Karar Detayı

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2023/43 Değişik İş

SUÇ: Dolandırıcılık

İNCELEME KONUSU

KARAR: Karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Samsun 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.01.2023 tarihli ve 2023/43 Değişik İş sayılı kararına yönelik, Adalet Bakanlığının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 30.10.2023 tarihli ve 2023/4933 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB 2023/116761 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.12.2023 tarihli ve KYB 2023/116761 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Basit dolandırıcılık suçundan sanık ...'un, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 157/1, 62/1 ve 52/2. maddeleri gereğince 10 ay hapis ve 80,00 Türk lirası adli para cezaları ile cezalandırılmasına dair Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 07/07/2014 tarihli ve 2012/1497 esas, 2014/515 sayılı kararının kesinleşmesini müteakip, hükümlünün 02/12/2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6763 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 34. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 253. maddesinde yapılan değişiklik doğrultusunda uyarlama yargılaması yapılarak infazının durdurulması talebinin kabulü ile infazın durdurulmasına, uzlaştırma işlemlerinin yerine getirilmesi için dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesine ilişkin Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2016 tarihli ve 2012/1497 esas, 2014/515 sayılı ek kararını takiben, uzlaşma kapsamında olan dolandırıcılık suçunun uzlaşma kapsamında olmayan özel belgede sahtecilik suçu ile birlikte işlendiği gerekçesiyle infazın durdurulması kararının kaldırılarak verilen mahkumiyet kararının aynen infazına dair Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/01/2017 tarihli ve 2012/1497 esas, 2014/515 sayılı ek kararının, Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 26/01/2022 tarihli ve 2022/43 esas, 2022/1317 karar sayılı ilamı ile bahse konu suçların mağdurlarının farklı olduğu cihetle, 02/12/2016 tarihli ve 29906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253 ve 254. maddeleri gereğince yeni düzenlemeye göre uzlaştırma işlemleri yapılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle, 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesi uyarınca kanun yararına bozulmasını müteakip, yeniden yapılan uyarlama yargılaması sonucunda, ek karar üzerinden uyarlama yargılaması yapılması gerekirken sehven dosyanın yeni esasa kaydedilmesi sebebiyle davanın esası hakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına, taraflar arasında uzlaşma sağlanamadığı gerekçesiyle, mahkemelerinin 07/07/2014 tarihli ve 2012/1497 esas, 2014/515 sayılı kararıyla hükmedilen 10 ay hapis cezasının aynen infazına ilişkin Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 21/12/2022 tarihli ve 2022/490 esas, 2022/1098 sayılı kararına yönelik itiraz hakkında, bozma ilamı sonrasında yeni esasa kayden yapılan yargılama sonucunda verilen kararın itiraza tabi olmaması sebebiyle, karar verilmesine yer olmadığına dair Samsun 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/01/2023 tarihli ve 2023/43 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Samsun 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/01/2023 tarihli ve 2023/43 değişik iş sayılı kararının kanun yararına bozulması durumunda, anılan kararı müteakip, Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/01/2023 tarihli ve 2022490 sayılı yazısı ile itiraz hakkında karar verilmek üzere dosyanın yeniden Merciine gönderilmesi üzerine, Mahkemelerinin 06/01/2023 tarihli kararıyla daha evvel karar verildiğinden bahisle, itiraz hususunda yeniden karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Samsun 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 12/01/2023 tarihli ve 2023/186 değişik iş sayılı kararının hukuki değerden yoksun olacağı değerlendirilerek yapılan incelemede;

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08/03/2023 tarihli ve 2019/2 440 esas, 2023/141 karar sayılı ilamında "...hüküm niteliğinde bulunmasa bile hukuken geçersiz bir karar olduğundan da söz edilemeyeceği, diğer taraftan, yalnızca hüküm değil hâkim veya mahkemelerce verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararlara yönelik olarak da kanun yararına bozma yoluna gidilebileceği anlaşılmakla, başkaca bir yasa yolu ile denetlenmesi mümkün bulunmayan incelemeye konu karar verilmesine yer olmadığına dair kararın, kanun yararına bozma talebine konu olabileceğinin kabulünde zorunluluk bulunmaktadır..." şeklinde yer alan açıklamalar nazara alındığında, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararların kanun yararına bozma incelemesine konu olabileceği gözetilerek yapılan incelemede;

