Yargıtay 11. CD 2024/2839 E. 2024/14935 K.

MAHKEMESİ: Sulh Ceza Hakimliği

SAYISI: 2023/678 Değişik İş

Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.12.2022 tarihli ve 2022/80782 Soruşturma, 2022/49066 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Mersin 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 23.03.2023 tarihli ve 2023/678 Değişik İş sayılı kararının (İhbarnamede sehven 2023/478 Değişik İş olarak yazılmış.), 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 23.03.2023'de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 26.02.2024 tarihli ve 2024/6010 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.03.2024 tarihli ve KYB 2024/25376 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.03.2024 tarihli ve KYB 2024/253764 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müşteki şirket Ros Agro Trading Limited şirketi ile şüphelilerden ...'ın sahibi ve tek yetkilisi olduğu iddia edilen Rus Agro Trade Gıda Tarım Yem Dış Ticaret Anonim Şirketi arasında 2019 yılından itibaren ayçiçek yağı alım satımı konusunda sözleşme imzalandığı, anılan sözleşme doğrultusunda taraflar arasında süregelen ticari ilişki sırasında 2022 yılının nisan ayından itibaren ödemeler konusunda sorunlar yaşanmaya başladığı, şüpheli tarafından ödeme yapılamamasına rağmen ödeme yapılmış gibi swift kodları düzenlenerek özel belgede sahtecilik ve müşteki şirketin 22.485.698,85 USD tutarındaki alacağını alamaması maksadıyla şüphelinin kendisi tarafından kurulan paravan şirket ve aile yakınları başta olmak üzere üçüncü kişilere ödemeler yapıldığı, yine asıl alacağın tahsilini geciktirmek maksaydıyla da banka aracılığıyla çok cüzi miktarlarda ödemelerin yapılarak güven hissini oluşturmaya çalışmak suretiyle nitelikli dolandırıcılık suçunun işlendiğinden bahisle şikayetçi olunması üzerine, soruşturma işlemlerine başlanılmasına rağmen, şikayet konusunun hukuki ihtilaf mahiyetinde olması nedeniyle kamu davası açmaya yeterli delil elde edilemediğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de,

