Karar Detayı

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

MAHKEMESİ: Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2011/555 E., 2012/1062 K.

SUÇLAR: Resmi belgede sahtecilik, dolandırıcılık

İNCELEME KONUSU

KARAR: Mahkûmiyet

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.12.2012 tarihli ve 2011/555 Esas, 2012/1062 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında katılan ...'ya yönelik dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 157 nci maddesi, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 51 inci maddesi uyarınca erteli 1 yıl 3 ay hapis ve 120.00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, katılan ...'a yönelik dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 157 nci maddesi, 43 üncü maddesinin birinci fıkrası ve 51 inci maddesi uyarınca erteli 1 yıl 3 ay hapis ve 120.00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, resmi belgede sahtecilik suçundan 5237 sayılı Kanun'un 204 üncü ve 51 inci maddeleri uyarınca erteli 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükümlerin, temyiz edilmeden 06.03.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 26.06.2022 tarihli ve 2020/12459 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.10.2022 tarihli ve KYB 2022/104378 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.10.2022 tarihli ve KYB 2022/104378 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Erteli hapis cezasının aynen infazına ilişkin ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/12/2019 tarihli ek kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14/05/2020 tarihli ve 2020/791 değişik iş sayılı kararının, asıl kararın kanun yararına bozulması halinde yok hükmünde olacağı değerlendirilerek yapılan incelemede;

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 02/03/2021 tarihli ve 2017/31807 esas, 2021/2272 karar sayılı ilâmında yer alan "...Sahtecilik suçunun oluşabilmesi için, yapılan sahtecilikte aldatma kabiliyetinin bulunmasının zorunlu olduğu, aldatma kabiliyetinin bulunup bulunmadığının da belge aslı üzerinde hakim tarafından yapılacak bir incelemeyle belirleneceği, buna göre; suça konu.... adına düzenlenmiş kimlik aslının ele geçirilememesi nedeniyle fotokopiden ibaret olan kimliğin hukuki sonuç doğurmayacağının anlaşılması karşısında resmi belgede sahtecilik suçunun unsurları itibariyle oluşmayacağı..BOZULMASINA.." şeklindeki açıklamalar karşısında,

Somut olayda, sanığın ... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji bölümünden mezun olduğuna dair lisans diploması ile yurt dışındaki bir üniversitede mastır yaptığına dair belgeleri sahte olarak düzenleyip ... ... adresinde psikolojik danışma merkezi adı altında iş yeri açtığı ve kendisine 2011 yılı Mayıs ayında başvuran katılanlar ile bu konuda uzmanlığı bulunduğunu bildirerek görüşme yaptığı ve katılan ...'dan yaklaşık dört görüşme karşılığı 80,00 Türk lirası para aldığı, katılan ...'den ise yaklaşık onbeş görüşme karşılığı 300,00 Türk lirası para aldığı, sanığın ... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji bölümünden mezun olmadığı ve psikolog olmadığı, sanığın katılanlara kendisini psikolog olarak tanıtarak katılanlardan görüşme karşılığı para aldığı bu şekilde hile ile katılanlar zararına kendisine yarar sağladığı, sanığın ayrıca ... Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji bölümünden mezun olduğuna dair lisans diploması ile yurt dışındaki bir üniversitede mastır yaptığına dair belgeleri sahte olarak düzenlediği, resmi belgede sahtecilik suçuna dayanak üniversite diploması ile mastır belgesinin aslının ele geçirilemediği, fotokopisinin dosya arasında bulunduğu anlaşılmakla; bu halde sanığın üzerine atılı resmi belgede sahtecilik suçunun yasal unsurları oluşmadığından bahisle beraatine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, sanığın mahkumiyetine karar verilmesinde,

2. Sanığın sahte üniversite diploması kullanarak psikolojik danışmanlık merkezi açtığı ve sözde psikolog gibi müşterilerle görüşerek ücret aldığı olayda; eylemin, 5237 sayılı Kanun'un 158/1 d maddesinde düzenlenen nitelikli dolandırıcılık suçuna uyduğu gözetilmeksizin suç vasfında yanılgıya düşülerek yazılı şekilde basit dolandırıcılık suçundan hüküm kurulmasında,

Kabule göre de;

