Karar Detayı

MAHKEMESİ: Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI: 2022/1740 Değişik iş

SUÇ: Tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı

İNCELEME KONUSU KARAR: Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Ordu Cumhuriyet Başsavcılığının 29.06.2022 tarihli ve 2022/7035 Soruşturma, 2022/3617 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Ordu 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 06.07.2022 tarihli ve 2022/1740 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 06.07.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 13.05.2023 tarihli ve 2023/4796 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB 2023/58712 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve KYB 2023/58712 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, şüphelilerin, Ordu ili, ... ilçesi, 2648 ada, 8 parselde bulunan C Blokta bulunan bağımsız bölümü yaptığı iş karşılığında müştekiye satacakları konusunda aldatıp, kendisine binanın bulunduğu sitenin kalıp, demir, duvar ve beton işlerini yaptırdıkları halde, anılan taşınmazın tapu kaydını şüpheli ...'e devretmek suretiyle haksız yarar sağladıklarının iddia edildiği somut olayda, Ordu Cumhuriyet Başsavcılığınca, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklı hukuki ihtilaf niteliği taşıdığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de;

Şikayete konu taşınmazda fiilen müşteki oturduğu halde, bu taşınmazın hileli hareketlerle şüpheli Murat'a devredildiğinin iddia edilmiş olması karşısında, maddi gerçeğin tespiti bakımından; müştekinin, şüphelilerin ve şikâyet dilekçesinde isimleri bildirilen tanıkların ifadelerinin alınması, şikayet dilekçesinde belirtilen mesajlaşmaların dökümünün yapılarak yazışmalardaki hususların şüpheli ...'e ayrıntılı olarak açıklattırılması, müşteki tarafından yapıldığı belirtilen ödemelere ilişkin banka kayıtlarının ve müşteki ile şüpheli ... arasında yapıldığı belirtilen sözleşme aslının veya onaylı suretinin temin edilmesi, şikayete konu taşınmaza ilişkin tapu kayıtlarının ve şüpheli ...'in yetkilisi olduğu Babil İnşaat isimli şirkete ait ticaret sicil kayıtlarının getirtilmesi, bunların yanı sıra olayın aydınlatılmasına yarar diğer delillerin toplanmasının ardından, sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, şüphelilerin ifadeleri dahi alınmadan eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014 6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; Ordu İli ... İlçesi 2648 ada 8 nolu parsel üzerinde Babil İnşaat tarafından yapılan sitenin kalıp, demir, duvar ve beton işçiliğinin şikâyetçi tarafından yerine getirilmesi maksadıyla şikâyetçi ile şüphelilerden ... arasında sözleşme akdedildiğinin, bu sözleşmeye göre yapılan iş karşılığında şikâyetçiye aynı ada ve parselde bulunan bağımsız bir bölümün tapusunun tescil edileceğinin vadedildiğinin, tüm işlerin yapılmasına karşın devir işleminin gerçekleşmediğinin, sözleşmenin ... tarafından imzalanmasına karşılık, taşınmazın ... adına kayıtlı olduğunun, ...'in devir işlemi için ...'e vekâlet verdiğinin ancak taşınmaz üzerinde ipotek bulunması nedeniyle devrin yapılamadığının, bununla birlikte ipoteğin kalkması için şikâyetçiden talep edilen paranın da şüpheli ...'un hesabına gönderildiğinin, bir müddet sonra ise taşınmazın ... aracılığı ile oğlu ...'e devredildiğinin iddia olunması karşısında; tüm şüphelilerin ifadelerinin alınması, Babil İnşaat'ın yetkilileri ve ortaklarının kimler olduğunun belirlenmesi, banka hesap hareketleri ve tapu kayıtlarının getirtilmesi, dosyaya sunulan yazışmaların incelenmesi, şikâyet dilekçesinde bildirilen tanıkların beyanlarına başvurulması, dosya kapsamındaki sözleşmenin taraflar arasında düzenlenip düzenlenmediğinin kuşkuya yer bırakmayacak bir şekilde tespit edilmesi, hukuk mahkemesinde görülen dava dosyası incelenerek, bu dosyası ilgilendiren delillerin bir suretinin dosya arasına alınması, sonucuna göre somut olayda şüphelilerin baştan itibaren dolandırıcılık kastıyla ve iştirak halinde hareket edip etmediklerinin tayin ve takdiri gerekirken; "...somut olayda atılı suçun yasal unsurlarını oluşturacak hile unsurunun bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklı edimin eksiksiz olarak yerine getirilmemesine ilişkin olduğu ve müştekinin vadedilen taşınmazda fiilen oturduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde uyuşmazlığın hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Ordu 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 06.07.2022 tarihli ve 2022/1740 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

15.04.2024 tarihinde karar verildi.