Her ne kadar Samsun 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/01/2023 tarihli ve 2023/43 değişik iş sayılı kararıyla bozma ilamı üzerine, yeni esasa kayden yapılan yargılama sonucunda verilen kararların itiraz kanun yoluna tabi olmayacağı gerekçesiyle, talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de,

5271 sayılı Kanun'un 309. maddesinde yer alan "... (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar.(4) Bozma nedenleri: a) 223 üncü Maddede tanımlanan ve davanın esasını çözmeyen bir karara ilişkin ise, kararı veren hâkim veya mahkeme, gerekli inceleme ve araştırma sonucunda yeniden karar verir. b) Mahkûmiyete ilişkin hükmün, davanın esasını çözmeyen yönüne veya savunma hakkını kaldırma veya kısıtlama sonucunu doğuran usul işlemlerine ilişkin ise, kararı veren hâkim veya mahkemece yeniden yapılacak yargılama sonucuna göre gereken hüküm verilir. Bu hüküm, önceki hükümle belirlenmiş olan cezadan daha ağır olamaz. c) Davanın esasını çözüp de mahkûmiyet dışındaki hükümlere ilişkin ise, aleyhte sonuç doğurmaz ve yeniden yargılamayı gerektirmez. d) Hükümlünün cezasının kaldırılmasını gerektiriyorsa cezanın kaldırılmasına, daha hafif bir cezanın verilmesini gerektiriyorsa bu hafif cezaya Yargıtay ceza dairesi doğrudan hükmeder..." şeklindeki düzenlemeler,

5275 sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 101/3. maddesindeki "(Değişik:20/7/2017 7035/24 md.) Bu madde uyarınca verilen kararlara karşı itiraz yoluna gidilebilir." şeklinde yer alan düzenleme ile birlikte değerlendirildiğinde;

Uyarlama kararına konu olan Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 07/07/2014 tarihli ve 2012/1497 esas, 2014/515 sayılı mahkumiyet hükmünün, 5252 sayılı Türk Ceza Kanununun Yürürlük Ve Uygulama Şekli Hakkında Kanun'un yürürlük tarihi olan 01/06/2005 tarihinden sonra kesinleştiği gözetilerek, bu tarihten sonra yapılan uyarlama yargılaması sonunda verilen kararlara karşı 5275 sayılı Kanun'un 101/3. maddesi gereğince itiraz yolu açık olduğu, ek karar yerine, yeni esasa kayden uyarlama kararı verilmiş olmasının tabi olacağı kanun yolunu da değiştirmeyeceği gözetilmeden, itirazın esasına ilişkin bir karar verilmesi yerine, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 07.07.2014 tarihli ve 2012/1497 Esas, 2014/515 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 157 nci maddesinin birinci fıkrası, 207 nci maddesinin birinci fıkrası, 52 nci ve 62 nci maddeleri uyarınca 10 ay hapis ile 80,00 TL adli para cezası ve 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükümlerin temyiz edilmeksizin 04.09.2014 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

2. 5237 sayılı Kanun’un 157 nci maddesinde düzenlenen dolandırıcılık suçu, 02.12.2016 tarihli ve 29906 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi ile değişik 5271 sayılı Kanun'un 253 üncü maddesine göre uzlaşma kapsamına alınmıştır.

3. 24.10.2019 tarihli ve 30928 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun’un 26 ncı maddesi ile 5271 sayılı Kanun'un 253. maddesinin üçüncü fıkrasına “birlikte” ibaresinden sonra gelmek üzere “aynı mağdura karşı” ibaresi eklenmiş olup, anılan kanun maddesinde yapılan değişiklikle uzlaştırma kapsamına giren bir suçun, bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması halinde uzlaşma hükümlerinin uygulanamayacağı belirlenmiştir.

4. Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.01.2017 tarihli ve 2012/1497 Esas, 2014/515 Karar sayılı ek kararı ile uzlaşma kapsamına giren bir suçun bu kapsama girmeyen bir başka suçla birlikte işlenmiş olduğu gerekçesiyle uzlaşma hükümlerinin uygulanması talebinin reddine karar verilmiştir.

5. Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 28.10.2021 tarihli ve 2021/20491 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 07.12.2021 tarihli ve KYB 2021/133108 sayılı ihbarname ile; "...24.10.2019 tarih ve 30928 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun’un 26. maddesi ile 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinin üçüncü fıkrasına birlikte ibaresinden sonra gelmek üzere aynı mağdura karşı ibaresi eklenmiş olup, ...sanığın mahkûmiyetine konu özel belgede sahtecilik suçunun mağdurunun kamu, dolandırıcılık suçunun mağdurunun ise katılan ... olduğu somut olayda, sanığa yüklenen dolandırıcılık suçu nedeniyle, 02.12.2016 tarihli ve 29906 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanunun 34. maddesi ile değişik 5271 sayılı CMK'nın 253. ve 254. maddeleri gereğince yeni düzenlemeye göre uzlaştırma işlemleri yapılarak sonucuna göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinin..." belirtilmesi üzerine; Dairemizin 26.01.2022 tarihli ve 2022/43 Esas, 2022/1317 Karar sayılı ilamı ile "...Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.01.2017 tarihli ve 2012/1497 Esas, 2014/515 Karar sayılı ek kararının 5271 sayılı CMK’nin 309. maddesi uyarınca bozulmasına..." karar verilmiştir.

6. Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.01.2017 tarihli ve 2012/1497 Esas, 2014/515 Karar sayılı ek kararının kanun yararına bozulmasını müteakip, dosya yeni esasa kaydedilerek duruşmalı olarak yapılan inceleme neticesinde, Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.12.2022 tarihli ve 2022/490 Esas, 2022/1098 Karar sayılı kararı ile; "...dosyanın mahkememizin 2022/490 esas sırasına sehven kaydının yapıldığı anlaşılmakla, hükümlü hakkında esas dosyası üzerinden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ancak, bozma ilamı doğrultusunda uzlaştırma bürosuna yazılan müzekkereye verilen cevapta taraflar arasında uzlaşmanın sağlanamaması da dikkate alınarak, Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 26/01/2022 tarihli ve 2022/43 esas, 2022/1317 karar sayılı bozma ilamı doğrultusunda dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderildiği ve taraflar arasında uzlaşmanın sağlanamadığı anlaşıldığından, hükümlü hakkında mahkememizin 07/07/2014 tarih, 2012/1497 esas ve 2014/515 karar sayılı ilamıyla dolandırıcılık suçundan verilen ve Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nce infazının durdurulmasına karar verilen 10 ay hapis cezasının infazının kaldığı yerden devamına dair..." itirazı kabil olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

7. Bahse konu karara karşı itiraz üzerine, Samsun 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.01.2023 tarihli ve 2023/43 Değişik İş sayılı kararı ile; "...Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesince sanık hakkında yapılan yargılama aşamaları nazara alındığında, sanık hakkında verilen ek kararın Yargıtay tarafından bozmaya konu edildiği, Mahkemece ek karar sonrası bozma doğrultusunda eski esas üzerinden eksiklikleri tamamlaması gerekirken yeni bir esas numarası üzerinden yargılamaya başlanıldığı, yeni esas üzerinden bozmaya uyulduğu, yargılamanın sürdürüldüğü ve sonlandırıldığı, mahkemece yeni bir yargılama yapılması ve hüküm kurulması nedeniyle CMK'nın 223. maddesinde belirtilen kararlardan birine hükmedilmesinin gerektiği gibi, ek kararın Yargıtay denetimine konu edilmesi ile mahkemece yeni esas üzerinden yapılan yargılama sonucu verilen kararın CMK'nın 223 maddesinde yer alan kararlardan olmaması nedeniyle itiraza tabi kararlardan olamayacağı anlaşıldığından bu konuda Mahkememizce karar verilmesine yer olmadığına..." karar verilmiştir.

8. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.06.2022 tarihli ve 2020/8 12 Esas, 2022/425 Karar sayılı ilamında; "...Ceza Genel Kurulunun 17.05.2011 tarihli ve 66 96, 03.02.2009 tarihli ve 250 13, 24.01.2006 tarihli ve 136 3 ile 27.12.2005 tarihli ve 162 173 sayılı kararlarında açıklandığı üzere; sonradan yürürlüğe giren ve lehe hüküm içeren kanunun 5237 sayılı TCK olması ve mahkûmiyet hükmünün de 1 Haziran 2005 tarihinden önce kesinleşmiş olması halinde, uyarlama yargılaması özel düzenlemeyi içeren 5252 sayılı Kanun’un 9. maddesinin 1. fıkrasında öngörülen usule göre gerçekleştirilecek ve uyarlama yargılaması sonucunda verilen hüküm de temyiz kanun yoluna tâbi olacaktır. Bu iki şartın birlikte gerçekleşmediği hallerde ise uyarlama yargılaması 5252 sayılı Kanun’un 9. maddesine göre değil, 5275 sayılı Kanun’un 98 ilâ 101. maddelerine göre yapılacak ve yargılama sonucunda verilen hüküm ise itiraz kanun yoluna tâbi olacaktır..." yine Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2021 tarihli ve 2017/17 940 Esas, 2021/472 Karar sayılı ilamında; "...Ancak duruşma açılarak yargılama yapılsa da, bu yargılama, sonraki kanunun lehe hükümlerinin saptanması ve uygulanma koşullarının bulunup bulunmadığının belirlenmesi ile sınırlı ve kendine özgü talî bir yargılama olup uyarlama yargılamasında önceki karar dışına çıkılamayacak, kesinleşen karardaki suça konu sabit eyleme uygulanma olanağı bulunan yeni kanundaki hükümler bütünüyle tatbik olunduktan sonra yeni kanunun lehe sonuç doğurduğunun saptanması hâlinde, hükümlünün bu sonuçtan faydalanması için infaza konu olabilecek nitelikte bir hüküm kurulmasıyla yetinilecektir..." ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 08.03.2023 tarihli ve 2019/2 440 Esas, 2023/141 Karar sayılı ilamında da; "...CMK'nın 223. maddesinde beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirine hükmedilmesi, davanın reddi veya düşmesi şeklinde sınırlı olarak sayılan ve hüküm niteliği taşıyan kararlar dışında, karar verilmesine yer olmadığına şeklinde bir hüküm çeşidine yer verilmemesi ve anılan madde uyarınca verilmiş bir hüküm veya temyize konu olabilecek bir karar bulunmaması nedeniyle bu hususun temyiz incelemesine konu edilemeyeceğinde herhangi bir tereddüt bulunmamakta ise de incelemeye konu kararın temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleştirme işlemlerinin yapılarak hukuk aleminde sonuç doğurmaya başladığı nazara alındığında, hüküm niteliğinde bulunmasa bile hukuken geçersiz bir karar olduğundan da söz edilemeyeceği, diğer taraftan, yalnızca hüküm değil hâkim veya mahkemelerce verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen kararlara yönelik olarak da kanun yararına bozma yoluna gidilebileceği anlaşılmakla, başkaca bir yasa yolu ile denetlenmesi mümkün bulunmayan incelemeye konu karar verilmesine yer olmadığına dair kararın, kanun yararına bozma talebine konu olabileceğinin kabulünde zorunluluk bulunmaktadır..." denilmektedir.

9. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 07.07.2014 tarihli ve 2012/1497 Esas, 2014/515 Karar sayılı kararının 04.09.2014 tarihinde kesinleşmesinden sonra yürürlüğe giren ve lehe düzenlemeler içeren uzlaşma hükümlerinin değerlendirilmesini müteakip, Samsun 5. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.12.2022 tarihli ve 2022/490 Esas, 2022/1098 Karar sayılı kararı ile taraflar arasında uzlaşmanın sağlanamadığından bahisle verilen infazın kaldığı yerden devamına ilişkin kararın itiraz kanun yoluna tabi olduğu gözetilerek, dosyanın esası hakkında bir karar verilmesi yerine, "... Mahkemece yeni esas üzerinden yapılan yargılama sonucu verilen kararın CMK'nın 223. maddesinde yer alan kararlardan olmaması nedeniyle itiraza tabi kararlardan olamayacağı anlaşıldığından bu konuda Mahkememizce karar verilmesine yer olmadığına..." şeklindeki hatalı gerekçeyle karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Samsun 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 06.01.2023 tarihli ve 2023/43 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

04.03.2024 tarihinde karar verildi.