Öncelikle, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 19/12/2022 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı ile müşteki şirketin, Ros Agro Trading Limited şirketi yerine şüpheli ...'ın yetkilisi olduğu iddia olunan Rus Agro Trade Gıda Tarım Yem Dış Ticaret Anonim Şirketi olarak gösterildiği, bahse konu her iki şirket arasında ayçiçek yağı alım satımı konusunda yapılan sözleşme kapsamındaki 22.485.698,85 USD tutarındaki alacak nedeniyle Mersin 6. İcra Dairesinin 2022/12038 sayılı icra dosyası ile Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/78200, 2022/80782 ve İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/137559 soruşturma sayılı dosyalarının derdest olduğu anlaşılmasına rağmen bahse konu dosyaların temin edilerek incelenmediği, yine müşteki şirket tarafından İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26/10/2022 tarihli ve 2022/916 değişik iş sayılı kararı ile Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/12/2022 tarihli ve 2022/338 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosyaları ile şüpheli şirket hakkında ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu anlaşılmakla anılan dosyaların da incelenmediği gibi, taraflar arasında akdedildiği iddia olunan sözleşme asılları yahut onaylı örneklerinin, ihtilaf konusu alacağa ilişkin her iki şirkette ve ilgili bankalarda bulunan tüm ödeme kayıtlarının, swift kodlarını içerir belgelerin de temin edilmediği, şüpheli ...'ın yetkilisi olduğu iddia olunan Rus Agro Trade Gıda Tarım Yem Dış Ticaret Anonim Şirketinin ticaret sicil kayıtlarının dahi temin edilmediği, dosyada mevcut 02/12/2022 tarihli Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığınca düzenlenen bilgi raporu içeriğinde belirtilen eylemleri bakımından Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca değerlendirme yapılması ve Sermaye Piyasası Kurulunca da gerekli analizlerin yapılması için bilgi raporunun anılan kurula gönderildiği belirtildiği, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının 2022/78200 soruşturma sayılı dosyasında da UYAP kaydına suç türünün Sermaye Piyasası Kanununa Muhalefet olarak girildiği anlaşılmasına rağmen bahse konu hususla ilgili de hiçbir araştırma yapılmadığı, bunlarla birlikte şüphelinin sahte swift kodları düzenlemek suretiyle özel belgede sahtecilik suçunu da işlediği iddia edilmesine rağmen bu eylem ile ilgili de hiçbir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla belirtilen hususların temin edilerek gerekli görülmesi halinde alanında uzman bilirkişilerden rapor alınmasını müteakip, müşteki şirketin şikayet konularına ilişkin değerlendirmenin yapılması ve şikayete konu olup işlendiği iddia olunan tüm suçlar ile ilgili bir karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla, belirtilen hususların temin edilerek sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının takdir ve tayin edilerek bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. Öğretide olağanüstü temyiz olarak adlandırılan kanun yararına bozma yasa yolunun koşulları ve sonuçları, "Kanun yararına bozma" başlığı altında 5271 sayılı Kanun'un 309 ve 310. maddelerinde düzenlenmiştir. 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesi uyarınca, hâkim veya mahkemece verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerde, maddî hukuka veya yargılama hukukuna ilişkin hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini yasal nedenlerini açıklayarak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir. Bunun üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı da hükmün veya kararın bozulması istemini içeren yazısına bu nedenleri aynen yazarak Yargıtay ceza dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtayca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse istem reddedilecektir. Böylece ülke sathında uygulama birliğine ulaşılacak, hâkim ve mahkemelerce verilen cezaya ilişkin karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıklar ile uygulamadaki esaslı yanlışlar ve esasa etkili usul yanılgılarının, toplum ve birey açısından hukuk yararına giderilmesi sağlanacaktır. Kanun yararına bozma yasa yoluna, istinaf ve temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşmiş hüküm ve kararlara karşı gidilmesi nedeniyle, kesin hükmün otoritesinin bütünüyle zedelenmemesi amacıyla bu yola başvurabilmek için, hukuka aykırılık halinin ciddi boyutlara ulaşması gerekmektedir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun 14.11.1977 tarihli ve 3 2 sayılı kararında da açıkça vurgulandığı üzere; kanun yararına bozma, kesin hükmün otoritesinin korunması gereği temyiz incelemesi nedenlerine göre dar kapsamlı olduğundan, hukuka aykırılığın kanun yararına bozma yasa yoluna konu edilebilmesi, sanığın hukuki durumunu etkilemesi ya da değiştirmesine bağlıdır.

2. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 13.05.2024 tarihli ve 2024/6010 sayılı yazısı üzerine UYAP üzerinden yapılan incelemede, kanun yararına bozma talebine konu Mersin 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 23.03.2023 tarihli ve 2023/678 Değişik İş sayılı kararının dayanağını teşkil eden Mersin Cumhuriyet Başsavcılığının, 19.12.2022 tarihli ve 2022/80782 Soruşturma, 2023/678 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararının, Mersin 4. Sulh Ceza Hakimliğinin, 29.03.2024 tarihli ve 2024/2511 Değişik İş sayılı kararı ile yeni delil elde edildiğinden bahisle 5271 sayılı Kanun'un 172/2. maddesi gereğince kaldırılmasını müteakip, şüpheliler hakkında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının, 15.04.2024 tarihli ve 2023/226613 Soruşturma, 2024/29558 Esas sayılı iddianamesiyle, "özel belgede sahtecilik" ve "tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık" suçlarından cezalandırılmaları talebiyle kamu davası açıldığı, bu davanın halen İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 2024/198 Esas sırasında derdest olduğunun anlaşılması karşısında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının bu haliyle konusuz kalan kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE,Soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,09.12.2024 tarihinde karar verildi.