1. Dolandırıcılık suçu bakımından; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilmesinin şartlarından olan 5271 sayılı Kanun'un 230/6 c maddesinde yer alan "Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmesi, gerekir." şeklindeki düzenleme nazara alındığında, mahkemesince somut bir zarar tespiti yapılması amacıyla katılanlardan da sorulmak suretiyle basit bir araştırma ile katılanların zararının tespit edilerek, zararın giderilmesi amacıyla sanığa makul bir süre verilmesini müteakip, oluşacak sonuca göre hükmün açıklanmasının geri bırakılıp bırakılmayacağı hususunun değerlendirilmesi gerektiği gözetilmeden, katılan tarafın zararı karşılanmadığından bahisle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesinde,

2. Resmi belgede sahtecilik suçu bakımından; benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 15. Ceza Dairesinin 04/06/2020 tarihli ve 2017/27600 esas, 2020/4840 karar sayılı ilamında da, "...Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 03/02/2009 tarih ve 2008/250 13 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin 5271 sayılı CMK’nın 231/6 c madde ve bendinde işaret olunan zarar kavramının, kanaat verici basit bir araştırma ile belirlenebilir, ölçülebilir maddi zararlara ilişkin olduğu, manevi zararların bu kapsama dâhil edilmemesi gerektiği, zarar koşulunun ancak zarar suçlarında dikkate alınması gereken bir unsur olduğu; somut olayda da, sanığa yüklenen resmi belgede sahtecilik suçundan dolayı herhangi bir somut zarar doğmadığı dikkate alındığında, sabıkası olmayan ve tekrar suç işlemeyeceğine kanaat getirilerek cezası ertelenen sanık hakkında dosya kapsamı ile örtüşmeyen gerekçeyle CMK’nın 231. maddesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi,...BOZULMASINA..." şeklinde belirtildiği üzere, resmi belgede sahtecilik suçunun zarar suçu olmadığı, zarar koşulunun ancak zarar suçlarında dikkate alınması gereken bir unsur olduğu; somut olayda resmi belgede sahtecilik suçundan hüküm kurulurken, katılanın suçun işlenmesi ile oluşmuş somut bir zararından söz edilemeyeceği gözetilmeden suç tarihi itibariyle sabıka kaydı bulunmayan sanık hakkında hükmolunan hapis cezasının katılan tarafın zararı karşılanmadığından bahisle hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrası; "İddianamenin kabulünden sonra; işin, davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa, mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir." ve aynı Kanun'un 7 nci maddesi ise; "Yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında, görevli olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemler hükümsüzdür." şeklinde düzenlenmiştir.

2. 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un Ağır ceza mahkemesinin görevi başlıklı 12 nci maddesinde; "Kanunların ayrıca görevli kıldığı hâller saklı kalmak üzere, Türk Ceza Kanununda yer alan...nitelikli dolandırıcılık (m. 158)...kapsamına giren suçlar dolayısıyla açılan davalar ile ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezalarını gerektiren suçlarla ilgili dava ve işlere bakmakla ağır ceza mahkemeleri görevlidir. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtayın yargılayacağı kişilere ilişkin hükümler, askerî mahkemelerin görevlerine ilişkin hükümler ile çocuklara özgü kovuşturma hükümleri saklıdır." hükümleri yer almaktadır.

3. Suç tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; "Dolandırıcılık suçunun, kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi halinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur." denilmektedir.

4. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; sanığın Psikolog Danışman Merkezi adı altında işyeri açıp, psikolog olduğunu beyan etmek suretiyle katılanlarla görüşerek haksız menfaat temin etmek şeklindeki eylemini, ... Üniversitesine ait sahte diplomayı kullanarak gerçekleştirdiğinin iddia olunması karşısında, eyleminin 5237 sayılı Kanun'un 158 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan; "kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık" suçunu oluşturup oluşturamayacağına ilişkin delillerin takdir ve değerlendirilmesinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu, resmi belgede sahtecilik suçunun da bu suçla bağlantılı olup yargılamanın birlikte yürütülmesi gerektiği gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla atılı suçlardan mahkûmiyetine hükmedilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi bu gerekçeyle yerinde görülmüş; bozma nedenine göre, kanun yararına bozma isteminde belirtilen diğer hususlar yönünden herhangi bir karar verilmemiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 27.12.2012 tarihli ve 2011/555 Esas, 2012/1062 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.12.2023 tarihinde karar verildi.