Karar Detayı

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ: Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI: 2022/604 Değişik iş

SUÇ: Dolandırıcılık

İNCELEME KONUSU

KARAR: Soruşturmanın genişletilmesi kararı

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 24.12.2021 tarihli ve 2021/84193 Soruşturma, 2021/73087 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine ilişkin mercii Bursa 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 18.04.2022 tarihli ve 2022/604 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 18.04.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.04.2023 tarihli ve 2022/14289 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.05.2023 tarihli ve KYB 2023/46377 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.05.2023 tarihli ve KYB 2023/46377 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 24/12/2021 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı müşteki ... tarafından 13/01/2022 tarihli dilekçe ile yapılan itiraz üzerine Bursa 3. Sulh Ceza Hâkimliğinin 17/02/2022 tarihli ve 2022/410 değişik iş sayılı kararı ile itirazın reddine kesin olarak karar verilmesi karşısında, aynı itiraz hakkında Bursa 5. Sulh Ceza Hâkimliğinin 18/04/2022 tarihli karar da, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“ şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014 6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının 24.12.2021 tarihli ve 2021/84193 Soruşturma, 2021/73087 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına yönelik itiraz üzerine, merci Bursa 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 17.02.2022 tarihli ve 2022/410 Değişik İş sayılı kararı ile kesin olarak itirazın reddine karar verildiğinin dosya kapsamından anlaşılması karşısında, aynı itiraz hakkında yeniden bir karar verilemeyeceğinin gözetilmemesi Kanun'a aykırı olup kanun yararına bozma talebindeki düşünce yerinde görülmekle birlikte; şüphelilerin hak sahibi olmadıkları halde daire satış sözleşmesi düzenleyerek şikâyetçiden menfaat temin ettikleri iddiası üzerine başlatılan soruşturmada, şüphelilerden ...'ın ifadesinin alınması, aynı gayrimenkulün satıldığının iddia olunduğu kişilerin belirlenmesi, ödemenin nasıl ve ne şekilde gerçekleştiğinin ortaya konulması, tüm tapu kayıtlarının getirtilerek incelenmesi, şüphelinin tapuda devir yetkisinin bulunup bulunmadığının araştırılması, varsa diğer hukuk ve ceza dosyalarının incelenmesi, sonucuna göre somut olayda dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının takdir ve tayininin gerekmesi nedeniyle, Bursa 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 17.02.2022 tarihli ve 2022/410 Değişik İş sayılı itirazın reddi kararına yönelik kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağı hususunda gereğinin takdir ve ifasının Adalet Bakanlığı'nca değerlendirilmesi mümkün görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Bursa 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 18.04.2022 tarihli ve 2022/604 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.03.2024 tarihinde karar verildi.