmadığı, çek aslının kullanılmaması nedeniyle müştekinin de herhangi bir zararının bulunmadığı..." şeklindeki gerekçeyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; 5271 sayılı Kanun'un 173 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliğinin, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği gözetildiğinde, dosya kapsamına uygun düşmeyen bir gerekçeye dayanan, ancak sonucu itibarıyla doğru olan Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının, 20.12.2021 tarihli ve 2018/41080 Soruşturma, 2021/71855 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itirazın, yalnızca bu nedenle kabul edilmesinin usul ve yasaya uygun olmayacağı anlaşılmakla, ihbarnamede belirtilen düşünce yerinde görülmediğinden, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,

Soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.06.2024 tarihinde karar verildi.