Karar Detayı

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/1459 E., 2023/1364 K.

KARAR: Esastan red

İLK DERECE MAHKEMESİ: Samsun 3. İş Mahkemesi

EK KARAR TARİHİ: 09.05.2023

SAYISI: 2022/289 E., 2023/82 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile ölüm aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine, ek kararla istinaf başvurusunun ve eski hale getirilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

Kararın ve ek kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun ve eski hale getirme talebinin reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkil ile eski eşinin 1982 yılında evlendiğini, bu evliliklerinden 1983 yılında Ümit isminde bir çocukları olduğunu, bu sırada yani yeni doğan çocuğu henüz 60 günlükken vize problemi yüzünden müvekkilinin sınır dışı edildiğini ve Türkiye'ye dönmek zorunda kaldığını, Yaklaşık beş buçuk sene müvekkil Türkiye'de kaldığını, eski eşin de bu durumdan rahatsız olmadığını, yeni vize uygulamaları ile bu beş buçuk yıllık süreçten sonra 1988 yılında tekrar Almanya'ya döndüğünü ve burada da .... isminde başka bir çocuk dünyaya getirdiğini, eski eşin genelde geçimini karanlık işlerden sağlamaya çalışan ve ailesine karşı sorumsuz biri olduğu için, bu işlerden dolayı da 1991 senesinde Almanya'da hapise girdiğini, üç buçuk dört sene kadar hapiste kalan eski eşe bu süreç boyunca davacı müvekkilin çalışarak baktığını, eski eşin de cezasını daha yatmamak için sınır dışı edilmeyi kabul edip hapisten çıktığını ve 1995 yılında Türkiye'ye döndüğünü, 1995 yılında Türkiye'ye dönen eski eşin hiçbir şekilde müvekkile yardımcı olmadığını, müvekkilinin Almanya Sulh Hukuk Mahkemesi Lebach (Amtsgericht Lebach Urteil)'ın 08.10.2004 tarih ve 2 F217/04 sayılı kararıyla boşandığını, zaten evliyken dahi müvekkil ile eski eşin doğru düzgün yanyana gelmediğini, eski eşin bununla da kalmayıp başka bir kişiden evlilik dışı çocuk yaptığını ve sürekli müvekkili aldattığını, boşanmadan sonra müvekkilinin emekli olduğunu, bu nedenlerle müvekkile gönderilen 30.05.2022 tarih ve 2022/5263 tebligat sayılı borç bildirim belgesinin iptali ile müvekkilin davalı Kuruma yersiz ödeme nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, yersiz ödeme gerekçesiyle kesilen aylık maaşının yeniden bağlanmasına ve kesilme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte müvekkile iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, açılan davanın hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından Kurum aleyhine ikame edilen işbu dava ile tarafına gönderilen 30.05.2022 tarih ve 2022/5263 tebligat sayılı borç bildirim belgesinin iptali ile davalı Kurumun da yersiz ödeme nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, yersiz ödeme gerekçesiyle kesilen aylık maaşının yeniden bağlanmasına ve kesilme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini, hukuka aykırı açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacı ve eski eşi 08.10.2004 tarihinde boşanmıştır.

Davacının eski eşinin SGK müfettişlerine imzalı verdiği ifadede, davacı boşandıklarını, daha sonra barışarak birlikte yaşamaya devam ettiklerini, davacının babasından aldığı maaşın kesilmemesi için evlenmediklerini beyan etmişlerdir. Davacının eşinin samimi beyanı doğrultusunda davacı ve eski eşinin birlikte yaşadıkları belirgindir. Bu durum tarafların muvazaalı boşandıkları sonucunu doğurmaktadır.

Davacı ve eski eşinin 9 defa aynı tarihte yurttan ayrıldığı veya yurda giriş yaptıkları kayıtlarla sabittir. Boşanan tarafların boşanmadan sonra aynı tarihte birlikte çok sayıda seyahat yapmaları hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durum tarafların muvazaalı boşandıkları sonucunu doğurmaktadır.

Dosyamız arasında davacı ve eski eşine ait çok sayıda sosyal medyada yayınlanan fotoğraflar bulunmuştur. Bu durum tarafların muvazaalı boşandıkları sonucunu doğurmaktadır.

Samsun Cumhuriyet Başsavcılığının 2021 34089 numaralı soruşturma dosyasında davacı ve eski eşi birlikte yaşadıklarını ikrar etmişlerdir. Boşanan tarafların boşanmadan sonra birbirlerine ait adresi kullanmaları hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durum tarafların muvazaalı boşandıkları sonucunu doğurmaktadır." gerekçesiyle davanın reddine;

Ek kararla da "Dosyanın tetkikinde mahkememiz kararın davacı vekili Av. ...'a 17.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği, iki haftalık yasal istinaf süresinin 02.05.2023 günü gece saat: 00.00'da sona erdiği, kararın davacı ... vekili Av. ... tarafından 08.05.2023 tarihinde istinaf edildiği anlaşıldığından, yasal süre içerisinde istinaf başvurusunda bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, müvekkilin yurt dışında yaşıyor olması, karar tarihi ile istinaf süresinin son gününe kadar kendisine ulaşamamamız (whatsapp çıktısı ektedir) ile istinaf mahkemesine başvuru tarihinin son günü olan 29.04.2023 tarihinde başlayan ve sonucunda 02.05.2023 tarihinde de .... geçmişi olan ofisimiz avukatı Av.....'ın aynı gün rahatsızlanarak Samsun .... Nolu aile Hekimliğinde gözetim altına alınması ve başında durmamız nedeniyle istinaf süresinin geçmiş olması nedeniyle (tansiyon ölçümü yapılıp düşürüldükten sonra akşam saatinde çıkış yapılmıştır) (eski ca raporu ekte sunulmuştur) HMK.'nın 95 inci maddesi gereği 'Eski Hale Getirilmesi' ile İlk Derece Mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararını isabetli olmadığını beyanla eski hale getirme talepli istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "Davacı vekilince eski hale getirme talebine dayanak olarak sunduğu ve Aile Hekimliğince düzenlenen 02.05.2023 tarihli belgenin incelenmesinden davacı vekillerinden Av. .....'ın anılan tarihte saat 13:30 da müracaat ettiği ve saat 16:00 itibariyle istirahat etmesi için evine gönderildiğinin belirtildiği bu saat itibariyle henüz istinaf süresinin dolmadığı, kaldı ki yargılamayı başından itibaren davacı vekili olarak takip eden, tebligatların yapıldığı ve istinaf dilekçesini hazırlayan vekilin Av. ... olduğu, öte yandan eski hale getirme talebine dayanak yapılan müvekkille iletişim kurulamaması gerekçesinin de eski hale getirme koşullarının varlığını kabule yeterli olmayacağı bu itibarla da İlk Derece Mahkemesince eski hale getirme talebinin ve istinaf başvuru dilekçesinin reddine dair arar kararında bir isabetsizlik bulunmadığı" gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının 5510 sayılı Kanun'un 56/2 nci fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanmasına karar verilmesi istemine ilişkin olup uyuşmazlık davacının iki haftalık yasal istinaf süresi sona erdikten sonra yapılan istinaf başvurusu nedeniyle istinaf başvurusunun ve eski hale getirme talebinin reddi kararının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 345, 346, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56, 96 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.