Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI: 2023/7243 Değişik İş

Bursa Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.10.2023 tarihli ve 2023/3576 Soruşturma, 2023/58921 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Bursa 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 27.11.2023 tarihli ve 2023/7243 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 27.11.2023'de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 03.07.2024 tarihli ve 2024/5606 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2024 tarihli ve KYB 2024/77143 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2024 tarihli ve KYB 2024/77143 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müşteki ile şüphelinin H.A.S. İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin ortakları olduğu, şüpheli tarafından anılan şirketin 12/04/2021 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısına müştekinin katılmadığı hâlde katılmış gibi gösterilerek sahte tutanak düzenlendiği, ayrıca şüphelinin müştekinin bilgisi ve rızası dışında şirkete ait nakit paraları ve şirkete ait taşınmazları satarak elde ettiği nakit paraları kendi hesabına geçirdiğinin iddia edildiği olaya ilişkin yapılan soruşturma sonunda, müştekinin yakınmasına konu olayın miras hukukundan kaynaklanan ihtilaf olduğu, müştekinin zarara uğradığı iddialarına dair hukuk mahkemeleri nezdinde başvuruda bulunabileceğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; kolluk marifetiyle beyanı alınan müştekinin, adı geçen şirkette yapılan 12/04/2021 tarihli genel kurula katılmadığını ve alınan kararlara ilişkin tutanağın kendisinden habersiz imzalandığını, ayrıca şirkete ait Bursa İli Nilüfer İlçesi Ertuğrul Mahallesi 1192 ada, 11 parsel B Blok zemin artı birinci kat 1 nolu bağımsız bölüm, Bursa İli Nilüfer İlçesi Akçalar Mahallesi 264 ada, 6 parsel C Blok zemin kat 4 nolu bağımsız bölüm, Bursa İli Mudanya İlçesi Bademli Mahallesi 272 parsel D Blok bağımsız bölüm 1, bağımsız bölüm 2 de bulunan taşınmazların bilgisi ve rızası dışında satıldığını beyan etmesi karşısında, H.A.S. İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin 12/04/2021 tarihli olağan genel kurul tutanakları asıllarının temin edilerek, anılan toplantıya katılanların imza ve yazı örneklerinin alınması sonrası tutanak altında mevcut müşteki imzanın kendisine ve/veya başkasına ait olup olmadığına dair teknik inceleme yaptırılması, şirkete ait şikayete konu taşınmazların devrine ilişkin tapu kayıtlarının temin edilerek, devir tarihlerinin ve niteliklerinin ortaya konulması ile işlemleri yapanların tespit edilmesi, belirlenen tarihler itibariyle taşınmaza ilişkin yapılan işlemlerde işlemi yapan kişinin veya kişilerin yetkili olup olmadıklarının araştırılarak ortaya konulması, şüphelinin şirkete ait nakit paraları şahsi hesabına aktardığına dair araştırma yapılarak, belirlenecek şüpheli/şüphelilerin ifadelerinin alınması sonucuna göre hukuki durumun tayin ve takdiri gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeksizin, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014 6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ile şüphelinin H.A.S. İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin ortakları olduklarının, genel kurul toplantılarına katılmadığı halde şikâyetçinin yerine sahte imzalar atıldığının, şirkete ait taşınmaz malların bilgi ve rızası dışında satılması neticesinde elde edilen gelir ile şirket hesaplarında bulunan nakit paranın şüphelinin kişisel hesaplarına aktarıldığının iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; şirket ortağı Ali Varlı'nın vefat ettiği 08.03.2020 tarihinden sonra şirketin ortak ve yetkililerinin açık kimlik ve adres bilgilerinin ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğünden sorulmak suretiyle belirlenmesi, şirketin şikâyetçi ve şüpheli dışında kalan ortak ve yetkililerinin de olayla ilgili beyanlarına başvurulması, yine bu tarihten sonra gerçekleştirilen tüm genel kurul toplantılarına ilişkin tutanak asıllarının temini ile şikâyetçi adına atılı imzaların aidiyeti yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması ve bu kararların şikâyetçiye yönelik olarak kullanılıp kullanılmadıklarının ortaya konulması, Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/498 Esas sayılı dosyasının getirtilerek incelenmesi, bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi, intikal tarihi itibariyle şirket adına kayıtlı taşınmaz mallar tespit edilerek bunlara ilişkin tapu bilgilerinin dosyaya eklenmesi, devir tarihleri itibarıyla tapu ve şirket banka hesaplarında gerçekleştirilen mevcudu azaltıcı nitelikteki işlemlerin yetkili kişi/kişiler tarafından yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi, gerekli görülmesi halinde şirketin banka hesap hareketleri ile defter ve belgeleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasından sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...müştekinin yakınmasına konu olayın, miras hukukundan kaynaklanan hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu, müştekinin zarara uğradığı / edimin gereği gibi ifa edilmediği yönündeki iddialarını hukuk mahkemeleri nezdinde ileri sürebilme imkan ve kabiliyetinin bulunduğu, buna karşın olayda kamu adına takibi gereken suç ve suç unsuruna rastlanmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Bursa 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 27.11.2023 tarihli ve 2023/7243 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4 a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 16.12.2024 tarihinde karar verildi.